ਰਾਮਚੰਦ੍ਰ ਜੀ ਦੇ ਧੀਰਜ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਤਿੰਨੋ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ। ਉਹ ਧਰਤੀ ਵਾਂਗ ਅਡੋਲ ਤੇ ਸਹਿਨਸ਼ੀਲ ਸਨ। ਗਿਆਨ ਵਿਚ ਉਹ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਦੇ ਸਮਾਨ ਤੇ ਬਲ ਵਿਚ ਇੰਦਰ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੁਣਾਂ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਤੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਅਤਿ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਰਾਮਚੰਦ੍ਰ ਜੀ ਸੂਰਜ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਐਸੀ ਸੀ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਜਗਤ ਦੇ ਰਾਖੇ ਵਾਂਗ ਸਨ, ਇਤਨਾ ਕਿ ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ ਆਪ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਰਖਵਾਲਾ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਤੁੱਲ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਮਹਿਲ ਵਿਚ ਬੈਠੇ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਗਹਿਰੀ ਸੋਚ ਵਿਚ ਡੁੱਬ ਗਏ। ਆਪਣੀ ਉਮਰ ਦੇ ਅਖੀਰਲੇ ਪੜਾਅ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਏ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜੀਉਂਦੇ ਜੀ ਹੀ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਇਹ ਪ੍ਰੇਮ ਭਰਿਆ ਚਿੰਤਨ ਵਾਰ ਵਾਰ ਆਉਂਦਾ ਸੀ ਕਿ ਕਦੋਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਰਾਜਤਿਲਕ ਕਰਦੇ ਦੇਖਣਗੇ। ਰਾਮ ਜੀ ਦੀ ਦਇਆ ਅਤੇ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਰੁਣਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਪਿਆਰਾ ਬਣਾ ਦਿੰਦੀ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਮੀਂਹ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਬਦਲ ਸਭ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬਲ ਵਿਚ ਉਹ ਯਮ ਤੇ ਇੰਦਰ ਦੇ ਸਮਾਨ, ਗਿਆਨ ਵਿਚ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ, ਅਡੋਲਤਾ ਵਿਚ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵਰਗੇ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਵੀ ਅੱਗੇ ਸਨ। ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਸੋਚਦੇ ਸਨ ਕਿ ਜੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਾਜ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਦੇਖ ਲੈਂ, ਤਾਂ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਸੁਰਗ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਵਰਗਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੁਲਭ ਤੇ ਅਤੁੱਲ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ, ਜੋ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਵਿਚ ਵੀ ਥੋੜ੍ਹੇ ਹੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਕੇ ਰਾਮ ਦਾ ਰਾਜਤਿਲਕ ਕਰਨ ਦੀ ਸੋਚ ਬਣਾਈ। ਇਸੇ ਸਮੇਂ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਕਾਸ਼, ਧਰਤੀ ਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿਚ ਭਿਆਨਕ ਅਸ਼ੁਭ ਸੰਕੇਤ ਵੇਖਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਵੀ ਵਧਾਪਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝ ਆ ਗਈ ਕਿ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਚੰਨ ਦੀ ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਵਰਗਾ ਚਿਹਰਾ ਵਾਲਾ ਰਾਮ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਰਜਾ ਦੇ ਭਲੇ ਲਈ, ਅਤੇ ਸਮਾਂ ਠੀਕ ਸਮਝ ਕੇ, ਧਰਮੀਕ ਰਾਜਾ ਨੇ ਭਾਵਨਾ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਤੁਰੰਤ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਧਰਤੀ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਤੇ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀਆਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਦਰ-ਸਨਮਾਨ ਅਤੇ ਉਪਹਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਆਪਣੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਰ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਜਲਦੀ ਕਾਰਨ ਕੇਕਯ ਦੇ ਰਾਜਾ ਜਾਂ ਜਨਕ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਬੁਲਾਇਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਚੰਗੀ ਖ਼ਬਰ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਸੁਣ ਲੈਣਗੇ। ਜਦ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਆਪਣੀ ਆਸਨ ਤੇ ਬੈਠ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਹੋਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਾਜੇ ਅੰਦਰ ਆ ਗਏ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਆਸਨ ਵੰਡੇ, ਅਤੇ ਸਭ ਰਾਜੇ, ਆਦਰ ਸਹਿਤ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਬੈਠ ਗਏ। ਆਦਰਯੋਗ ਅਤੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਿਤ ਰਾਜਿਆਂ, ਸ਼ਹਿਰੀਆਂ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਰਾਜਾ, ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਅਮਰਾਂ ਵਿਚ ਚਮਕਦਾ ਦਿਸ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਹੁਣ ਦੂਜਾ ਸਰਗ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਸੁਣੋ। ਤਦ ਧਰਤੀ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੇ ਪੂਰੀ ਸਭਾ ਇਕੱਠੀ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਧੀਆ ਤੇ ਉਚਿਤ, ਸਭ ਦੇ ਭਲੇ ਲਈ ਹਿਤਕਾਰੀ ਬਚਨ ਕਹੇ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਰਾਜੇਆਂ ਨੂੰ ਭਾਵਨਾ ਭਰੀ, ਰਾਜਸੀ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਆਕਰਸ਼ਕ ਤੇ ਗੰਭੀਰ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਮੇਰਾ ਇਹ ਉੱਤਮ ਰਾਜ, ਮੇਰੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਵਾਂਗ ਸੰਭਾਲਿਆ। ਮੈਂ ਵੀ, ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇੱਛਵਾਕੂ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਲੋਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਲਾਇਆ ਗਿਆ ਇਹ ਸੰਸਾਰ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਭਲੇ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਾਂ। ਆਪਣੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਤੁਰਦਿਆਂ, ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਜਾ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸੰਭਾਲ ਕੀਤੀ, ਜਾਗਦੇ ਤੇ ਸੁੱਤੇ ਬਿਨਾ। ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਭਲੇ ਲਈ, ਮੈਂ ਰਾਜਸੀ ਛਤਰੀ ਦੇ ਸਾਏ ਹੇਠ ਬਹੁਤ ਉਮਰ ਕੱਟ ਲਈ ਹੈ। ਹੁਣ, ਲੱਖਾਂ ਸਾਲ ਜੀ ਕੇ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਥੱਕ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਆਰਾਮ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਧਰਮ ਦੀ ਭਾਰੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ, ਜੋ ਰਾਜਿਆਂ ਲਈ ਯੋਗ ਹੈ, ਪਰ ਜਿਹੜੇ ਆਪਣੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਭਾਰੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ, ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਹੁਣ ਥਕਾਵਟ ਆ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਰਾਜਤਿਲਕ ਕਰਕੇ, ਤੇ ਇੱਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਕੇ, ਆਰਾਮ ਕਰਾਂ। ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਹਰ ਗੁਣ ਵਿਚ ਮਿਰੇ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਹੈ, ਜਨਮ ਲੈ ਚੁੱਕਾ ਹੈ; ਰਾਮ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ, ਜੋ ਪੁਸ਼ਿਆ ਨਕਸ਼ਤਰ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋਵੇਗਾ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੇ ਆਦਰਸ਼ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈ, ਮੈਂ ਕੱਲ੍ਹ ਸਵੇਰੇ ਯੁਵਰਾਜ ਬਣਾਉਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਲੱਖਸ਼ਮਣ ਦਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ, ਜੋ ਭਾਗਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਯੋਗ ਰਾਜਾ ਹੈ; ਜਿਸਦੀ ਰਾਜਧੀਨਤਾ ਹੇਠ ਤਿੰਨੋ ਲੋਕ ਵੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੱਖੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਉੱਤਮ ਕੰਮ ਰਾਹੀਂ, ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਕਰ ਦਿਆਂਗਾ, ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਜੇ ਮੇਰੀ ਇਹ ਸੋਚ, ਜੋ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਚਾਰੀ ਤੇ ਯੋਗ ਹੈ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਇਸਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿਓ; ਜਾਂ ਦੱਸੋ, ਹੋਰ ਕਿਹੜਾ ਰਾਹ ਚੁਣਿਆ ਜਾਵੇ। ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ, ਹੋਰ ਕੋਈ ਭਲਾਈ ਵਾਲਾ ਰਾਹ ਵੀ ਵਿਚਾਰਿਆ ਜਾਵੇ; ਕਿਉਂਕਿ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰਾ ਵਿਚ ਨਿਰਪੱਖਤਾ ਨਾਲ ਸੋਚਣ ਨਾਲ ਹੋਰ ਵਧੀਆ ਸਪਸ਼ਟਤਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।” ਜਦ ਰਾਜਾ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਿਆ, ਤਾਂ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਮੋਰ ਵੱਡੇ ਮੀਂਹ ਵਾਲੇ ਬਦਲ ਨੂੰ ਆਵਾਜ਼ ਮਾਰਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਇਕ ਸੋਹਣੀ ਤੇ ਮਨ ਭਾਉਂਦੀ ਧੁਨੀ ਉੱਠੀ, ਜੋ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ, ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਵਿਚ ਗੂੰਜ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਧਰਤੀ ਹਿੱਲ ਗਈ ਹੋਵੇ। ਰਾਜਾ ਦੇ ਮਨ ਦੀ ਪੂਰੀ ਮੁਰਾਦ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ, ਜੋ ਧਰਮ ਤੇ ਧਨ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਸਨ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਸੈਨਾ ਦੇ ਮੁਖੀ, ਨਾਗਰਿਕ ਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਇਕੱਤਰ ਹੋਏ। ਸਭ ਨੇ ਇਕਜੁੱਟ ਮਨ ਨਾਲ ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਸੋਚ ਕੇ, ਵੱਡੇ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।