ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਗੱਲ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਵੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਸ ਸੰਸਾਰ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਇक्षਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਜਾਇਆ ਹੈ, ਨੂੰ ਉੱਚੇ ਭਲੇ ਅਤੇ ਸੁਖ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰ ਦਿਆਂ। ਆਪਣੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਚੱਲਦੇ ਹੋਏ, ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਜਾ ਦੀ ਪੂਰੀ ਤਨਦੇਹੀ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤਾ, ਜਾਗਦੇ ਅਤੇ ਨੀਂਦ ਤੋਂ ਰਹਿਤ। ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਭਲਾਈ ਕਰਦੇ ਕਰਦੇ, ਮੈਂ ਰਾਜਸੀ ਛਤਰੀ ਦੀ ਛਾਂ ਹੇਠ ਬੁੱਢਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਜੀ ਕੇ, ਹੁਣ ਜਦੋਂ ਇਹ ਸਰੀਰ ਥੱਕ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਅਰਾਮ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਰਾਜਧਰਮ ਦਾ ਭਾਰੀ ਭਾਰ, ਜੋ ਰਾਜਿਆਂ ਲਈ ਯੋਗ ਹੈ, ਪਰ ਜਿਹੜੇ ਆਪਣੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਔਖਾ ਹੈ—ਇਸ ਨੂੰ ਢੋ ਕੇ ਮੈਂ ਥੱਕ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਰਾਜਸਿੰਘਾਸਨ ਤੇ ਬਿਠਾ ਕੇ, ਇੱਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਕੇ, ਅਰਾਮ ਕਰ ਲਵਾਂ। ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਹਰ ਗੁਣ ਵਿਚ ਮੈਨੂੰ ਵਧ ਕੇ ਹੈ, ਜਨਮ ਲੈ ਚੁੱਕਾ ਹੈ; ਰਾਮ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਸ਼ਕਤੀ ਵਿਚ ਇੰਦਰ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। ਉਹ, ਪੁਸ਼ਯ ਨਕਸ਼ਤਰ ਨਾਲ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਾਂਗ ਜੋੜਿਆ ਹੋਇਆ, ਧਰਮ ਦੇ ਉਚੇ ਆਦਰਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਪਹਿਲਾ, ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ—ਉਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਕੱਲ੍ਹ ਸਵੇਰੇ ਯੁਵਰਾਜ ਬਣਾਉਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਲਕਸ਼ਮਣ ਦਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ, ਜੋ ਭਾਗ ਦੇ ਸਿੰਗਾਰ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਯੋਗ ਰਾਜਾ ਹੈ; ਜਿਸ ਦੀ ਰਾਜਧਾਰੀ ਹੇਠ ਤਿੰਨੋਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਵੀ ਚੰਗੀ ਰੱਖਿਆ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਕੰਮ ਦੁਆਰਾ, ਮੈਂ ਤੁਰੰਤ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਸੁਖ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਨਾਲ ਜੋੜ ਦਿਆਂਗਾ, ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਰਾਜਸਿੰਘਾਸਨ ਸੌਂਪ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਥਕਾਵਟ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰ ਲਵਾਂਗਾ। ਜੇ ਮੇਰੀ ਇਹ ਯੋਜਨਾ, ਜੋ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਚਾਰੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਯੋਗ ਹੈ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆਵੇ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕਰੋ; ਜਾਂ ਦੱਸੋ ਕਿ ਹੋਰ ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਕਰਾਂ। ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਹੈ, ਪਰ ਕੋਈ ਹੋਰ ਭਲਾਈ ਵਾਲਾ ਰਸਤਾ ਵੀ ਵਿਚਾਰਿਆ ਜਾਵੇ; ਕਿਉਂਕਿ ਵਿਚਾਰ-ਵਿਮਰਸ਼ ਵਿਚ ਨਿਰਪੱਖਤਾ, ਹੋਰ ਵਧੀਆ ਸਪਸ਼ਟਤਾ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ।” ਜਦ ਰਾਜਾ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ, ਤਾਂ ਸਭ ਰਾਜੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਮੀਂਹ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਵੱਡੇ ਬੱਦਲ ਨੂੰ ਪੀਂਘਾਂ ਵਾਂਗ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਕਰਦੇ, ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਇਕ ਮਧੁਰ, ਮਨ-ਭਾਵਨ ਧੁਨੀ ਉਠੀ, ਜੋ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ, ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਵਿਚ ਗੂੰਜ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਧਰਤੀ ਹਿਲ ਗਈ ਹੋਵੇ। ਰਾਜਾ ਦੀ ਮਨਸ਼ਾ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝ ਕੇ, ਜੋ ਧਰਮ ਅਤੇ ਧਨ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ—ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਫੌਜ ਦੇ ਮੁਖੀ, ਨਾਗਰਿਕ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਲੋਕ—ਇਕ ਮਨ ਹੋ ਕੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਸੋਚ ਕੇ, ਬੁੱਢੇ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਮਹਾਰਾਜ, ਤੁਸੀਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਜੀ ਚੁੱਕੇ ਹੋ, ਇਸ ਲਈ ਰਾਮ ਨੂੰ ਯੁਵਰਾਜ ਬਣਾਓ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਸ਼ਾਸਕ!” “ਅਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਅਤੇ ਤਾਕਤਵਰ ਰਾਮ ਨੂੰ, ਵੱਡੇ ਹਾਥੀ ਤੇ ਸਵਾਰ, ਰਾਜਸੀ ਛਤਰੀ ਦੀ ਛਾਂ ਹੇਠ, ਦੇਖੀਏ।” ਜਦ ਰਾਜਾ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣੀਆਂ, ਜੋ ਸਭ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਭਾਈਆਂ, ਤਾਂ ਉਹ, ਜਿਵੇਂ ਕੁਝ ਨਾ ਜਾਣਦੇ ਹੋਣ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਣ, ਪੁੱਛਣ ਲੱਗੇ, “ਤੁਸੀਂ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਰਾਜਾ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਜਤਾਈ, ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਇੱਕ ਸੰਦੇਹ ਉੱਠਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਸੱਚ ਸਚ ਦੱਸੋ। ਜਦ ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਧਰਮ ਨਾਲ ਰਾਜ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਯੁਵਰਾਜ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਿਉਂ ਰੱਖਦੇ ਹੋ?” ਫਿਰ ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ, ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲੱਗੇ, “ਮਹਾਰਾਜ, ਤੁਹਾਡਾ ਪੁੱਤਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸ਼ੁਭ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਗੁਣ—ਪਿਆਰੇ, ਮਨ-ਭਾਵਨ ਅਤੇ ਪੂਰਨ—ਜੋ ਧਰਮਵਾਨ, ਦੇਵ-ਸਮਾਨ ਅਤੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਹੈ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੁਣਾਂਗੇ। ਰਾਮ, ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਦੇਵਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ, ਸੱਚ ਅਤੇ ਸ਼ੂਰਤਾ ਵਿਚ ਅਡੋਲ ਹੈ, ਅਤੇ ਇक्षਵਾਕੁਆਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ! ਰਾਮ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਉੱਤਮ ਮਨੁੱਖ ਹੈ, ਸੱਚ ਅਤੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ; ਧਰਮ ਅਤੇ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ, ਰਾਮ ਤੋਂ ਹੀ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਜਾ ਨੂੰ ਸੁਖ ਦੇਣ ਵਿਚ ਉਹ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਾਂਗ ਹੈ; ਧੀਰਜ ਵਿਚ ਧਰਤੀ ਵਾਂਗ; ਗਿਆਨ ਵਿਚ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਵਾਂਗ; ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿਚ ਸ਼ਚੀਪਤੀ (ਇੰਦਰ) ਵਾਂਗ। ਉਹ ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਸਬਦ ਦਾ ਪੱਕਾ, ਧਰਮਵਾਨ, ਵਿਨੈਸ਼ੀਲ, ਧੀਰਜਵਾਨ, ਮਿਠਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ, ਕ੍ਰਿਤਘਨ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਤੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹੈ। ਉਹ ਮਿਠਾ, ਮਨ ਵਿਚ ਅਡੋਲ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਯੋਗ, ਈਰਖਾ ਰਹਿਤ; ਰਾਘਵ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਮਿਠਾ ਬੋਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਦਾ ਸੱਚ ਬੋਲਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਗਿਆਨੀਆਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਅਦੁੱਤੀਯ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ, ਆਦਰ ਅਤੇ ਤੇਜ ਵਧਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਹ ਦੇਵ, ਦਾਨਵ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਸਾਰੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਦਾ ਹੈ; ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਵਰਤਾਂ ਵਿਚ ਦਖਲ, ਅਤੇ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗਾਂ ਵਿਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਪੁੰਨ। ਭਰਤ ਦਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਧਰਤੀ ਤੇ ਗੰਧਰਵ ਕਲਾ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੋ ਗਿਆ; ਉੱਚੀ ਕੁਲ ਦਾ, ਧਰਮਵਾਨ, ਮਨ ਵਿਚ ਨਿਰਵਿਕਾਰ, ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਬੁਧੀ ਵਾਲਾ। ਉਹ ਉੱਚੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ, ਜੋ ਧਰਮ ਅਤੇ ਅਰਥ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹਨ, ਵਲੋਂ ਸਿਖਿਆ ਲੈ ਚੁੱਕਾ ਹੈ; ਜਦ ਵੀ ਉਹ ਪਿੰਡ ਜਾਂ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਜੰਗ ਵਿਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸੌਮਿਤ੍ਰਿ (ਲਕਸ਼ਮਣ) ਨਾਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਦੇ ਵੀ ਜਿੱਤ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ; ਜੰਗ ਤੋਂ ਆਉਣ ਉਪਰੰਤ, ਚਾਹੇ ਹਾਥੀ ਜਾਂ ਰਥ ਤੇ ਹੋਵੇ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਦਾ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੇ ਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਾਂਗ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ, ਅੱਗਾਂ, ਪਤਨੀਆਂ, ਨੌਕਰਾਂ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਬਾਰੇ। ਉਹ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਅਤੇ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪਿਤਾ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਬਾਰੇ: “ਕੀ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਤੁਹਾਡੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ? ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਆਰਮਰ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਰੱਖਿਆ ਹੋ?” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ੇਰ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਬੇਮਾਰੀ ਵਿਚ ਉਹ ਡੂੰਘਾ ਦੁਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਭ ਸਮਾਰੋਹਾਂ ਵਿਚ ਉਹ ਪਿਤਾ ਵਾਂਗ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਸੱਚ ਬੋਲਦਾ ਹੈ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਧਨੁਰਧਰ, ਵੱਡਿਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਤੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹੈ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਸਕਾਨ ਨਾਲ ਬੋਲਦਾ ਹੈ, ਧਰਮ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਰਪਿਤ, ਸਹੀ ਅਤੇ ਭਲਾਈ ਲਈ ਬੋਲਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਿਵਾਦ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਵਿਚ ਰੁਚੀ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ। ਜਵਾਬ ਅਤੇ ਸਵਾਲ ਵਿਚ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਵਾਂਗ ਬੋਲਦਾ ਹੈ; ਸੁੰਦਰ ਭੌਂ ਅਤੇ ਚੌੜੀਆਂ, ਕਾਂਸੀ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਵਾਂਗ ਹੈ। ਰਾਮ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਵੱਲੋਂ ਪਿਆਰਾ ਹੈ, ਸ਼ੂਰਤਾ, ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰਤਾ ਵਿਚ ਵਧੀਆ ਹੈ; ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ, ਉਸ ਦੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਵਾਸਨਾ ਨਹੀਂ ਜਕੜ ਸਕਦੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰਾਮ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਆਪਣਾ ਮਨ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਯੁਵਰਾਜ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ।