ਮਹਾਨ ਸਤਿਕਾਰੀ ਰਾਮਚੰਦਰ ਜੀ ਨੂੰ ਸੰਤ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ, ਦੁਬਾਰਾ ਦਿੱਤਾ ਹੋਇਆ ਦਾਨ ਵੱਡਾ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਇੰਨੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ ਕਿ ਤੂੰ ਇੰਦਰ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਮਰੁਤਾਂ ਦੇ ਭਾਰ ਨੂੰ ਵੀ ਝੱਲ ਸਕਦਾ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਤਾਂ ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮੁਕਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈਂ। ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਇਹ ਤੈਨੂੰ ਯੋਗ੍ਯ ਢੰਗ ਨਾਲ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ—ਇਸਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ, ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ।” ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਸੰਤ ਨੇ ਇੱਕ ਅਦਭੁਤ, ਦਿਵ੍ਯ ਗਹਣਾ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਦਿਖਾਇਆ। ਰਾਮ, ਜੋ ਇक्षਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਮਹਾਨ ਰਥੀ ਅਤੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਖ਼ਤਰੀ ਧਰਮ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਸੰਤ ਨੂੰ ਨਮ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ, “ਹੇ ਪੂਜਨੀਯ, ਇਹ ਦਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਾਸਤੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਹੈ। ਪਰ ਮੈਂ ਤਾਂ ਖ਼ਤਰੀ ਹਾਂ—ਮੈਂ ਇਸਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ?” ਰਾਮ ਨੇ ਫਿਰ ਆਖਿਆ, “ਜਦੋਂ ਇਹ ਦਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੱਲੋਂ ਮਿਲੇ, ਤਾਂ ਇਸ ਬਾਰੇ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, ‘ਕ੍ਰਿਤ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਬ੍ਰਹਮਾ ਹੀ ਸੀ, ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਨਹੀਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਸਨ, ਤੇ ਇੰਦਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੀ। ਉਹ ਜੀਵ ਇੰਦਰ ਕੋਲ ਰਾਜਾ ਲੈਣ ਲਈ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਸਾਡੀ ਪੂਜਾ ਤੇ ਪਾਪ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਰਾਜਾ ਦੇ। ਅਸੀਂ ਰਾਜਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦੇ।”’ ‘ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਤੇ ਉੱਚਤ ਲਾਭ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਇੰਦਰ ਤੇ ਹੋਰ ਲੋਕਪਾਲਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਤੇ ਆਖਿਆ, “ਆਪਣੀ-ਆਪਣੀ ਤੇਜ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਦਿਓ।” ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਲੋਕਪਾਲਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ-ਆਪਣੀ ਤੇਜ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਖ਼ਸ਼ੂਪਾ ਬਣਾਇਆ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਰਾਜਾ ਖ਼ਸ਼ੂਪਾ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਖ਼ਸ਼ੂਪਾ ਨੂੰ ਲੋਕਪਾਲਾਂ ਦੇ ਅੰਸ਼ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ।’ ‘ਉਸ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਦੇ ਅੰਸ਼ ਨਾਲ ਰਾਜਾ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆਗਿਆ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਵਰੁਣ ਦੇ ਅੰਸ਼ ਨਾਲ ਰਾਜੇ ਦਾ ਸਰੀਰ ਪਾਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਕੁਬੇਰ ਤੋਂ ਧਨ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਤੇ ਜਿਸ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਯਮ ਦੇ ਅੰਸ਼ ਤੋਂ ਸੀ, ਉਸ ਨਾਲ ਰਾਜਾ ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਸੀ।’ ‘ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਇੰਦਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਤੂੰ ਲੈ, ਇਹ ਤੇਰੇ ਹਿੱਤ ਲਈ ਹੈ, ਤੇ ਮੇਰੀ ਮੁਕਤੀ ਲਈ।’ ਇਹ ਧਰਮਯੁਕਤ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਸੰਤ ਕੋਲੋਂ ਉਹ ਅਦਭੁਤ ਗਹਣਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਰਾਮ ਨੇ ਉਸ ਚਮਕਦਾਰ ਗਹਣੇ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, “ਇਹ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਅਨੋਖਾ ਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਜਾਂ ਕਿੱਥੋਂ ਮਿਲਿਆ, ਜਾਂ ਕਿਸ ਨੇ ਦਿੱਤਾ?” ਉਸਨੇ ਨਮ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ, “ਮੈਂ ਜਿਗਿਆਸਾ ਵਸ਼ ਪੁੱਛ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਤਾਂ ਅਨੇਕ ਅਸ਼ਚਰਜਾਂ ਦਾ ਭੰਡਾਰ ਹੈਂ।” ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਨੇ ਇੰਝ ਪੁੱਛਿਆ, ਤਾਂ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਹੇ ਰਾਮ, ਸੁਣ, ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁੱਗ ਦੀ ਇੱਕ ਵਾਰਤਾ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਇਸ ਸੁੰਦਰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਬਲਸ਼ਾਲੀ, ਮੈਂ ਸਿਰਫ਼ ਦਾਨ ਦੇ ਬਲ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਅਸ਼ਚਰਜ ਵੇਖਿਆ ਸੀ। ਪੁਰਾਣੀ ਕਥਾ ਇਥੇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਰਾਮ, ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਜੰਗਲ ਸੀ, ਜੋ ਚਹੁੰ ਪਾਸੋਂ ਸੌ ਯੋਜਨ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਨਾ ਕੋਈ ਜਾਨਵਰ ਸੀ, ਨਾ ਪੰਛੀ। ਉਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਮਨੁੱਖ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਮੈਂ ਉੱਚਤ ਤਪ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਜੰਗਲ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘਣ ਗਿਆ। ਉਸ ਜੰਗਲ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਬਿਆਨ ਤੋਂ ਪਰੇ ਸੀ—ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਰੁੱਖ, ਸੁਆਦਲੇ ਫਲ ਤੇ ਜੜਾਂ। ਉਸ ਜੰਗਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਸਰੋਵਰ ਸੀ, ਜੋ ਇੱਕ ਯੋਜਨ ਲੰਮਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹੰਸ ਤੇ ਸਾਰਸ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਚਕ੍ਰਵਾਕ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਸਰੋਵਰ ਕਮਲਾਂ ਤੇ ਨੀਲੋਫ਼ਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਕਾਈ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਬੜਾ ਅਦਭੁਤ ਤੇ ਆਨੰਦਮਈ ਸੀ। ਧੂੜ-ਮਿਟੀ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਅਡੋਲ, ਤੇ ਸੌਣੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਸਰੋਵਰ ਕੋਲ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਤਪੱਸੀਆਂ ਵਲੋਂ ਛੱਡਿਆ ਹੋਇਆ ਆਸ਼ਰਮ ਸੀ। ਠੰਢੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਉੱਥੇ ਰਾਤ ਗੁਜਾਰੀ। ਸਵੇਰੇ ਜਦੋਂ ਉਠਿਆ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਸ ਸਰੋਵਰ ਕੋਲ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ ਮੈਂ ਇੱਕ ਥਾਂ ਤੇ, ਚੰਗੀ ਬਣਤ ਵਾਲਾ, ਬੇਉਮਰ ਲਾਸ਼ ਦੇਖੀ। ਉਹ ਲਾਸ਼ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਲਿਪਟੀ ਹੋਈ, ਸੁੰਦਰ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਪਈ ਸੀ। ਮੈਂ ਹੈਰਾਨ ਹੋਇਆ, “ਇਹ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?” ਤੇ ਝੀਲ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਖੜਾ ਹੋਇਆ। ਇਤਨੇ ਵਿੱਚ, ਅਚਾਨਕ, ਮੈਂ ਇੱਕ ਅਦਭੁਤ ਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾਂਤ ਵੇਖਿਆ: ਹੰਸਾਂ ਵਲੋਂ ਖਿੱਚੀ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਵਿਮਾਨ, ਜੋ ਮਨ ਦੀ ਗਤੀ ਵਰਗਾ ਤੇਜ਼ ਸੀ। ਉਸ ਵਿਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਰਘੁਕੁਲ ਰਤਨ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਅਪਸਰਾਵਾਂ, ਦਿਵ੍ਯ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ, ਇੱਕ ਚਮਕਦਾਰ ਪੁਰਸ਼ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਕੁਝ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਗੀਤ ਗਾ ਰਹੀਆਂ, ਕੁਝ ਵਾਜੇ ਵਜਾ ਰਹੀਆਂ, ਕੁਝ ਮਿੱਠਾ ਸੁਰ ਬਜਾ ਰਹੀਆਂ, ਤੇ ਹੋਰ ਨੱਚ ਰਹੀਆਂ। ਹੋਰ ਕੁਝ ਸੋਨੇ ਦੇ ਪੱਖਿਆਂ ਤੇ ਚਾਂਦਨੀ ਵਰਗੀਆਂ ਲੱਕੜੀਆਂ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਮੁੱਖ ਨੂੰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਝਲ ਰਹੀਆਂ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ ਸਨ। ਫਿਰ, ਉਹ ਚਮਕਦਾਰ ਪੁਰਸ਼, ਆਪਣੇ ਸਿੰਘਾਸਣ ਤੋਂ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਰੂ ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਸੂਰਜ ਥੱਲੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਮ, ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਵਿਮਾਨ ਤੋਂ ਥੱਲੇ ਉਤਰਾ ਤੇ ਉਸ ਲਾਸ਼ ਨੂੰ ਖਾਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਜਿੰਨਾ ਮਨ ਚਾਹਿਆ, ਉਹ ਲਾਸ਼ ਦਾ ਸੁੰਦਰ ਮਾਸ ਖਾ ਕੇ, ਉਹ ਦੇਵਪੁਰਸ਼ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਫਿਰ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਖਿਆ ਗਿਆ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਚਮਕਦਾਰ ਪੁਰਸ਼ ਮੁੜ ਕੇ ਉਸ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਵਿਮਾਨ ਵੱਲ ਵਧਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਇਥੇ ਇਹ ਕਥਾ ਇਸ ਅੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਖਤਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।