ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਰਾਮ ਆਪਣੇ ਅਦੁੱਤੀਅ ਤੇਜ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦਸ਼ਰਥ ਜੀ ਦੇ ਪ੍ਰੀਤਿ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਸੀ। ਉਹ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿਵੇਂ ਸਵੈੰਭੂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹਨ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਰਾਮ ਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਧਰਮਾਤਮਾ ਬਣ ਗਏ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਅਰਜ਼ੀ ‘ਤੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਵਣ ਦੇ ਨਾਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਸੀ, ਅਨਾਦਿ ਵਿ्णੁ ਨੇ ਮਨੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲਿਆ। ਰਾਮ ਜੀ ਦੀ ਅਪਾਰ ਕਾਂਤੀ ਨਾਲ ਮਾਤਾ ਕੌਸਲਿਆ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅਦਿਤੀ, ਵਜਰਧਾਰੀ ਦੇਵਿੰਦਰ ਨਾਲ ਚਮਕਦੀ ਹੈ। ਰਾਮ ਜੀ ਸੁੰਦਰਤਾ, ਬਲ ਤੇ ਲਾਜ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਨ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਅਦੁੱਤੀਅ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦਸ਼ਰਥ ਵਰਗੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ ਪੁੱਤਰ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਨੋਂ ਸ਼ਾਂਤ ਰਹਿੰਦੇ, ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਦੇ, ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਕਰੜਾ ਬੋਲਦਾ ਵੀ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਲੋਂ ਉਲਟ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਕ ਵਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਭਲਾਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਕਾਫੀ ਸੀ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਵਲੋਂ ਉਹ ਸੌ ਬੁਰਾਈਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੇ। ਉਹ ਸਦਾ ਨੇਕ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ, ਗਿਆਨੀਆਂ, ਵੱਡਿਆਂ, ਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦੇ। ਰਾਮ ਜੀ ਬਹੁਤ ਬੁੱਧੀਮਾਨ, ਮਿੱਠੇ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ, ਪਹਿਲਾਂ ਗੱਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਸੁਖਦਾਇਕ ਬਚਨ ਵਾਲੇ, ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਤੇ ਆਪਣੇ ਬਲ ਉੱਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਰਹਿਤ ਸਨ। ਉਹ ਕਦੇ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦੇ, ਵਿਦਵਾਨ, ਵੱਡਿਆਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਿਆਰੇ, ਤੇ ਲੋਕ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ। ਉਹ ਦਇਆਲੂ, ਕ੍ਰੋਧ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਦੁਖੀਆਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਧਰਮ ਦੇ ਗਿਆਨੀ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਸयंਮੀ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਰਹਿੰਦੇ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਲਾਜ ਰੱਖਦੇ, ਖ਼ਾਸ ਕਰ ਕੇ ਖ਼ਸ੍ਤਰੀ ਧਰਮ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਮੰਨਦੇ, ਤੇ ਉਸਦੇ ਆਤਮਿਕ ਫਲ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਸ਼ੁਭ ਵਿਚ ਰੁਚੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਨਾ ਹੀ ਵਿਅਰਥ ਬੋਲ ਚਾਹੁੰਦੇ; ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤਰਤੀਬ ਨਾਲ, ਤਰਕਸੰਗਤ ਬੋਲਦੇ। ਉਹ ਤੰਦਰੁਸਤ, ਜਵਾਨ, ਵਾਕਚਾਤੁਰ, ਸੁੰਦਰ, ਸਮੇਂ ਤੇ ਥਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਵਾਲੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਤੇ ਨਿਰਾਲੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ। ਉੱਚ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਰਾਮ ਜੀ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰਾਣ ਵਾਂਗ ਪਿਆਰੇ ਸਨ। ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਤੇ ਵ੍ਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਵੇਦ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ, ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਵੀ ਅੱਗੇ ਨਿਕਲੇ। ਉੱਚ ਕੁਲ ਦੇ, ਨੇਕ, ਨਿਰਭੀਕ, ਸੱਚੇ ਤੇ ਸਿੱਧੇ, ਵੱਡਿਆਂ ਤੇ ਵਿਦਵਾਨ ਦੁਆਰਾ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿਖਾਏ ਹੋਏ। ਉਹ ਧਰਮ, ਕਾਮ ਤੇ ਅਰਥ ਦੇ ਤੱਤ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ, ਯਾਦਾਸ਼ਤ ਤੇ ਬੁੱਧੀ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਲੋਕ ਆਚਾਰ ਤੇ ਚੰਗੇ ਵਿਹਾਰ ਦੇ ਮਾਹਰ। ਉਹ ਚੁੱਪਚਾਪ, ਸੁਚੱਜੇ, ਗੁਪਤ ਸਲਾਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰੋਸ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿਅਰਥ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ, ਤੇ ਉਹ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਤਿਆਗ ਤੇ ਸਯੰਮ ਜਾਣਦੇ। ਉਹ ਅਟੁੱਟ ਭਗਤੀ, ਅਡੋਲ ਗਿਆਨ, ਝੂਠ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਕਦੇ ਕਰੜਾ ਨਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ, ਅਥਾਹ ਮਿਹਨਤੀ, ਜਾਗਦੇ ਤੇ ਆਪਣੇ ਤੇ ਪਰਾਏਆਂ ਦੀਆਂ ਖਾਮੀਆਂ ਜਾਣਦੇ। ਰਾਮ ਜੀ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨ, ਉਪਕਾਰ ਮੰਨਣ ਵਾਲੇ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਾਲੇ, ਦੰਡ ਤੇ ਇਨਾਮ ਦੋਵੇਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਿਆਂ ਤੇ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ। ਉਹ ਚੰਗਿਆਂ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਚਿਤ ਅਹੁਦੇ ਦੇਣ ਤੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਲਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਾਹਰ; ਧਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਉਪਾਏ, ਖਰਚ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਸਮਝਦੇ। ਹਥਿਆਰ ਵਿਦਿਆ ਦੇ ਹਰ ਅੰਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੀਣ, ਧਨ ਤੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ, ਸੁਖ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਕਦੇ ਆਲਸੀ ਨਹੀਂ। ਵਿਹਾਰਕ ਕਲਾਵਾਂ, ਹਥੀ ਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ਿਕਸ਼ਣ ਤੇ ਸੰਭਾਲ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ। ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ੀ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਮਹਾਨ ਰਥੀ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ; ਹਮਲੇ, ਯੁੱਧ ਤੇ ਫੌਜੀ ਵਿਧਾਨ ਵਿੱਚ ਮਾਹਰ। ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਉਹ ਅਜੈਯ, ਚਾਹੇ ਕ੍ਰੋਧੀ ਦੇਵ ਜਾਂ ਦਾਨਵ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਹੋਣ; ਈਰਖਾ ਰਹਿਤ, ਕ੍ਰੋਧ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ, ਨਾ ਅਹੰਕਾਰੀ, ਨਾ ਹੀ ਦੂਜਿਆਂ ਉੱਤੇ ਡੰਗਾ। ਕੋਈ ਜੀਵ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ, ਨਾ ਹੀ ਉਹ ਕਦੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਵਸ਼ ਹੋਦੇ; ਏਸੇ ਉੱਚ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਰਾਜਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ। ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਵਿਚ ਧਰਤੀ ਵਰਗੇ, ਗਿਆਨ ਵਿਚ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ, ਤੇ ਬਲ ਵਿਚ ਇੰਦ੍ਰ ਵਰਗੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ। ਐਸੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ, ਜੋ ਸਭ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਹਨ ਤੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰੀਤਿਕਰ, ਰਾਮ ਜੀ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਾਲ-ਚਲਨ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਅਜੈਯ, ਜਗਤਪਤੀ ਵਰਗੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰਖਵਾਲੇ ਵਾਂਗ ਚਾਹਿਆ। ਇਹ ਅਨੁਪਮ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਦਾਹਕ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਗਹਿਰੀ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਏ। ਆਪਣੇ ਵਧੇਰੇ ਉਮਰ ਤੇ ਲੰਮੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿਚ, ਰਾਜਾ ਸੋਚਦੇ ਕਿ ਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਜੀਵਤ ਰਹਿ ਕੇ ਰਾਜਾ ਕਿਵੇਂ ਬਣਾਵਾਂ? ਇਹ ਅਤਿ ਪ੍ਰੀਤਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਘੁੰਮਦੀ: ਕਦੋਂ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਾਣਪਿਆਰੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਰਾਜਤਿਲਕਿਤ ਦੇਖਾਂ? ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਵਾਧੂ ਚਾਹੁੰਦੇ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰਦੇ; ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਪਿਆਰੇ, ਜਿਵੇਂ ਵਰਖਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬੱਦਲ। ਬਲ ਵਿੱਚ ਯਮ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਬਰਾਬਰ, ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਵਰਗੇ, ਅਡੋਲਤਾ ਵਿੱਚ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵਰਗੇ, ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਵੀ ਅੱਗੇ। ਜੇ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਇਸ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਾਜ ਕਰਦੇ ਵੇਖ ਲਵਾਂ, ਤਾਂ ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਸਵਰਗ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਵਰਗਾ ਲੱਗੇ। ਇਹ ਅਣਮੁੱਲ ਤੇ ਅਪਾਰ ਗੁਣ, ਜੋ ਹੋਰ ਰਾਜਕੁਮਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਔਖੇ ਮਿਲਦੇ, ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡਦੇ, ਦੇਖ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਕੇ ਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਯੁਵਰਾਜ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਇਆ। ਇਸੇ ਸਮੇਂ, ਸਮੁੱਚੀ ਧਰਤੀ, ਅਕਾਸ਼ ਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿੱਚ ਡਰਾਉਣੇ ਅਪਸ਼ਕੁਨ ਉਪਜੇ, ਤੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵਧਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵੇਖੇ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਸਮਝ ਲਿਆ ਕਿ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਰਗੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਾਮ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਦੇ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵੀ ਪ੍ਰਿਯ ਹਨ। ਆਪਣੇ ਤੇ ਪ੍ਰਜਾ ਦੇ ਹਿਤ ਲਈ, ਤੇ ਠੀਕ ਸਮੇਂ ਤੇ, ਉਹ ਧਰਮਾਤਮਾ ਰਾਜਾ, ਭਗਤੀ ਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ, ਤੁਰੰਤ ਕਾਰਵਾਈ ‘ਚ ਲੱਗ ਪਏ।