ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਅਯੋਧਿਆ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ 'ਤੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਥੀ, ਯੱਗ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਧਰਮ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਸਮਰਪਿਤ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ 'ਤੇ ਕਾਬੂ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ, ਉਹ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਵਰਗਾ ਰਾਜਗੁੁਰੂ ਸੀ। ਦਸ਼ਰਥ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਦੁਸ਼ਮਨਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਧਨ ਅਤੇ ਅਮੀਰੀ ਵਿੱਚ ਇੰਦ੍ਰ ਅਤੇ ਕੁਬੇਰ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸੀ। ਜਿਵੇਂ ਮਨੂ ਨੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਵੀ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦੇ ਸੱਚੇ ਇਰਾਦੇ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਤਿੰਨ ਲਕਸ਼ਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਇੰਦ੍ਰ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਬੰਧਿਤ ਕੀਤਾ। ਅਯੋਧਿਆ ਦੇ ਇਸ ਮਹਾਨ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹਰ ਇੱਕ ਘਰ ਵਿੱਚ ਦੌਲਤ ਸੀ; ਕੋਈ ਵੀ ਗਰੀਬ ਜਾਂ ਮਿਸਰ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਸੱਚੇ, ਸੁਚੱਜੇ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਮਿਜਾਜ਼ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ। ਕੋਈ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਬਿਨਾਂ ਗਹਿਣੇ, ਬਿਨਾਂ ਮਾਲਾ, ਬਿਨਾਂ ਸੁਗੰਧ ਦੇ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਪਵਿਤ੍ਰ ਅੱਗਾਂ ਦੀ ਬੇਅਦਬੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਕੋਈ ਯੱਗ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਚੋਰੀ ਜਾਂ ਬੁਰੇ ਆਚਰਨ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਸੀ। ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਰਪਿਤ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਦਾਨ ਅਤੇ ਅਧਿਆਨ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕੀਤਾ। ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਬੇਵਕੂਫ, ਝੂਠਾ ਜਾਂ ਅਧਿਆਤਮਿਕਤਾ ਤੋਂ ਦੂਰ ਵਿਅਕਤੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਲੰਬੇ ਜੀਵਨ ਵਾਲੇ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਸੱਚਾਈ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਸਮਰਪਿਤ ਸਨ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਪੋਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ, ਕਸ਼ਾਤ੍ਰੀਆਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਸਨ, ਵੈਸ਼ਿਆਂ ਨੇ ਕਸ਼ਾਤ੍ਰੀਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਆਪਣੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹੇ। ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕੀਤਾ, ਮਨੂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸੀ। ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਯੋਧੇ ਸਿੰਘਾਂ ਵਾਂਗ ਸਖ਼ਤ, ਹੁਸ਼ਿਆਰ ਅਤੇ ਅਡਿੱਗ ਸਨ। ਇੱਥੇ ਕਾਮਬੋਜ ਅਤੇ ਬਾਹਲੀਕ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਘੋੜੇ ਅਤੇ ਵਿਂਧਿਆ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਹਾਥੀ ਸਨ, ਜੋ ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਂਗ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸਨ। ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਨਾਮ ਸਤਿਆਨਾਮਾ ਸੀ, ਜੋ ਦੋ ਯੋਜਨਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਫੈਲਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੁਸ਼ਮਨਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਤਾਰਿਆਂ ਵਿਚ ਚੰਦ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਜ ਕੀਤਾ। ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਮੰਤਰੀ, ਜੋ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਨ, ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਸਾਰਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਚੰਗੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਸਨ, ਜੋ ਸਦਾ ਸਹੀ ਫੈਸਲੇ ਲੈਂਦੇ ਸਨ। ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਅੱਠ ਮੰਤਰੀ ਸਨ: ਧ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਜਯੰਤ, ਵਿਜਯ, ਸੁਰਾਅਸਟ੍ਰ, ਰਾਸ਼ਟਰਵਰਧਨ, ਅਕੋਪ, ਧਰਮਪਾਲ ਅਤੇ ਸੁਮੰਤ੍ਰ, ਜੋ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਮਰਥ ਸਨ। ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਦੋ ਮੁੱਖ ਪੰਡਿਤ ਸਨ: ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਅਤੇ ਵਾਮਦੇਵ, ਜੋ ਸਦਾ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਬ੍ਰਹਮਰਸ਼ੀ, ਜੋ ਪੁਰਾਣੇ ਪੰਡਿਤ ਸਨ, ਸਿੱਖਿਆ, ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਸਚਾਈ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਸਨ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਪੰਡਿਤ ਸੱਚਾਈ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਹ 'ਤੇ ਚਲਦੇ ਸਨ, ਕਦੇ ਵੀ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਲੰਬੇ ਜੀਵਨ ਵਾਲੇ, ਧਰਮ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਸਮਰਪਿਤ ਅਤੇ ਸੱਚਾਈ ਵਿੱਚ ਵੀਰਤਾ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਖੁਸ਼ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਹ 'ਤੇ ਚੱਲਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਬਾਲਕਾਂਡ ਦੇ ਸੱਤਵੇਂ ਸਰਗ ਦੇ ਅੰਤ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਆਸ ਪਾਸ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਚਾਈ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।