ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਸਭ ਪਾਸੇ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ। ਜਿਵੇਂ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਜਾ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਰਾਮ ਵੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਧੀਰਜ ਧਰਤੀ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤਿ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹਨ, ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਚੀਪਤੀ ਇੰਦਰ ਵਰਗੇ ਹਨ। ਰਾਮ ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਵਚਨ ਦੇ ਸੱਚੇ, ਨੇਕ, ਦੁਸ਼ਮਨੀ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਧੀਰਜਵਾਨ, ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ, ਕ੍ਰਿਤਘਨ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦਾ ਨਿਯੰਤਰਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਰਮ, ਅਟੱਲ ਮਨ ਵਾਲੇ, ਲਾਇਕ, ਈਰਖਾ ਰਹਿਤ ਹਨ; ਰਾਘਵ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਦਾ ਸੱਚ ਹੀ ਬੋਲਦੇ ਹਨ। ਰਾਮ ਵਿਦਵਾਨ ਬੁਜ਼ੁਰਗਾਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਦ্বਿਤੀਯ ਕੀਰਤੀ, ਆਦਰ ਤੇ ਤੇਜ ਦਿਨੋਂ ਦਿਨ ਵਧਦੇ ਹਨ। ਰਾਮ ਦੇਵ, ਦਾਨਵ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਤੇ ਵਰਤਾਂ ਦੀ ਸੰਗੀਨ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਮਿਲੀ ਹੈ, ਤੇ ਵੈਦਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੈ। ਭਰਤ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਰਾਮ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਗੰਧਰਵ ਕਲਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਚਰਿਤਰ ਉੱਚਾ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਚਿੰਤਾ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਬੁੱਧੀ ਮਹਾਨ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਧਰਮ ਤੇ ਅਰਥ ਦੀ ਵਿਦਿਆ ਸਿਖਾਈ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਵੀ ਉਹ ਪਿੰਡ ਜਾਂ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਸੌਮਿਤ੍ਰਿ (ਲੱਖਣ) ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ। ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਤੇ, ਚਾਹੇ ਹਾਥੀ ਤੇ ਹੋਣ ਜਾਂ ਰਥ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਜਿੱਤ ਕੇ ਹੀ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਰਾਮ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਜਾ ਦੀ ਭਲਾਈ ਦਾ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਹੋਣ; ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ, ਅੱਗ, ਪਤਨੀਆਂ, ਨੌਕਰਾਂ, ਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਖੈਰ-ਖ਼ਬਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ, ਰੱਖਿਆ, ਤੇ ਸਮਰਥਤਾ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਬਿਲਕੁਲ ਪਿਤਾ ਵਾਂਗ। ਐਸਾ ਰਾਮ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਜਦੋਂ ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਮੁਸੀਬਤ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਹਰ ਉਤਸਵ ਵਿੱਚ, ਰਾਮ ਪਿਤਾ ਵਾਂਗ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਸੱਚ ਬੋਲਦੇ, ਮਹਾਨ ਧਨੁਰਧਾਰੀ, ਬੁਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਮਾਹਰ ਹਨ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ, ਧਰਮ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਰਪਿਤ, ਸਹੀ ਤੇ ਭਲਾਈ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਵਿਵਾਦ ਵਾਲੀ ਗੱਲੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ, ਬ੍ਰਿਹਸਪਤਿ ਵਾਂਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸੋਹਣੀਆਂ ਭਵਾਂ ਤੇ ਚੌੜੀਆਂ ਲਾਲੀਆਂ ਅੱਖਾਂ, ਵਿਸ਼ਣੁ ਵਰਗੀਆਂ ਹਨ। ਰਾਮ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਹੌਸਲੇ, ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰਤਾ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਹਨ; ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਕਦੇ ਕਾਮ ਵਲ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀਆਂ। ਉਹ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭੋਗ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਧਰਤੀ ਦੀ ਕੀ ਗੱਲ! ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਗੁੱਸਾ ਤੇ ਦਇਆ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਚਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਰਾਮ, ਜੋ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣ ਯੋਗ ਹਨ, ਉਹ ਦੋਸ਼ੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਂਦੇ, ਪਰ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਉੱਤੇ ਕਦੇ ਗੁੱਸਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ; ਉਹ ਧਨ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਜਿੱਥੇ ਧਰਮ ਹੈ, ਉਥੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਰਾਮ, ਜੋ ਸਵੈ-ਨਿਯੰਤਰਿਤ, ਸਭ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ, ਤੇ ਆਨੰਦ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹਨ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹਨ। ਧਰਤੀ ਨੇ ਖੁਦ ਰਾਮ ਨੂੰ ਚਾਹਿਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਐਸੇ ਗੁਣ ਹਨ, ਸੱਚ ਤੇ ਸ਼ੂਰਤਾ ਵਿੱਚ ਅਟੱਲ, ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲਿਆਂ ਵਾਂਗ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ। "ਪੁੱਤਰ, ਤੂੰ ਧਨਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਐਸਾ ਗੁਣਵਾਨ ਪੁੱਤਰ ਮਿਲਿਆ; ਭਾਗ ਨਾਲ ਰਾਘਵ ਤੇਰਾ ਹੈ, ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਮਰੀਚਾ ਕਸ਼ਯਪ ਦਾ ਸੀ।" ਰਾਮ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਸਿਹਤ ਤੇ ਆਯੁ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਦੇਵ, ਅਸੁਰ, ਮਨੁੱਖ, ਗੰਧਰਵ ਤੇ ਸਰਪਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਰਾਜਧਾਨੀ ਤੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ, ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਔਰਤਾਂ, ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਕੁੜੀਆਂ, ਮਨ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਕੇ, ਰਾਮ ਲਈ ਸਵੇਰ ਤੇ ਸ਼ਾਮ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; "ਹੇ ਦੇਵਤਾ, ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ਪੂਰੀ ਹੋਵੇ।" "ਅਸੀਂ ਰਾਮ ਨੂੰ, ਨੀਲੇ ਕੰਵਲ ਵਾਂਗ, ਸਾਰੇ ਦੁਸ਼ਮਨਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਦੇ ਪਦ 'ਤੇ ਸਥਾਪਤ ਹੋਇਆ ਵੇਖੀਏ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੁਹਾਡਾ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਪੁੱਤਰ।" "ਹੇ ਵਰ ਦਿੰਦੇ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਸਭ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ, ਉੱਚੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਬਣਾਓ, ਤਾਂ ਜੋ ਅਸੀਂ ਖੁਸ਼ ਰਹੀਏ।" ਹੁਣ, ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਦੇ ਤੀਜੇ ਸਰਗਾ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣੋ। ਰਾਜਾ ਨੇ, ਸਭ ਦੀਆਂ ਕੰਵਲ ਵਰਗੀਆਂ ਜੋੜੀਆਂ ਹਥੇਲੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਨੰਦ ਤੇ ਭਲਾਈ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ। "ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ ਤੇ ਮੇਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਦੁੱਤੀਯ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਵੱਡੇ ਪਿਆਰੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹੋ।" ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਚੈਤਰ ਮਹੀਨਾ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਾਗਾਂ ਫੁੱਲ ਰਹੇ ਹਨ; ਰਾਮ ਦੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਸਥਾਪਨਾ ਲਈ ਸਭ ਤਿਆਰੀਆਂ ਕਰਵਾਓ। ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਦੀ ਗੱਲ ਖਤਮ ਹੋਈ, ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਸ਼ੋਰ ਹੋ ਗਿਆ; ਤੇ ਜਦੋਂ ਇਹ ਸ਼ੋਰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਦਬ ਗਿਆ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੂੰ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰਿਸ਼ੀ ਸੀ, ਆਖਿਆ: "ਰਾਮ ਦੀ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਲਈ ਜੋ ਕੁਝ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਪੂਰੀ ਵਿਵਸਥਾ—" "ਅੱਜ, ਹੇ ਆਦਰਨੀਯ, ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਕੁਝ ਆਦੇਸ਼ ਦਿਓ।" ਰਾਜਾ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣਕੇ, ਵਸੀਸ਼ਠ, ਜੋ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ, ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਰਾਜਾ ਅੱਗੇ ਹਥ ਜੋੜ ਕੇ ਖੜੇ ਸਨ, ਕਿ ਸੋਨਾ ਤੇ ਹੋਰ ਰਤਨ, ਭੇਂਟਾਂ, ਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਲਿਆਓ। ਚਿੱਟੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ, ਭੁੰਨੇ ਹੋਏ ਅਨਾਜ, ਸ਼ਹਦ ਤੇ ਘੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ, ਨਵੇਂ ਕਪੜੇ, ਰਥ, ਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀਆਂ ਸਭ ਕਿਸਮਾਂ ਵੀ ਲਿਆਓ। ਚਾਰ ਵਾਂਗ ਫੌਜ ਤਿਆਰ ਕਰੋ, ਚੰਗੀ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵਾਲਾ ਹਾਥੀ, ਦੋ ਪੰਖੇ, ਚਿੱਟਾ ਛਤਰੀ, ਤੇ ਝੰਡਾ ਵੀ ਹੋਵੇ। ਇੱਕ ਸੌ ਸੋਨੇ ਦੇ ਘੜੇ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਿੰਗਾਂ ਵਾਲਾ ਬਲਦ, ਤੇ ਪੂਰਾ ਬਾਘ ਦੀ ਖਾਲ ਹੋਵੇ। ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਵੀ ਤਿਆਰ ਕਰੋ; ਸਵੇਰੇ, ਇਹ ਸਭ ਰਾਜਾ ਦੇ ਯਜਨ-ਕੁੰਡ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕਰੋ। ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਲ ਤੇ ਸਾਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਚੰਦਨ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਤੇ ਸੁਗੰਧਿਤ ਧੂਪ ਨਾਲ ਸਜਾਓ। ਉਤਮ, ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਭੋਜਨ, ਦਹੀਂ ਤੇ ਦੁੱਧ ਦੇ ਸਾਥ, ਲੱਖਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਲਈ ਵੱਧ-ਵੱਧ ਪਰੋਸੋ, ਜਿੰਨਾ ਉਹ ਚਾਹਣ। ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਕੇ, ਘੀ, ਦਹੀਂ, ਭੁੰਨੇ ਅਨਾਜ, ਤੇ ਵੱਧ-ਵੱਧ ਦਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੱਲ੍ਹ ਸਵੇਰੇ ਦਿਓ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮ ਦੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਦੀ ਤਿਆਰੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈਆਂ, ਤੇ ਅਯੋਧਿਆ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਦੀ ਲਹਿਰ ਦੌੜੀ।