ਕੌਸਲਿਆ, ਜੋ ਉੱਚ ਕਦਰ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਮਾਣਯੋਗ ਸੀ, ਆਪਣੀਆਂ ਪਿਆਰੀਆਂ ਸਹੇਲੀਆਂ ਨੂੰ ਉਪਹਾਰ ਦਿੱਤੇ। ਫਿਰ, ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰ ਕੇ, ਰਾਘਵ ਰਾਮ ਆਪਣੇ ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਆਪਣੇ ਸੋਹਣੇ ਘਰ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ, ਜਿੱਥੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਇਜ਼ਤ ਕੀਤੀ। ਸ਼ਹਰੀ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੀ, ਜਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਇਨਾਮ ਮਿਲ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ-اپنے ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਪਰਤ ਗਏ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਹੁਣ ਚੌਥਾ ਅਧਿਆਇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਲੋਕ ਪਰਤ ਗਏ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰਾ ਕੀਤਾ। ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਦ੍ਰਿੜ ਨਿਸਚੈ ਵਾਲਾ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਫੈਸਲੇ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਿਆ। "ਕੱਲ੍ਹ ਪੁਸ਼ਯ ਨਕਸ਼ਤਰ ਦਾ ਸ਼ੁਭ ਦਿਨ ਹੈ; ਕੱਲ੍ਹ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕਮਲ ਦੀ ਪੰਖੁੜੀ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ," ਰਾਜਾ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਆਪਣੇ ਅੰਦਰਲੇ ਹੋਲ ਵਿਚ ਜਾ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਰਥਵਾਹ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਅਤੇ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ, "ਰਾਮ ਨੂੰ ਫਿਰ ਇੱਥੇ ਲਿਆਉ।" ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮੁੜ ਬੁਲਾਇਆ ਹੈ; ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਚਿੰਤਾ ਆਈ। ਉਸ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੰਦਰ ਲਿਆ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਆਪ ਆਉਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸੋ।" ਰਥਵਾਹ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਰਾਜਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਜਾਂ ਸਕਦੇ ਹੋ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਅਨੁਸਾਰ।" ਰਥਵਾਹ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਉਤਸੁਕਤਾ ਨਾਲ ਰਾਜ ਮਹਲ ਵੱਲ ਰੁਖ ਕੀਤਾ, ਤਾਕਿ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਮਿਲ ਸਕੇ। ਜਦ ਰਾਜਾ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਰਾਮ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਮਿੱਠੇ ਬਚਨ ਕਹਿਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਲਿਆਉਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ। ਜਦ ਮਹਾਨ ਰਾਘਵ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਨੇ ਦੂਰੋਂ ਹੀ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਅਤੇ ਹਥ ਜੋੜ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਠਠਾ ਕੇ, ਗਲੇ ਲਗਾਇਆ, ਬੈਠਣ ਲਈ ਆਸਨ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਰਾਮ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ। "ਰਾਮ, ਮੈਂ ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਹਾਂ, ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਜੀ ਚੁੱਕਾ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸੁਖ-ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲਿਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਸੌਂਕਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਯਜਨ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹਾਂ, ਦਾਨ-ਪੁਣ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।" "ਅੱਜ, ਵਧੀਆ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵਿਚੋਂ, ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਅਦੁੱਤੀਯ ਅਤੇ ਪਿਆਰਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਚਾਹਿਆ ਸੀ; ਮੈਂ ਜੋ ਚਾਹਿਆ, ਉਹ ਦਿੱਤਾ, ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।" "ਹੇ ਵੀਰ, ਮੈਂ ਸੁਖ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ; ਮੈਂ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਪਿਤਰਾਂ, ਪੁਜਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਕੋਈ ਕਰਜ਼ਾ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ।" "ਤੇਰੇ ਲਈ ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਕੁਝ ਹੋਰ ਕਰਨ ਲਈ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਤੇਰੀ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਦੀ ਰੀਤ ਕਰਨੀ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਜੋ ਕੁਝ ਮੈਂ ਹੁਣ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਉਹ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।" "ਅੱਜ, ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਤੈਨੂੰ ਰਾਜਾ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ, ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਬਣਾਉਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।" "ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਅੱਜ, ਹੇ ਰਾਮ, ਮੈਂ ਭਿਆਨਕ ਸੁਪਨੇ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ; ਅੱਗ ਵਾਲੇ ਉਲਕਾ-ਪਿੰਡ ਗੜਗੜਾਹਟ ਨਾਲ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਰਹੇ ਹਨ।" "ਰਾਮ, ਜੋਤਿਸ਼ੀਆਂ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮੇਰਾ ਨਕਸ਼ਤਰ ਕ੍ਰੂਰ ਗ੍ਰਹਾਂ — ਸੂਰਜ, ਮੰਗਲ ਅਤੇ ਰਾਹੂ — ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੈ।" "ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਜਦ ਇਹ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਰਾਜਾ ਦੀ ਮੌਤ ਜਾਂ ਭਿਆਨਕ ਮੁਸੀਬਤ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।" "ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਰਾਘਵ, ਮੇਰੇ ਮਨ ਦੇ ਭਟਕਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਤੈਨੂੰ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਕਿਉਂਕਿ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮਨ ਸਦਾ ਚਲਚਲ ਹਨ।" "ਅੱਜ, ਚੰਦ ਪੁਸ਼ਯ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੂਰਵਾਸ਼ਾਢਾ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ; ਕੱਲ੍ਹ ਜੋਤਿਸ਼ੀ ਪੁਸ਼ਯ ਨਾਲ ਯੋਗ ਹੋਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰਣਗੇ।" "ਇਸ ਲਈ, ਪੁਸ਼ਯ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਬਣ; ਮੇਰਾ ਮਨ ਤੈਨੂੰ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਉਤਸਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕੱਲ੍ਹ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਬਣਾਉਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਦੁਸ਼ਮਨਾਂ ਨੂੰ ਜਲਾਉਣ ਵਾਲੇ।" "ਅੱਜ ਤੋਂ, ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ, ਸੰਯਮ ਨਾਲ, ਦਰਭਾ ਘਾਸ ਵਾਲੀ ਚੋਣ 'ਤੇ ਰਾਤ ਗੁਜ਼ਾਰ।" "ਤੇਰੇ ਦੋਸਤ, ਚੁਸਤ ਰਹਿ ਕੇ, ਅੱਜ ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੇਰੀ ਰਾਖੀ ਕਰਣਗੇ; ਕਿਉਂਕਿ ਐਸੀਆਂ ਰੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।" "ਭਰਤ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਮੇਰੇ ਵਿਚਾਰ ਅਨੁਸਾਰ ਤੇਰੀ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਦਾ ਸਮਾ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।" "ਤੇਰਾ ਭਰਾ ਭਰਤ ਸਤਕਰਮ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਉਹ ਵੱਡਿਆਂ ਦੀ ਇਜ਼ਤ ਕਰਦਾ, ਧਰਮਵਾਨ, ਦਯਾਲੂ, ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ 'ਤੇ ਕਾਬੂ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।" "ਫਿਰ ਵੀ, ਮੈਂ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮਨ ਅਸਥਿਰ ਹਨ; ਪਰ ਜੋ ਨਿਰਭੈ ਧਰਮਵਾਨ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰਮ ਚਮਕਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਰਾਘਵ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦ ਰਾਮ ਨੂੰ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਬਣਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਮਿਲੀ, ਉਸ ਨੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਰਾਜਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਮ ਤੁਰੰਤ ਬਾਹਰ ਆਇਆ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਹੋਲ ਵੱਲ ਗਿਆ। ਉਥੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ, ਵਧੀਆ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਚੁੱਪ-ਚਾਪ, ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਬੈਠੀ ਹੋਈ, ਸੁਖ-ਸਮ੍ਰਿਧੀ ਲਈ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਸੁਮਿਤ੍ਰਾ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਉਥੇ ਆ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਸੀਤਾ ਵੀ, ਰਾਮ ਦੀ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਦੀ ਖੁਸ਼ਖਬਰੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਲਿਆਈ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਕੌਸਲਿਆ ਉਥੇ ਖੜੀ ਸੀ, ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ, ਸੁਮਿਤ੍ਰਾ, ਸੀਤਾ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ। ਜਦ ਉਸ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਪੁਸ਼ਯ ਨਕਸ਼ਤਰ ਹੇਠ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਬਣੇਗਾ, ਉਹ ਸਾਹ ਰੋਕ ਕੇ ਜਨਾਰਦਨ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨ ਲੱਗੀ। ਜਦ ਉਹ ਅਜੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਵਰਤ-ਪ੍ਰਸਥਾਨ ਵਿਚ ਸੀ, ਰਾਮ ਨੇ ਆ ਕੇ, ਮਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਭਰੇ ਬਚਨ ਕਹੇ। "ਮਾਂ, ਪਿਤਾ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸੌਂਪੀ ਹੈ; ਕੱਲ੍ਹ, ਪਿਤਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੈਂ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਬਣਾਂਗਾ।" "ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਅੱਜ ਰਾਤ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਉਪਵਾਸ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਮੇਰੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੇ ਇੰਝ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਪਿਤਾ ਨੇ ਵੀ ਇਹ ਕਿਹਾ ਹੈ।" "ਕੱਲ੍ਹ ਦੀ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਲਈ ਜੋ ਜੋ ਸ਼ੁਭ ਕਰਮ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਅਤੇ ਵੈਦੇਹੀ ਲਈ ਕਰਵਾਓ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਕੌਸਲਿਆ, ਜਿਸ ਦੀ ਲੰਮੀ ਚਾਹਤ ਅੱਜ ਪੂਰੀ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਆਂਸੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਬਚਨ ਕਹੇ।