ਇੱਕ ਵਾਰ, ਅਯੋਧਿਆ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਅਤੇ ਦੇਹਾਤੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇੱਛਾ ਜਾਗੀ—ਉਹ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਵਿਅਕਤੀਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ, ਮਹਾਨ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਵੀਰ ਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਹਾਥੀ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ ਦੇਖਣ, ਜਿਸਦਾ ਚਿਹਰਾ ਰਾਜਸੀ ਛਤਰੀ ਹੇਠਾਂ ਛਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਸੁਣਨਯੋਗ ਬਾਤਾਂ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਕੰਨ ਵਿੱਚ ਪਈਆਂ, ਉਹ ਅਣਜਾਣ ਬਣਕੇ, ਹੋਰ ਜਾਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗੇ: "ਤੁਸੀਂ ਰਾਘਵ ਰਾਮ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਜਤਾਈ ਹੈ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਸੱਚ ਸੱਚ ਦੱਸੋ।" ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: "ਜਦ ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਧਰਮ ਨਾਲ ਰਾਜ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਰਾਮ ਨੂੰ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਿਉਂ ਰੱਖਦੇ ਹੋ?" ਇਸ ਉੱਤੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਅਤੇ ਦੇਹਾਤੀ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਸਨ, ਨੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ: "ਮਹਾਰਾਜ, ਤੁਹਾਡਾ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਬਹੁਤ ਹੀ ਉੱਤਮ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ।" ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਪਿਆਰੇ, ਮਨੋਹਰ ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਾਂਗੇ—ਉਹ ਧਰਮਵਾਨ, ਦੇਵਤੁਲ, ਅਤੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਹੈ; ਸੁਣੋ!" "ਰਾਮ, ਇੰਦਰ ਵਰਗੇ ਦੇਵਤਾਈ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਸੱਚ ਤੇ ਸ਼ੌਰ ਵਿੱਚ ਅਟਲ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਇਕਸ਼ਵਾਕੁਆਂ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਹੈ। ਰਾਮ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮ ਮਨੁੱਖ ਹੈ, ਸੱਚ ਅਤੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ; ਧਰਮ ਅਤੇ ਸੰਪਤਿ ਤਾਂ ਜਿਵੇਂ ਰਾਮ ਤੋਂ ਹੀ ਉਪਜੀ ਹੈ।" "ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਉਹ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਧੀਰਜ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਵਰਗਾ, ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ, ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ। ਉਹ ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ, ਸੱਚ ਬੋਲਦਾ, ਗੁਣਵਾਨ, ਵਿਦਵੈਸ਼ ਰਹਿਤ, ਧੀਰ, ਮਿੱਠੀ ਬੋਲੀ ਵਾਲਾ, ਕ੍ਰਿਤਜਨ, ਤੇ ਇੰਦਰੀਆਂ ਤੇ ਕਾਬੂ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।" "ਰਾਮ ਮਿੱਠਾ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਅਟਲ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਯੋਗ, ਈਰਖਾ ਰਹਿਤ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਸੱਜੀ ਬੋਲੀ ਬੋਲਦਾ ਤੇ ਸਦਾ ਸੱਚ ਬੋਲਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਵਿਦਵਾਨ ਬੁਜ਼ੁਰਗਾਂ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਦੀ ਅਦੁੱਤੀਯ ਖ਼ਯਾਤੀ ਤੇ ਤੇਜ ਵਧਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।" "ਉਹ ਦੇਵ, ਦਾਨਵ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਜਾਨਕਾਰੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ; ਵਿਦਿਆ ਤੇ ਵ੍ਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਵਿਨ, ਤੇ ਵੇਦਾਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ।" "ਭਰਤ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਰਾਮ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਗੰਧਰਵ ਕਲਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣਿਆ; ਉੱਤਮ ਵੰਸ਼, ਗੁਣਵਾਨ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ, ਤੇ ਮਹਾਨ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲਾ।" "ਉਸ ਨੇ ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਤੋਂ, ਜੋ ਧਰਮ ਤੇ ਅਰਥ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਹਨ, ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ; ਜਦ ਵੀ ਉਹ ਕਿਸੇ ਪਿੰਡ ਜਾਂ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਰਾਖੀ ਲਈ ਯੁੱਧ ਤੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸੌਮਿਤ੍ਰਿ ਨਾਲ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਜਿੱਤ ਕੇ ਹੀ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਹਾਥੀ ਤੇ ਜਾਂ ਰਥ ਤੇ।" "ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੇ ਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ; ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ, ਅੱਗ, ਪਤਨੀਆਂ, ਨੌਕਰਾਂ ਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਖੈਰ-ਖ਼ਬਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।" "ਉਹ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ, ਬਚਾਵ, ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਾਰੇ ਪੂਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਤੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪਿਤਾ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੋਂ।" "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੁਹਾਡੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਜਨਤਾ ਦੀ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਉਹ ਅੰਦਰੋਂ ਦੁਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਜਨਤਾ ਦੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਪਿਤਾ ਵਾਂਗ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਂਦਾ; ਸੱਚ ਬੋਲਦਾ, ਮਹਾਨ ਧਨੁਰਧਾਰੀ, ਬੁਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਤੇ ਇੰਦਰੀਆਂ ਤੇ ਕਾਬੂ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।" "ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਿੱਠਾ ਹੱਸ ਕੇ, ਧਰਮ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਰਪਿਤ, ਸਹੀ ਤੇ ਭਲੇ ਲਈ ਬੋਲਦਾ, ਤੇ ਵਿਵਾਦੀ ਬੋਲੀ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।" "ਜਵਾਬ ਤੇ ਸਵਾਲ ਵਿੱਚ ਉਹ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਵਾਂਗ ਬੋਲਦਾ; ਉਸ ਦੀਆਂ ਸੋਹਣੀਆਂ ਭੰਵਾਂ ਤੇ ਚੌੜੀਆਂ ਲਾਲੀਅਾਂ ਅੱਖਾਂ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਵਰਗਾ ਹੈ।" "ਰਾਮ, ਜੋ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੈ, ਹੌਸਲੇ, ਸ਼ਕਤੀ, ਤੇ ਵੀਰਤਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੈ; ਜਨਤਾ ਦੀ ਰਾਖੀ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਇੰਦਰੀਆਂ ਕਦੇ ਵਾਸਨਾ ਨਾਲ ਉਲਝਦੀਆਂ ਨਹੀਂ।" "ਉਹ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੁਖ ਭੋਗਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ—ਤਾਂ ਧਰਤੀ ਦਾ ਕੀ; ਉਸ ਦਾ ਗੁੱਸਾ ਤੇ ਮਿਹਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਚਿਤ ਹਨ।" "ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਪਾਪੀਆਂ ਨੂੰ ਹੀ ਸਜ਼ਾ ਦਿੰਦਾ, ਨਿਰਪਾਪ ਤੇ ਕਦੇ ਗੁੱਸਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ; ਧਰਮ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਧਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।" "ਰਾਮ ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾ—ਆਤਮ-ਨਿਯੰਤਰਿਤ, ਸਭ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ, ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਸਰੋਤ—ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਆਪਣੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ।" "ਧਰਤੀ ਨੇ ਖੁਦ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ ਕਿ ਰਾਮ, ਜੋ ਸੱਚ ਤੇ ਸ਼ੌਰ ਵਿੱਚ ਅਟਲ ਤੇ ਜਗਤ ਦੇ ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਵਾਂਗ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ, ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਬਣੇ।" "ਮਹਾਰਾਜ, ਤੁਸੀਂ ਧਨਿਆ ਹੋ ਕਿ ਤੁਹਾਡਾ ਪੁੱਤਰ ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ; ਭਾਗ ਨਾਲ, ਇਹ ਰਾਘਵ ਤੁਹਾਡਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਮਰੀਚਾ ਕਸ਼ਯਪ ਦਾ ਪੁੱਤਰ।" "ਰਾਮ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਸਿਹਤ ਤੇ ਆਯੁ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਦੇਵ, ਅਸੁਰ, ਮਨੁੱਖ, ਗੰਧਰਵ ਤੇ ਸਰਪਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।" "ਸ਼ਹਿਰ ਤੇ ਪਿੰਡ, ਰਾਜ ਤੇ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦੇ ਸਭ ਲੋਕ ਉਮੀਦ ਰਖਦੇ ਹਨ।" "ਔਰਤਾਂ, ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਕੁੜੀਆਂ, ਮਨ ਨੂੰ ਇਕਾਗ੍ਰ ਕਰਕੇ, ਰਾਮ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਸਵੇਰੇ ਤੇ ਸ਼ਾਮ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ; ਮਹਾਰਾਜ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਹੋਵੇ।" "ਅਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਰਾਮ, ਨੀਲੇ ਕੰਵਲ ਵਰਗਾ, ਸਭ ਦੁਸ਼ਮਨਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਤੁਹਾਡਾ ਉੱਤਮ ਪੁੱਤਰ, ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਦੇ ਪਦ ਤੇ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਵੇ।" "ਵਰਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵਰਗਾ, ਜਨਤਾ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ, ਤੇ ਉੱਤਮ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਬਣਾਓ, ਤਾਂ ਕਿ ਅਸੀਂ ਖੁਸ਼ ਰਹੀਏ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਦੇ ਮਹਾਨ ਰਾਮਾਯਣ ਦੀ ਤੀਜੀ ਸਰਗਾ ਦੀ ਕਥਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ, ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਕਮਲ-ਜੈਸੀਆਂ ਜੋੜੀਆਂ ਹਥੇਲੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਨੋਹਰ ਅਤੇ ਭਲਾਈ ਵਾਲੀਆਂ ਬਾਤਾਂ ਕਹੀਆਂ। "ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹਾਂ, ਤੇ ਮੇਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਦੁੱਤੀਯ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਵੱਡੇ ਤੇ ਪਿਆਰੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹੋ।" "ਇਹ ਚੈਤ੍ਰ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਮਹੀਨਾ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੰਗਲ ਫੁੱਲ ਰਹੇ ਹਨ; ਰਾਮ ਦੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰੋ।" ਜਦ ਰਾਜਾ ਦੀ ਗੱਲ ਖਤਮ ਹੋਈ, ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਸ਼ੋਰ ਹੋ ਗਿਆ; ਤੇ ਜਦ ਉਹ ਸ਼ੋਰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਠੰਢਾ ਹੋਇਆ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਵਸੀਸ਼ਠ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰਿਸ਼ੀ, ਨੂੰ ਕਹਿਆ: "ਰਾਮ ਦੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਲਈ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਸਾਰੀ ਤਿਆਰੀ—" "ਆਜ, ਮਾਨਯੋਗ, ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਕੁਝ ਆਦੇਸ਼ ਦਿਓ।" ਰਾਜਾ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣਕੇ, ਵਸੀਸ਼ਠ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ।