ਇਸੇ ਦਿਨ, ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਬੁਲਾਇਆ ਤੇ ਕਿਹਾ, “ਰਾਮ, ਅੱਜ ਮੈਨੂੰ ਭਿਆਨਕ ਸੁਪਨੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਅੱਗ ਵਰਗੇ ਉਲਕਾਪਾਤ ਗਿਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਤੇ ਗੜਗੜਾਹਟ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਜੋਤਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਮੇਰਾ ਨਕਸ਼ਤਰ ਸੂਰਜ, ਮੰਗਲ ਅਤੇ ਰਾਹੂ ਵਰਗੀਆਂ ਕਠੋਰ ਗ੍ਰਹੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਜਦੋਂ ਐਸੇ ਅਪਸ਼ਕੁਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਮੌਤ ਜਾਂ ਵੱਡੀ ਆਫ਼ਤ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਰਾਘਵ, ਜਦ ਤੱਕ ਮੇਰੀ ਮੱਤ ਭਟਕ ਨਾ ਜਾਵੇ, ਤੂੰ ਜਲਦੀ ਰਾਜਤਿਲਕ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮਨ ਸੱਚਮੁੱਚ ਬਹੁਤ ਚੰਚਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਅੱਜ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਪੂਰਵਾਸ਼ਾਢਾ ਨਕਸ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰਸੋਂ ਪੁਸ਼ਯ ਨਕਸ਼ਤਰ ਨਾਲ ਯੋਗ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਲਈ, ਪੁਸ਼ਯ ਵਿੱਚ ਤੇਰਾ ਰਾਜਤਿਲਕ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ—ਮੇਰਾ ਮਨ ਇਸ ਵੱਲ ਬਹੁਤ ਜੋਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕੱਲ੍ਹ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਰਾਜਯੁਵਰਾ ਬਣਾਵਾਂਗਾ, ਹੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁ-ਤਾਪਨ। ਅੱਜ ਤੋਂ, ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸੰਜਮ ਨਾਲ ਦਰਭਾ ਦੀ ਚਟਾਈ ਉੱਤੇ ਹੀ ਰਾਤ ਗੁਜ਼ਾਰੀਂ। ਤੇਰੇ ਮਿੱਤਰ ਤੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਹਰ ਪਾਸੇ ਕਰਨਗੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਅਜੇਹੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਆ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਭਰਤ ਵੀ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਸਮਾਂ ਤੇਰੇ ਰਾਜਤਿਲਕ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਉਚਿਤ ਹੈ। ਭਰਤ ਆਪਣੇ ਵੱਡਿਆਂ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਦਾ, ਧਰਮਾਤਮਾ, ਦਇਆਲੁ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਕਾਬੂ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ, ਮੈਂ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਮਨ ਅਸਥਿਰ ਹਨ, ਪਰ ਜੋ ਨੇਕ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕਰਮ ਚਮਕਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਰਾਘਵ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦ ਰਾਜਾ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਕੱਲ੍ਹ ਰਾਜਤਿਲਕ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ, ਰਾਮ ਨੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਚਰਨ ਛੁਹ ਕੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਲ ਰੁਖ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਰਾਜਤਿਲਕ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਤਿਆਰ ਹੋਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਤੇ ਉਥੋਂ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਕਮਰੇ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ। ਉਥੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਕੌਸਲਿਆ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ, ਸੁੰਦਰ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ, ਚੁਪਚਾਪ, ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਬੈਠੀ ਹੋਈ ਸੀ ਤੇ ਰਾਮ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਥੇ ਹੀ ਸੁਮਿਤਰਾ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪਹੁੰਚ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਤੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਖੁਸ਼ਖਬਰੀ ਸੁਣ ਕੇ ਲਿਆਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਕੌਸਲਿਆ ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਸੁਮਿਤਰਾ, ਸੀਤਾ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਖੜੀ ਸੀ। ਪੁਸ਼ਯ ਨਕਸ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਰਾਜਤਿਲਕ ਦੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਸਾਹ ਰੋਕ ਕੇ ਜਨਾਰਦਨ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਇਸੇ ਸਮੇਂ, ਜਦ ਉਹ ਅਪਨੇ ਵਰਤ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਰਾਮ ਨੇ ਅੰਦਰ ਆ ਕੇ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਭਰੇ ਬੋਲ ਕਹੇ, “ਮਾਂ, ਪਿਤਾ ਜੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ; ਕੱਲ੍ਹ ਉਹਦੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ ਮੇਰਾ ਰਾਜਤਿਲਕ ਹੋਵੇਗਾ। ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਵਰਤ ਰਖਣਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਮੇਰੇ ਆਚਾਰਿਆਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਨੇ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਕੱਲ੍ਹ ਦੇ ਰਾਜਤਿਲਕ ਲਈ ਜਿਹੜੇ ਵੀ ਮੰਗਲਕਾਰੀ ਕਰਮ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅੱਜ ਹੀ ਮੇਰੇ ਤੇ ਵੈਦੇਹੀ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕਰਵਾਓ।” ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਕੌਸਲਿਆ, ਜਿਸਦੀ ਲੰਮੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ, ਰੋਣ ਵਾਲੀ ਅਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਨੂੰ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ: “ਮੇਰੇ ਪੁੱਤ ਰਾਮ, ਤੂੰ ਚਿਰੰਜੀਵੀ ਰਹੀਂ; ਤੇਰੇ ਵੈਰੀ ਨਾਸ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਤੂੰ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਤੇ ਸੁਮਿਤਰਾ ਨੂੰ ਵੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਂਦਾ ਹੈਂ। ਪੁੱਤ, ਤੂੰ ਚੰਗੇ ਨਕਸ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ ਸੀ, ਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਪਿਤਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ। ਸੱਚਮੁੱਚ, ਮੇਰਾ ਸਬਰ ਵਿਅਰਥ ਨਹੀਂ ਗਿਆ, ਹੇ ਕਮਲ-ਨੇਤਰ, ਹੁਣ ਇਹ ਰਾਜ-ਸ਼੍ਰੀ ਇੱਖਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਆ ਰਹੀ ਹੈ।” ਮਾਂ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਚਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਵੱਲ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਬੈਠਾ ਸੀ, ਤੇ ਹੌਲੀ ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ ਕਿਹਾ, “ਲਕਸ਼ਮਣ, ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਇਹ ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਾਜ ਕਰ; ਇਹ ਰਾਜ-ਭਾਗ ਤੇਰੇ ਲਈ ਆਇਆ ਹੈ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਦੂਜਾ ਅੰਗ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ। ਹੇ ਸੌਮਿਤ੍ਰ, ਰਾਜ ਦੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਫਲ ਤੂੰ ਭੀ ਭੋਗ; ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤੇ ਰਾਜ ਦੋਵੇਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਹੀ ਹਨ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਸਮਝਾ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ ਆਪਣੇ ਨਿਵਾਸ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ, ਜਦ ਰਾਮ ਨੂੰ ਕੱਲ੍ਹ ਦੇ ਰਾਜਤਿਲਕ ਲਈ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ, ਮੁੱਖ ਪੁਜਾਰੀ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਤੇ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ, “ਹੇ ਕਕੁਤਸਥ ਵੰਸ਼ੀ, ਤੂੰ ਜਾ ਕੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਅੱਜ ਵਰਤ ਰਖਵਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਮੰਗਲ ਤੇ ਰਾਜ-ਲਾਭ ਹਾਸਲ ਕਰਨ।” ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਤੇ ਆਦਰਨੀਯ ਪੁਰੋਹਿਤ ਸੀ, ਨੇ “ਜਿਵੇਂ ਆਦੇਸ਼” ਕਹਿ ਕੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ ਤੇ ਰਾਮ ਦੇ ਘਰ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਸ਼ੂਰਵੀਰ, ਗਿਆਨੀ ਤੇ ਕਰਮ-ਕਾਂਡ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਵਰਤ ਰਖਵਾਉਣ ਲਈ, ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰਥੀ ਚੜ੍ਹੀ। ਰਾਮ, ਜੋ ਉਤਸ਼ਾਹ ਤੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਨਿਵਾਸ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਿਆ, ਤਾਂ ਜੋ ਆਏ ਹੋਏ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰ ਸਕੇ। ਉਹ ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਰਥ ਕੋਲ ਗਿਆ, ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜਿਆ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਥ ਤੋਂ ਉਤਾਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ। ਰਾਮ ਦੀ ਨਿਮਰਤਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਪੁਰੋਹਿਤ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਭਰੇ ਬੋਲ ਕਹੇ, “ਰਾਮ, ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਤੈਥੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਨ, ਤੇ ਤੈਨੂੰ ਰਾਜ ਮਿਲੇਗਾ; ਅੱਜ ਤੂੰ ਤੇ ਸੀਤਾ ਵਰਤ ਰੱਖੋ। ਕੱਲ੍ਹ ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦਸ਼ਰਥ, ਪ੍ਰੇਮ ਵਸ਼, ਤੈਨੂੰ ਰਾਜਯੁਵਰਾ ਬਣਾਉਣਗੇ, ਜਿਵੇਂ ਨਹੁਸ਼ ਨੇ ਯਯਾਤੀ ਲਈ ਕੀਤਾ ਸੀ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖ ਕੇ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸੰਜਮੀ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਰਾਮ ਤੇ ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਕਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਵਰਤ ਰਖਵਾਇਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜਤਿਲਕ ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ, ਰਾਮ, ਉਸਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਤੇ ਸਾਰੇ ਅਯੋਧਿਆ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।