ਜਦੋਂ ਲੋਕ ਸਭ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ, ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰਾ ਕੀਤਾ। ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਨਿਸ਼ਚਯ ਵਾਲੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਆਪਣਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰ ਲਿਆ। ਦਸ਼ਰਥ ਜੀ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ, "ਕੱਲ੍ਹ ਸ਼ੁਭ ਪੁਸ਼ਯ ਨਕਸ਼ਤਰ ਹੈ; ਕੱਲ੍ਹ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕਮਲ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਰਗੀ ਸੁੰਦਰ ਹਨ, ਉਸਨੂੰ ਮੈਂ ਯੁਵਰਾਜ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹਾਂ।" ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਰਥਵਾਨ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ। ਉਸਨੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ, "ਰਾਮ ਨੂੰ ਮੁੜ ਇੱਥੇ ਲਿਆਉ।" ਰਾਜ ਮਹਲ ਦੇ ਦਰਬਾਨਾਂ ਨੇ ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫਿਰ ਬੁਲਾਇਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਰਾਮ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹਾ ਚਿੰਤਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ। ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਲੈ ਗਿਆ, ਉਸਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਮੈਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸੋ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕਿਉਂ ਆਏ ਹੋ?" ਰਥਵਾਨ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਰਾਜਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਤੁਸੀਂ ਜਿਵੇਂ ਚਾਹੋ, ਜਾ ਸਕਦੇ ਹੋ।" ਇਹ ਸੁਣਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਰਾਜ ਮਹਲ ਵੱਲ ਰੁਖ ਕੀਤਾ। ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਰਾਮ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸਨੇਹੀ ਬੋਲਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਅੰਦਰ ਬੁਲਾਇਆ। ਜਦੋਂ ਮਹਾਨ ਰਾਘਵ ਰਾਮ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਦੂਰੋਂ ਹੀ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਅਤੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ। ਦਸ਼ਰਥ ਜੀ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਉਠਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਗਲੇ ਲਾਇਆ, ਉਸਨੂੰ ਆਸਨ ਤੇ ਬਿਠਾਇਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਸਨੂੰ ਸਮਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਰਾਮ, ਮੈਂ ਹੁਣ ਬੁੱਢਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਜੀ ਚੁੱਕਾ ਹਾਂ ਤੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਅਨੁਸਾਰ ਸੁਖ-ਵਿਲਾਸ ਵੀ ਭੋਗ ਲਏ ਹਨ। ਮੈਂ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਯਜਨਾਂ ਤੇ ਦਾਨ-ਪੁਣ ਵੀ ਕਰ ਲਏ ਹਨ।" "ਅੱਜ, ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਵਿਲੱਖਣ ਤੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਪੁੱਤਰ ਹੈਂ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਚਾਹਿਆ ਸੀ, ਤਿਵੇਂ ਜਨਮ ਲਿਆ। ਮੈਂ ਜੋ ਕੁਝ ਦੇਣਾ, ਸਿੱਖਣਾ, ਹਾਸਲ ਕਰਨਾ ਸੀ, ਕਰ ਲਿਆ। ਹੇ ਵੀਰ, ਮੈਂ ਸੁਖ ਵੀ ਪਾ ਲਿਆ ਹੈ; ਹੁਣ ਮੈਂ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਪਿਤਰਾਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਕੋਈ ਰਿਨ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ।" "ਹੁਣ ਤੇਰੇ ਲਈ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਇਕੋ ਕੰਮ ਬਚਿਆ ਹੈ—ਤੇਰੀ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਰਸਮ। ਇਸ ਲਈ, ਜੋ ਕੁਝ ਮੈਂ ਹੁਣ ਤੈਨੂੰ ਆਖਦਾ ਹਾਂ, ਉਹ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਲਈ ਪੂਰਾ ਕਰ।" ਦਸ਼ਰਥ ਜੀ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, "ਅੱਜ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਤੇਨੂੰ ਆਪਣਾ ਰਾਜਾ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਪੁੱਤਰ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਯੁਵਰਾਜ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹਾਂ।" "ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਰਾਮ, ਅੱਜ ਮੈਨੂੰ ਕੁਝ ਅਸ਼ੁਭ ਸੁਪਨੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ; ਅੱਗ ਵਰਗੀਆਂ ਪੁਲਕਾਂ ਤੇ ਭਾਰੀ ਗੜਗੜਾਹਟ ਵਾਲੇ ਉਲਕਾ ਪਾਤ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਜੋਤਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਮੇਰਾ ਨਕਸ਼ਤਰ ਸੂਰਜ, ਮੰਗਲ ਤੇ ਰਾਹੂ ਵਲੋਂ ਦੁਖੀ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਜਦੋਂ ਐਸੇ ਸੰਕੇਤ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਮੌਤ ਜਾਂ ਵੱਡੀ ਵਿਪਤਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।" "ਇਸ ਲਈ, ਰਾਘਵ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਮੇਰਾ ਮਨ ਸਥਿਰ ਹੈ, ਤੇਰਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਹੋ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਕਿਉਂਕਿ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਧੇਰੇ ਚੰਚਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਅੱਜ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਪੂਰਵਾਸ਼ਾਢਾ ਤੇ ਪੁਸ਼ਯ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ; ਕੱਲ੍ਹ ਜੋਤਿਸ਼ੀ ਪੁਸ਼ਯ ਨਕਸ਼ਤਰ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰ ਦੇਣਗੇ। ਇਸ ਲਈ, ਪੁਸ਼ਯ ਨਕਸ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਹੋ, ਇਹ ਮੇਰਾ ਮਨ ਬੜੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਆਖਦਾ ਹੈ। ਕੱਲ੍ਹ, ਹੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁ-ਤਾਪਨ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਯੁਵਰਾਜ ਬਣਾਵਾਂਗਾ।" "ਅੱਜ ਤੋਂ, ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਸੰਯਮ ਨਾਲ, ਦਰਭਾ ਦੀ ਚਟਾਈ ਉੱਤੇ ਹੀ ਰਾਤ ਬਿਤਾ; ਤੇਰੇ ਮਿੱਤਰ ਅੱਜ ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੇਰੀ ਰਾਖੀ ਕਰਨ। ਕਿਉਂਕਿ ਐਸੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀਆਂ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਆ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਭਰਤ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋਣ ਕਾਰਨ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਤੇਰਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਨ ਦਾ ਇਹੀ ਉਚਿਤ ਸਮਾਂ ਹੈ।" "ਹਾਲਾਂਕਿ ਤੇਰਾ ਭਰਾ ਭਰਤ ਧਰਮਵਾਨ, ਵੱਡਿਆਂ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਦਇਆਲੁ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ, ਮੈਂ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦਾ ਮਨ ਅਸਥਿਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੋ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰਮ ਚਮਕਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਰਾਘਵ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਨੂੰ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਹੋਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਮਿਲ ਗਈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ। ਘਰ ਦਾਖਲ ਹੋਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਰਾਜਾ ਨੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਲ ਵੱਲ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਕੌਸਲਿਆ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ, ਸੁੰਦਰ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨਕੇ, ਚੁੱਪਚਾਪ, ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਬੈਠੀ, ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਲਈ ਅਰਦਾਸ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਉੱਥੇ ਸੁਮਿਤਰਾ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪਹੁੰਚ ਚੁੱਕੇ ਸਨ ਅਤੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵੀ, ਜੋ ਰਾਮ ਦੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਦੀ ਖੁਸ਼ਖਬਰੀ ਸੁਣਕੇ ਆਈ ਸੀ, ਲਿਆਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਕੌਸਲਿਆ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਸਨ, ਸੁਮਿਤਰਾ, ਸੀਤਾ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਖੜੀ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਪੁੱਤਰ ਪੁਸ਼ਯ ਨਕਸ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਯੁਵਰਾਜ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਸਾਹ ਰੋਕ ਕੇ ਜਨਾਰਦਨ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ। ਇਸੇ ਸਮੇਂ, ਜਦ ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਵਰਤਾਂ ਵਿਚ ਲਗੀਆਂ ਸਨ, ਰਾਮ ਨੇ ਆ ਕੇ ਮਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਭਰੇ ਬੋਲ ਕਹੇ। "ਮਾਤਾ, ਪਿਤਾ ਜੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਨ ਦਾ ਕਰਤਵ ਦਿੱਤਾ ਹੈ; ਕੱਲ੍ਹ ਪਿਤਾ ਜੀ ਦੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ ਮੇਰਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਹੋਵੇਗਾ।" "ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਅੱਜ ਰਾਤ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਉਪਵਾਸ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ; ਇਹ ਮੇਰੇ ਗੁਰੂਆਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਪਿਤਾ ਜੀ ਨੇ ਵੀ ਇਹ ਆਖਿਆ। ਕੱਲ੍ਹ ਦੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਲਈ ਜਿਹੜੀਆਂ ਵੀ ਮੰਗਲਮਈ ਰਸਮਾਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ, ਉਹ ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਅਤੇ ਵੈਦੇਹੀ ਲਈ ਕਰਵਾਓ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਕੌਸਲਿਆ, ਜਿਸਦੀ ਲੰਮੀ ਚਾਹਤ ਅੱਜ ਪੂਰੀ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ, ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਰੁੰਝੀ ਹੋਈ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦੇਣ ਲੱਗੀ। "ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ, ਤੂੰ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇਂ; ਤੇਰੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨਸ਼ਟ ਹੋਣ। ਤੂੰ ਸੁਖ-ਸਮਪੰਨ ਹੋ ਕੇ ਮੇਰੇ ਸਾਕਾਂ ਅਤੇ ਸੁਮਿਤਰਾ ਨੂੰ ਵੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਂਦਾ ਹੈਂ। ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਤੂੰ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਸ਼ੁਭ ਨਕਸ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਆਪਣੀਆਂ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ। ਹਕੀਕਤ ਵਿੱਚ, ਮੇਰਾ ਸਬਰ ਵਿਅਰਥ ਨਹੀਂ ਗਿਆ, ਹੇ ਕਮਲ-ਨੇਤ੍ਰ, ਹੁਣ ਇਹ ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਰਾਜ ਲਾਭ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ।