ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਦੇ ਸ਼ਬਦ, ਜੋ ਕਿ ਸਦਾ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਸੁਣੇ ਗਏ, ਤਾਂ ਦਰਬਾਨ ਨੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਅਤੇ ਰਾਘਵ ਦੇ ਕੋਲ ਹਾਜ਼ਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਭਰਾ ਭਰਤ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਭਰੇ ਸ਼ਬਦ ਕਹੇ। ਰਾਮ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਉੱਚਤ ਸੇਵਾ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹਾਂ। ਹੁਣ, ਹੇ ਰਾਘਵੋ, ਮੈਂ ਫਿਰ ਤੋਂ ਧਰਮ ਦਾ ਪੂਲ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਮੇਰੇ ਲਈ ਇਹ ਧਰਮ ਦਾ ਪੂਲ ਅਟੁੱਟ ਤੇ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਹੈ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।" ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੋਨਾਂ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਮੇਰੇ ਆਪਣੇ ਜਿਹੇ ਹੋ। ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਅਸੀਂ ਤਿੰਨੋਂ ਮਿਲ ਕੇ ਰਾਜਸੂਯ ਯਜ੍ਯ ਕਰੀਏ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਲਈ ਧਰਮ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।" ਰਾਮ ਨੇ ਉਦਾਹਰਨ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਰਾਜਸੂਯ ਕਰਕੇ ਵਧੀਆ ਆਹੁਤੀਆਂ ਦੇ ਕੇ ਵਰੁਣ ਦਾ ਦਰਜਾ ਪਾਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਸੋਮ ਨੇ ਭੀ ਧਰਮ ਨਾਲ ਰਾਜਸੂਯ ਕਰਕੇ ਸਭ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਅਮਰ ਯਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਅੱਜ ਹੀ ਸੋਚੋ ਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਕੀ ਹੈ, ਤੇ ਜੋ ਭਵਿੱਖ ਲਈ ਲਾਭਕਾਰੀ ਤੇ ਠੀਕ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਯਤਨ ਕਰੋ।" ਭਰਤ, ਜੋ ਬੜੀ ਸੁਚਜੀ ਬੋਲੀ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਬੋਲੇ, "ਹੇ ਮਹਾਨ, ਉੱਚਾ ਧਰਮ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਤੁਹਾਡੀ ਬਾਹੁਬਲੀਤਾ ਅਤੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਯਸ਼ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਹੋ ਜਿਹਾ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਅਮਰ ਲੋਕ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜਗਤ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਵਾਂਗ ਮੰਨਦੇ ਹਾਂ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਪੁੱਤਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਿਤਾ ਵਾਂਗ ਮੰਨਦੇ ਹਨ; ਤੁਸੀਂ ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਮਾਰਗ ਹੋ।" ਭਰਤ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੁਸੀਂ, ਜੋ ਸਦਾ ਯਜ੍ਯ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਉਹ ਰਾਜਸੂਯ ਕਿਵੇਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ ਜਿਸ ਵਿਚ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਘਰਾਨਿਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜਿਹੜੇ ਵੀ ਪੁੱਰਸ਼ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਉਥੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਵੱਲ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਵਿਚ ਸਭ ਦੀ ਰੁਸਵਾਈ ਅਤੇ ਗੁੱਸਾ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਪੁਰਸ਼ ਸ਼ਿਰੋਮਣੀ, ਤੁਸੀਂ ਅਣੁਪਮ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਅਤੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਧਰਤੀ ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਦਾ ਨਾਸ ਨਾ ਕਰੋ।" ਭਰਤ ਦੇ ਇਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗੇ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਸੱਚੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਰਾਮ ਨੂੰ ਬੇਹੱਦ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਈ। ਰਾਮ ਨੇ ਭਰਤ ਨੂੰ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦੀ ਤੇ ਸੁਖਦਾਇਕ ਬਚਨ ਆਖੇ, "ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਅੱਜ ਦੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ, ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼।" ਰਾਮ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਇਹ ਜੋ ਤੂੰ ਧਰਮ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਪੁਰਸ਼ਾਰਥ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਇਹ ਧਰਤੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਹੈ। ਭਰਤ, ਤੇਰੇ ਉੱਤਮ ਬਚਨਾਂ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਰਾਜਸੂਯ ਯਜ੍ਯ ਦੀ ਇੱਛਾ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।" ਰਾਮ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, "ਜੋ ਕੰਮ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਦੇਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ। ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੇ ਚੰਗੇ ਬਚਨ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਚਿੱਤ ਵਾਲੇ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਗੱਲ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਚੰਗੀ ਤੇ ਉਚਿਤ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਉੱਤਰਕਾਂਡ ਦੇ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਤਿਰਾਸੀਵੇਂ ਸਰਗ ਦਾ ਸਮਾਪਤੀ ਹੋਈ। ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਅਤੇ ਭਰਤ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਭੀ ਰਾਘਵ ਵੰਸ਼ੀ ਰਾਮ ਨੂੰ ਸੁਭਾਸ਼ਿਤ ਬਚਨ ਆਖੇ। ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਅਸ਼੍ਵਮੇਧ, ਮਹਾਨ ਯਜ੍ਯ, ਸਾਰੇ ਪਾਪੀਆਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਇਹ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਯਜ੍ਯ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰੇ।" ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੁਰਾਤਨ ਸਮੇਂ ਇੰਦ੍ਰ ਨੇ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਪਾਪ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਸ਼੍ਵਮੇਧ ਯਜ੍ਯ ਕਰਕੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਦੇਵਤਾ ਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ, ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਨਾਮ ਦਾ ਇਕ ਮਹਾਨ ਦੈਤਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਜਗਤ ਵੱਲੋਂ ਮਾਣ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।" "ਉਹ ਦੈਤਿਆ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸੀ—ਸੌ ਯੋਜਨ ਚੌੜਾ, ਤੇ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾ ਲੰਬਾ। ਉਹ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਵੇਖਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਧਰਮ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਕ੍ਰਿਤਘਨਤਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਧਰਮ ਨਾਲ ਸੁਚੱਜੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਜ ਕੀਤਾ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਰਾਜ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਧਰਤੀ ਸਾਰੀ ਇੱਛਤੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਦੇਂਦੀ ਸੀ; ਜੜਾਂ ਤੇ ਫਲ ਬਹੁਤ ਮਿੱਠੇ ਤੇ ਰਸਦਾਰ ਮਿਲਦੇ ਸਨ।" "ਉਹ ਸਮੇਂ ਧਰਤੀ, ਬਿਨਾਂ ਖੇਤੀ ਦੇ, ਸੁਖੀ-ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਸੀ। ਉਹ ਅਜਿਹਾ ਰਾਜ ਭੋਗ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜੋ ਵਧੀਆ ਤੇ ਅਦਭੁਤ ਸੀ। ਫਿਰ ਉਸਦਾ ਮਨ ਉੱਚੇ ਤਪ ਦੀ ਚਾਹ ਵੱਲ ਮੁੜ ਗਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਤਪ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚੀਜ਼ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਹੋਰ ਸੁਖ ਮੋਹ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।" "ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਖੁਦ ਕਠੋਰ ਤਪ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਕਲੇਸ਼ ਹੋਇਆ। ਜਦ ਤੱਕ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਤਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਇੰਦ੍ਰ ਬਹੁਤ ਚਿੰਤਤ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਕੋਲ ਗਿਆ। ਇੰਦ੍ਰ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਜਦ ਤੱਕ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਤਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਕ ਤਕ ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਹ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਤੇ ਧਰਮਵਾਨ ਹੈ, ਮੈਂ ਉਸ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।'" "ਜੇ ਉਹ ਦੈਤਿਆ ਫਿਰ ਤਪ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਜਿੰਨਾ ਚਿਰ ਇਹ ਜਗਤ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਅਧੀਨ ਰਹੇਗਾ। ਹੇ ਵਿਸ਼ਣੂ, ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਬਹੁਤ ਉਪਕਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤੇ ਮਹਾਨ ਦੈਤਿਆ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ, ਪਰ ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਜਾਓ, ਤਾਂ ਉਹ ਇਕ ਪਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗਾ।" "ਹਕੀਕਤ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਵਿਸ਼ਣੂ, ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਨਾਲ ਮਿੱਤਰਤਾ ਬਣਾਈ, ਉਸ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਅਧਿਕਾਰ ਪਾ ਲਿਆ। ਇਸ ਲਈ, ਤੁਸੀਂ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਨਿਸ਼ਚੈ ਕਰਕੇ ਜਗਤ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਕਰਕੇ ਇਹ ਚੰਚਲ ਸੰਸਾਰ ਵੀ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।" "ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ, ਹੇ ਵਿਸ਼ਣੂ, ਤੁਹਾਡੀ ਉੱਤੇ ਨਿਗਾਹ ਰੱਖਦੇ ਹਨ; ਤੁਸੀਂ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦੇ ਵਧੇਰੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਸਾਡੀ ਮਦਦ ਕਰੋ। ਤੁਸੀਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ ਹੈ; ਇਹ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਲਈ ਸਹਿਣਯੋਗ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਆਸਹਾਰੀ ਦੀ ਆਸ ਹੋ।