ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਅਯੋਧਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਅੱਗ ਵਰਗੇ ਧਰਮਿਕ, ਮਹਾਨ ਦਵਿਤੀਯ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਛੇ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਸਨ। ਇੱਥੇ ਸੱਚ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਸਮਰਪਿਤ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਰਗੇ ਸਾਧੂ ਵੀ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਅਯੋਧਿਆ ਵਿਚ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਗਿਆਨਵਾਨ ਮਨੁੱਖ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਹ ਸੂਝਵਾਨ, ਚਮਕਦਾਰ ਅਤੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਸੀ। ਇਹ ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਸੀ, ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਥ ਚਾਲਕ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਸਮਰਪਿਤ, ਆਤਮ-ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਜਸੀ ਗਿਆਨੀ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਧਨ-ਸਮਾਨ ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਕੁਬੇਰ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸੀ। ਮਾਨੋ, ਮਨੂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਵਾਂਗ, ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਰਾਖਾ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਸੱਚਾਈ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਤਿੰਨ ਲਕਸ਼ਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਨਾਲ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਇੰਦਰ ਦੇ ਅਮਰਾਵਤੀ ਵਾਂਗ ਸੰਜਮਿਤ ਕੀਤਾ। ਅਯੋਧਿਆ ਵਿਚ ਕੋਈ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਗਰੀਬ ਨਹੀਂ ਸੀ; ਹਰ ਘਰ ਦੇ ਮਾਲਕ ਕੋਲ ਗਾਂਵ, ਘੋੜੇ, ਧਨ ਅਤੇ ਅੰਨ ਸੀ। ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਕਮਜ਼ੋਰ, ਕਠੋਰ, ਜਾਂ ਅਗਿਆਨ ਵਿਅਕਤੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਧਰਮਿਕ, ਸੁਚੱਜੇ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਮਿਜਾਜ਼ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਮਹਾਨ ਸਾਧੂ। ਅਯੋਧਿਆ ਵਿਚ ਹਰ ਕੋਈ ਸੁੰਦਰਤਾ ਅਤੇ ਦੌਲਤ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ, ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਲਈ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਨਾਲ ਸਮਰਪਿਤ ਸੀ। ਉੱਚੀ ਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਲੋਕ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਨ। ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਲੰਬੇ ਜੀਵਨ ਜੀਉਂਦੇ ਸਨ, ਸੱਚਾਈ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਸਮਰਪਿਤ, ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਪਤਨੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ, ਜੋ ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੁਆਰਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਮਨੂ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਯੋਧਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਕਾਮਬੋਜ ਅਤੇ ਬਾਹਲੀਕ ਦੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਵੱਡੇ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਭੀੜ ਸੀ। ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਨਾਮ ਸਤ੍ਯਨਾਮਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਹ ਦੋ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਫੈਲਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਵੱਸਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਾਂਗ ਤਾਰਿਆਂ ਵਿਚ ਚਮਕਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਰਾਜਾ ਦੇ ਮੰਤਰੀ ਵੀ ਬਹੁਤ ਹੀ ਗੁਣਵਾਨ ਸਨ, ਜੋ ਉਸਦੇ ਰਾਜਕਾਰੀ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਕੋਲ ਅੱਠ ਮੰਤਰੀ ਸਨ, ਜੋ ਸੱਚੇ, ਵਫਾਦਾਰ ਅਤੇ ਰਾਜਕਾਰੀ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਵੀਣ ਸਨ। ਉਸਦੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਵਿਚ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਜਯੰਤ, ਵਿਜਯ, ਸੁਰਾਅਸ਼ਟਰ, ਰਾਸ਼ਟਰਵਰਧਨ, ਅਕੋਪ, ਧਰਮਪਾਲ ਅਤੇ ਸੁਮੰਤਰਾ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਦੋ ਮੁੱਖ ਪੰਡਿਤ ਵੀ ਸਨ: ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਅਤੇ ਵਾਮਦੇਵ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਹਮਰਸ਼ੀ ਸਦਾ ਉਸਦੇ ਸਾਥੀ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਜੋ ਗਿਆਨ, ਸੰਯਮ ਅਤੇ ਸਦਚਾਰ ਵਿਚ ਪ੍ਰਵੀਣ ਸਨ। ਇਹ ਮੰਤਰੀ ਸੱਚਾਈ, ਧੀਰਜ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀਆਂ ਅਤੇ ਕੰਮਾਂ ਦੀਆਂ ਜਾਣਕਾਰੀਆਂ ਰੱਖਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਸੁਚੱਜਾ ਅਤੇ ਧਰਮਿਕ ਬਣਾਈ ਰੱਖਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਅਯੋਧਿਆ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਤੇ ਵਧੀਕ ਹੋ ਗਈ। ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਇੱਥੇ ਖਤਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਵਾਲ਼ਮੀਕੀ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਬਾਲਕਾਂਡ ਵਿਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।