ਰਾਮਚੰਦ੍ਰ ਜੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੋਹਣੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਨਿਰਮਲ ਆਇਨੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਚਿਹਰਾ ਦੇਖ ਰਹੇ ਹੋਣ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਮਹਾਨ ਦਸ਼ਰਥ ਜੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਸੋਭਾ ਨਾਲ ਬੈਠਾ ਦੇਖ ਰਹੇ ਸਨ, ਪਿਆਰ ਭਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਦਸ਼ਰਥ ਜੀ ਰਾਮ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਮੁੱਖ ਰਾਣੀ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਹੈਂ, ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯੋਗ ਹੈਂ, ਅਤੇ ਮੇਰਾ ਸੁਪੁੱਤਰ ਹੈਂ। ਹੇ ਰਾਮ, ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਪਿਆਰਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈਂ, ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ। ਆਪਣੇ ਗੁਣਾਂ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਜਿੱਤ ਲਏ ਹਨ।" "ਇਸ ਲਈ, ਪੁਸ਼ਯ ਨਕਸ਼ਤਰ ਦੇ ਦਿਨ, ਤੂੰ ਯੁਵਰਾਜ ਦਾ ਪਦ ਸੰਭਾਲ। ਤੂੰ ਕੁਦਰਤੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਗੁਣਵਾਨ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਰ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਤੂੰ ਗੁਣੀ ਹੈਂ, ਮੇਰੀ ਮਮਤਾ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਭਲੇ ਲਈ ਕੁਝ ਆਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ—ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਿਮਰਤਾ ਬਣਾਈ ਰੱਖੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਕਾਬੂ ਰੱਖ। ਇੱਛਾ ਅਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਖਾਮੀਆਂ ਛੱਡ ਦੇ। ਗੁਪਤ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਜਨਤਾ ਵਿੱਚ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਰੀਰਕ ਅਤੇ ਆਚਰਣਕ ਸੁਚੱਜਾ ਰਹਿ।" "ਮੰਤਰੀਆਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ, ਸਭ ਦਾ ਮਨ ਜਿੱਤ। ਖ਼ਜਾਨਿਆਂ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰ-ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਭੰਡਾਰ ਇਕੱਠਾ ਕਰ। ਜਿਸ ਰਾਜਾ ਦੇ ਪ੍ਰਜਾ ਉਸ ਨਾਲ ਪ੍ਰੀਤ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਮਿੱਤਰ ਐਸੇ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਮਿਲ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਲਈ, ਪੁੱਤਰ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਯਮ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਅਤੇ ਮੇਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਚਲ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮ ਦੇ ਭਗਤ ਮਿੱਤਰ, ਜੋ ਉਸਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਤੁਰੰਤ ਮਾਤਾ ਕੌਸਲਿਆ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚੇ ਅਤੇ ਇਹ ਸੁਣਾਇਆ। ਕੌਸਲਿਆ ਜੀ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਸੋਨਾ, ਗਾਂਵਾਂ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮ ਦੇ ਰਤਨ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੰਡੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾਨਾਂ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਮ ਨੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਰਥੀ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਆਪਣੇ ਸੁੰਦਰ ਮਹਲ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਆਦਰ-ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ। ਜਦੋਂ ਨਗਰਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਰਾਜਾ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣੀਆਂ, ਉਹ ਐਸੇ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ ਜਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਖਜਾਨਾ ਮਿਲ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਉਹ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਪਰਤ ਗਏ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਹੁਣ ਚੌਥਾ ਅਧਿਆਇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਰਤ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ, ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਮੁੜ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਅਡੋਲ ਮਨ ਨਾਲ ਫੈਸਲਾ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਐਲਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, "ਕੱਲ੍ਹ ਪੁਸ਼ਯ ਨਕਸ਼ਤਰ ਦਾ ਸ਼ੁਭ ਦਿਨ ਹੈ; ਕੱਲ੍ਹ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕਮਲ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਯੁਵਰਾਜ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ।" ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਰਥੀ ਨੂੰ ਬੁਲਾਉਂਦੇ ਹਨ, "ਰਾਮ ਨੂੰ ਮੁੜ ਇੱਥੇ ਲੈ ਆ।" ਦਰਬਾਨਾਂ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਆਖਿਆ ਕਿ ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਬੁਲਾਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹਾ ਚਿੰਤਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਦ ਉਹ ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਅੰਦਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ, "ਆਉਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸੋ।" ਤਦ ਸਾਰਥੀ ਕਹਿੰਦਾ, "ਰਾਜਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਾ ਚਾਹੋ ਜਾਂ ਨਾ, ਤੁਹਾਡੀ ਮਰਜ਼ੀ।" ਸਾਰਥੀ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮ ਪੂਰੀ ਉਤਾਵਲ ਨਾਲ ਰਾਜ ਮਹਲ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਦ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਰਾਮ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਪਿਆਰ ਭਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਲਿਆਉਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ। ਜਦ ਮਹਾਨ ਰਘੁਕੁਲ-ਨੰਦਨ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਦੂਰੋਂ ਹੀ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਠਾ ਕੇ, ਗਲੇ ਲਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਆਸਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਫਿਰ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ, "ਰਾਮ, ਮੈਂ ਬੁੱਢਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਜੀ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਜਿਹੜੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਚਾਹੀਆਂ, ਉਹ ਮਿਲੀਆਂ। ਮੈਂ ਚਾਹੀਦੇ ਅਨੇਕ ਯਗ੍ਯ ਕਰਕੇ, ਦਾਨ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਚਾਹਿਆ ਸੀ, ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਿਆ।" "ਅੱਜ ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਅਤੁੱਲ ਅਤੇ ਪਿਆਰਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈਂ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਚਾਹਿਆ ਸੀ, ਐਸਾ ਜਨਮਿਆ। ਮੈਂ ਜੋ ਦੇਣਾ ਸੀ, ਸਿੱਖਣਾ ਸੀ, ਕਰਨਾ ਸੀ, ਕਰ ਲਿਆ। ਹੇ ਵੀਰ, ਮੈਂ ਸੁਖ ਵੀ ਭੋਗ ਲਿਆ, ਤੇ ਮੈਂ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਪਿਤਰਾਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨਾਲ ਕੋਈ ਕਰਜ਼ ਨਹੀਂ ਛੱਡਿਆ। ਹੁਣ ਤੇਰੇ ਲਈ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਇੱਕੋ ਕੰਮ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ—ਤੇਰੀ ਅਭਿਸ਼ੇਕ। ਇਸ ਲਈ, ਜੋ ਕੁਝ ਮੈਂ ਹੁਣ ਆਖਾਂ, ਉਹ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕਰਨਾ।" "ਅੱਜ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਰਾਜਾ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਪੁੱਤਰ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਯੁਵਰਾਜ ਬਣਾਉਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਪਰ, ਅੱਜ ਮੈਂ ਕੁਝ ਅਸ਼ੁਭ ਸੁਪਨੇ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ—ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਜਲਦੇ ਉਲਕਾ-ਪਿੰਡ ਗਿਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਤੇ ਗੜਗੜਾਹਟ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਜੋਤਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਮੇਰਾ ਨਕਸ਼ਤਰ ਸੂਰਜ, ਮੰਗਲ ਅਤੇ ਰਾਹੂ ਵਰਗੇ ਕ੍ਰੂਰ ਗ੍ਰਹਾਂ ਨਾਲ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਜਦ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਮੌਤ ਜਾਂ ਵੱਡੀ ਆਫ਼ਤ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।" "ਇਸ ਲਈ, ਰਘੁਕੁਲ ਨੰਦਨ, ਜਦ ਤੱਕ ਮੇਰਾ ਮਨ ਸੁਚੇਤ ਹੈ, ਤੈਨੂੰ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮਨ ਬੜੇ ਚੰਚਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਅੱਜ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਪੂਰਵਾਸ਼ਾਢਾ ਨਕਸ਼ਤਰ 'ਤੇ ਹੈ, ਪਰ ਕੱਲ੍ਹ ਪੁਸ਼ਯ ਨਾਲ ਯੋਗ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਲਈ, ਪੁਸ਼ਯ ਦੇ ਦਿਨ ਹੀ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਵਾ; ਮੇਰਾ ਮਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਵਲ ਬਹੁਤ ਉਤਸੁਕ ਹੈ। ਕੱਲ੍ਹ, ਹੇ ਰਿਪੁ-ਤਾਪਣ, ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਯੁਵਰਾਜ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਾਂਗਾ।" "ਅੱਜ ਤੋਂ, ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ, ਸੰਯਮ ਨਾਲ, ਕੁਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਚਟਾਈਆਂ ਉੱਤੇ ਹੀ ਸੌਣਾ। ਤੇਰੇ ਮਿੱਤਰ ਚੌਕਸੀ ਨਾਲ ਤੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨਗੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨੇਕ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਇਸ ਵੇਲੇ ਨਗਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਤੇਰਾ ਭਰਾ ਭਾਰਤ ਵੀਰ ਗੁਣਵਾਨ ਹੈ, ਵੱਡਿਆਂ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਧਰਮਾਤਮਾ ਹੈ, ਦਇਆਲੁ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਕਾਬੂ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।" "ਫਿਰ ਵੀ, ਮੈਂ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਮਨ ਅਸਥਿਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਜੋ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰਮ ਚਮਕਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਰਘੁਕੁਲ ਨੰਦਨ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦ ਰਾਮ ਨੂੰ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਦੀ ਆਗਿਆ ਮਿਲੀ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ।