ਜਿਵੇਂ ਪੂਰਨ ਚੰਨਣ ਵਾਲੀ ਸ਼ਰਦ ਰੁੱਤ ਦੀ ਨਿੱਲੀ ਅਸਮਾਨੀ ਛਤਰੀ, ਜੋ ਤਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਗ੍ਰਹਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀ ਹੋਵੇ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਰਾਜ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਰੌਸ਼ਨੀ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਦੀ ਲਹਿਰ ਛਾਈ ਹੋਈ ਸੀ। ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਚੰਦ੍ਰ ਜੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਮਨ ਹੀ ਮਨ ਬੜੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਐਸਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਜਿਵੇਂ ਨਿਰਮਲ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਹੀ ਪਰਛਾਵਾਂ ਵੇਖ ਰਹੇ ਹੋਣ। ਫਿਰ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪਿਤਾ ਦਸ਼ਰਥ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸੋਹਣੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਬੈਠੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਇੰਝ ਬੋਲੇ, ਜਿਵੇਂ ਕਸ਼ਯਪ ਰਿਸ਼ੀ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੰਦੇ ਹਨ: "ਰਾਮ, ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਾਣੀ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ ਹੈਂ, ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਯੋਗ੍ਯ ਅਤੇ ਮੇਰਾ ਸੱਚਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਪੁੱਤਰ ਹੈਂ, ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ; ਆਪਣੇ ਗੁਣਾਂ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਜਿੱਤ ਲਏ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਪੁੱਤ੍ਰ, ਪੁਸ਼੍ਯ ਨਕਸ਼ਤ੍ਰ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੈਨੂੰ ਯੁਵਰਾਜ ਦਾ ਪਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇ; ਕਿਉਂਕਿ ਤੇਰੀ ਕੁਦਰਤ ਅਤੇ ਚੋਣ ਦੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁਣਵਾਨੀ ਹੈ। "ਪਰ, ਪੁੱਤ੍ਰ, ਭਾਵੇਂ ਤੂੰ ਗੁਣਵਾਨ ਹੈਂ, ਪਿਤਾ ਦੇ ਸਨੇਹ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਭਲੇ ਲਈ ਕੁਝ ਆਖਦਾ ਹਾਂ—ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਿਮਰਤਾ ਬਣਾਈ ਰੱਖੀਂ ਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਕੰਟਰੋਲ ਰੱਖੀਂ। ਇੱਛਾ ਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਖਾਮੀਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ। ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਲੋਕ ਜੀਵਨ ਦੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਚੰਗਾ ਆਚਰਨ ਰੱਖੀਂ। ਮੰਤਰੀਆਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਕਰ ਲੈ; ਖਜ਼ਾਨਿਆਂ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਭੰਡਾਰ ਇਕੱਠੇ ਕਰ। ਜਿਹੜਾ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਜਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਮੀ ਤੇ ਲਗਨਸ਼ੀਲ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਮਿੱਤਰ ਉਵੇਂ ਹੀ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤੇ ਅਮ੍ਰਿਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਪੁੱਤ੍ਰ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਯਮ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਅਤੇ ਇਹੀ ਆਚਰਨ ਕਰ।" ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਜੋ ਰਾਮ ਦੇ ਭਗਤ ਤੇ ਉਸਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕੌਸਲਿਆ ਮਾਤਾ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚੇ ਤੇ ਸਾਰੀ ਖੁਸ਼ਖਬਰੀ ਦੱਸੀ। ਕੌਸਲਿਆ, ਜੋ ਉੱਚ ਕੁਲ ਦੀ ਮਹਾਨ ਮਹਿਲਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਸੋਨਾ, ਗਾਂਵਾਂ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜਵਾਹਰਾਤ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕੀਤੇ। ਫਿਰ, ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਰਾਘਵ ਰਾਮ ਜੀ ਆਪਣੀ ਸੋਹਣੀ ਹਵੈਲੀ ਵੱਲ ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਗਏ, ਜਿਥੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ। ਜਦ ਰਾਜਾ ਦੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੇ ਸੁਣੇ, ਉਹ ਇੰਝ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ ਜਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਖਜ਼ਾਨਾ ਮਿਲ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਵੱਲ ਪਰਤ ਗਏ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਹੁਣ ਚੌਥਾ ਅਧਿਆਇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਲੋਕ ਸਭਾ ਤੋਂ ਵਿਛੜ ਗਏ, ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਮੁੜ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਮਸ਼ਵਰਾ ਕੀਤਾ। ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਨਿਰਣੈ ਵਾਲੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਫੈਸਲਾ ਕਰ ਲਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ, "ਕੱਲ੍ਹ ਪੁਸ਼੍ਯ ਨਕਸ਼ਤ੍ਰ ਵਾਲਾ ਸ਼ੁਭ ਦਿਨ ਹੈ; ਕੱਲ੍ਹ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕਮਲ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਉਸਦਾ ਯੁਵਰਾਜ ਅਭਿ-ਸ਼ੇਕ ਹੋਵੇਗਾ।" ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਤੇ ਰਥਵਾਨ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਤੇ ਆਖਿਆ, "ਰਾਮ ਨੂੰ ਮੁੜ ਇੱਥੇ ਲੈ ਆ।" ਦਰਬਾਨਾਂ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਬੁਲਾਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਸੁਣਕੇ, ਰਾਮ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹੀ ਚਿੰਤਾ ਆ ਗਈ। ਜਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ, ਰਾਮ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੁਸੀਂ ਆਉਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸੋ।" ਰਥਵਾਨ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਰਾਜਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਤੁਸੀਂ ਸੁਣ ਕੇ ਜਾਣਾ ਚਾਹੋ ਜਾਂ ਨਾ, ਤੁਹਾਡੀ ਮਰਜ਼ੀ।" ਇਹ ਸੁਣਕੇ, ਰਾਮ ਵੱਡੀ ਉਤਾਵਲ ਨਾਲ ਰਾਜ ਮਹਲ ਵੱਲ ਚਲੇ। ਜਦ ਰਾਜਾ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਰਾਮ ਆ ਗਏ ਹਨ, ਉਸ ਨੇ ਚੰਗੇ ਭਾਵ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਬੁਲਾਇਆ। ਜਦ ਰਾਘਵ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੇ, ਦੂਰੋਂ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਜੋੜੇ ਹੋਏ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਗਲੇ ਲਾਇਆ, ਬੈਠਣ ਲਈ ਆਸਨ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਮੁੜ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ। "ਰਾਮ, ਮੈਂ ਹੁਣ ਬੁੱਢਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਲੰਬਾ ਜੀਵਨ ਦੇਖ ਲਿਆ, ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਮੁਤਾਬਕ ਸੁਖ-ਵਿਲਾਸ ਭੋਗ ਲਏ; ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਯਜਨਾਂ ਕਰ ਲਏ, ਦਾਨ-ਪੁੰਨ ਕਰ ਲਿਆ। ਅੱਜ ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰਾ ਤੇ ਅਨੁਪਮ ਪੁੱਤਰ ਹੈਂ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਚਾਹਿਆ ਸੀ। ਮੈਂ ਜੋ ਦੇਣਾ, ਸਿੱਖਣਾ, ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਸੀ, ਕਰ ਲਿਆ। ਹੇ ਵੀਰ, ਮੈਂ ਸੁਖ ਵੀ ਭੋਗ ਲਿਆ; ਹੁਣ ਮੈਂ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਪਿਤਰਾਂ, ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਵੀ ਕੋਈ ਕਰਜ਼ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ। ਹੁਣ ਤੇਰੇ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਯੁਵਰਾਜ ਅਭਿ-ਸ਼ੇਕ ਹੀ ਬਾਕੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਜੋ ਕੁਝ ਮੈਂ ਹੁਣ ਆਖਦਾ ਹਾਂ, ਉਹ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਲਈ ਪੂਰਾ ਕਰੀਂ। ਅੱਜ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਤੈਨੂੰ ਰਾਜਾ ਵਜੋਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ, ਪੁੱਤ੍ਰ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਯੁਵਰਾਜ ਬਣਾਵਾਂਗਾ। ਪਰ, ਅੱਜ ਮੈਨੂੰ ਕੁਝ ਅਸ਼ੁਭ ਸੁਪਨੇ ਵੀ ਆ ਰਹੇ ਹਨ; ਅਗਨਿ ਵਰਗੇ ਉਲਕਾਪਾਤ ਗੜਗੜਾਟ ਨਾਲ ਡਿੱਗ ਰਹੇ ਹਨ। ਜੋਤਿਸ਼ੀਆਂ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮੇਰਾ ਨਕਸ਼ਤ੍ਰ ਸੂਰਜ, ਮੰਗਲ ਤੇ ਰਾਹੂ ਵਲੋਂ ਪੀੜਤ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ, ਜਦ ਐਸੇ ਸ਼ਕੁਨ ਹੋਣ, ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਮੌਤ ਜਾਂ ਵੱਡੀ ਆਫਤ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਰਾਘਵ, ਜਦ ਤਕ ਮੇਰਾ ਮਨ ਸਥਿਰ ਹੈ, ਤੈਨੂੰ ਯੁਵਰਾਜ ਅਭਿ-ਸ਼ੇਕ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਕਿਉਂਕਿ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਾਕਈ ਚੰਚਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਅੱਜ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਪੂਰਵਾਸ਼ਾਢਾ ਤੇ ਪੁਸ਼੍ਯ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ; ਕੱਲ੍ਹ ਜੋਤਿਸ਼ੀ ਪੁਸ਼੍ਯ ਨਾਲ ਯੋਗ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰਨਗੇ। ਇਸ ਲਈ, ਪੁਸ਼੍ਯ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੇਰਾ ਅਭਿ-ਸ਼ੇਕ ਹੋਵੇ; ਮੇਰਾ ਮਨ ਇਸ ਵਲ ਬਹੁਤ ਉਤਸੁਕ ਹੈ। ਕੱਲ੍ਹ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਯੁਵਰਾਜ ਬਣਾਵਾਂਗਾ, ਹੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁ-ਤਾਪਨ। ਅੱਜ ਤੋਂ, ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਸੰਯਮ ਨਾਲ, ਦਰਭਾ ਘਾਸ ਦੀ ਚੌਕੀ ਉੱਤੇ ਹੀ ਨੀਂਦ ਕਰੀਂ। ਤੇਰੇ ਮਿੱਤਰ, ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ, ਅੱਜ ਤੈਨੂੰ ਚੌਕ-ਚੌਬੰਦ ਰੱਖਣਗੇ; ਕਿਉਂਕਿ ਐਸੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਭਰਤ ਵੀ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਅਭਿ-ਸ਼ੇਕ ਲਈ ਸਮਾਂ ਉਚਿਤ ਹੈ। ਭਰਤ ਵੀਰ ਗੁਣਵਾਨ ਹੈ, ਵੱਡਿਆਂ ਦੀ ਇਜ਼ਤ ਕਰਦਾ, ਧਰਮ-ਪ੍ਰੇਮੀ, ਦਇਆਲੂ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ, ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਮਨ ਅਸਥਿਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਜੋ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕਰਮ ਚਮਕਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਰਾਘਵ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਪੂਰੇ ਸਨੇਹ ਤੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਨੂੰ ਯੁਵਰਾਜ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਲਈ।