ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ, ਜੋ ਬੇਹੱਦ ਵਿਦਵਾਨ ਅਤੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਰਾਖਸ ਲਵਣ ਦੇ ਸੀਨੇ ਉੱਤੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ, ਪਰ ਲਵਣ ਉੱਤੇ ਇਸ ਦਾ ਕੋਈ ਅਸਰ ਨਾ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ ਲਵਣ, ਜੋ ਬੇਹੱਦ ਤਾਕਤਵਰ ਸੀ, ਹੱਸ ਪਿਆ, ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਦਰੱਖਤ ਚੁੱਕਿਆ ਅਤੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ। ਇਸ ਘਾਤਕ ਵਾਰ ਨਾਲ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਦੇ ਅੰਗ ਢਿੱਲੇ ਪੈ ਗਏ ਅਤੇ ਉਹ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਮਹਾਂਵੀਰ ਹੇਠਾਂ ਡਿੱਗਿਆ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ ਅਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਚੀਖ ਪੁਕਾਰ ਮਚ ਗਈ। ਪਰ ਲਵਣ ਨੇ ਡਿੱਗੇ ਹੋਏ, ਮਰੇ ਹੋਏ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਦੀ ਕੋਈ ਪਰਵਾਹ ਨਾ ਕੀਤੀ, ਨਾਂ ਹੀ ਉਹ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਭਾਲਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਚੁੱਕਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਨੇ ਸਮਝ ਲਿਆ ਸੀ ਕਿ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਮਰ ਗਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਆਪਣਾ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਨੇ ਹੋਸ਼ ਸੰਭਾਲੀ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਫਿਰ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਹਥਿਆਰਬੰਦ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਲੋਂ ਸਨਮਾਨਤ। ਹੁਣ ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਦਿਵ੍ਯ, ਅਜੇਹਾ, ਸਰਵੋਤਮ ਤੀਰ ਚੁੱਕਿਆ, ਜੋ ਉਰਜਾ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਦੱਸੋ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਰੌਸ਼ਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਹ ਤੀਰ ਵਿਦ੍ਯੁਤ ਵਾਂਗੂ ਤੇਜ਼ ਸੀ, ਮੈਰੂ ਤੇ ਮੰਦਰਾਚਲ ਪਹਾੜਾਂ ਵਰਗਾ ਭਾਰੀ, ਆਪਣੇ ਜੋੜਾਂ 'ਚ ਵਕਰ ਅਤੇ ਅਜੇਤਯ ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਡੰਡਾ ਖੂਨ ਅਤੇ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਲਿਪਤ ਸੀ, ਪੰਖ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਇਹ ਤੀਰ ਦੈਤਿਆਂ, ਪਹਾੜਾਂ ਅਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਨਾਸਕ ਸੀ। ਜਦ ਇਹ ਤੀਰ ਪ੍ਰਲਯਾਗਨੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਨਜ਼ਰ ਆਇਆ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਡਰ ਨਾਲ ਕੰਬਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਦੇਵ, ਅਸੁਰ, ਗੰਧਰਵ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ—ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਡਰੀ ਹੋਈ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਪਿਤਾਮਹ ਕੋਲ ਗਈ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਵਰਦਾਤਾ, ਪਿਤਾਮਹ ਨੂੰ ਆਖਿਆ ਕਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਡਰ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਨਾਸ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਜੋ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਨਿਡਰਤਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਪਿਆਰ ਭਰੀ ਬੋਲੀ 'ਚ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: "ਸੁਣੋ, ਦੇਵਤਿਆਂ! ਜੋ ਤੀਰ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ ਲੜ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇਹ ਲਵਣ ਦੇ ਸੰਘਾਰ ਲਈ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਉਰਜਾ ਕਰਕੇ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋਏ ਹਾਂ। ਇਹ ਤੀਰ ਸਦਾ ਤੋਂ ਹੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਦੇਵਤਾ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਨੇ ਬਣਾਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਡਰ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਮਹਾਂਤੀਰ ਉੱਚੀ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਨੇ, ਕੇਤਭ ਅਤੇ ਮਧੁ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਸੰਘਾਰ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। ਕੇਵਲ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਹੀ ਇਸ ਤੀਰ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਇਹੀ ਤੀਰ ਪਹਿਲਾਂ ਮਹਾਂਆਤਮਾ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਰੂਪ ਸੀ। ਤੁਸੀਂ ਹੁਣ ਜਾ ਕੇ ਦੇਖੋ, ਕਿ ਰਾਮ ਦੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਲਵਣ, ਜੋ ਰਾਖਸਾਂ ਵਿਚ ਸਿਰਮੌਰ ਹੈ, ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਜਾ ਕੇ ਉਸ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚੇ ਜਿੱਥੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਅਤੇ ਲਵਣ ਲੜ ਰਹੇ ਸਨ। ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਚਮਕਦਾ ਉਹ ਦਿਵ੍ਯ ਤੀਰ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਪ੍ਰਲਯਾਗਨੀ ਵਾਂਗ ਉੱਠ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਜਦ ਅਸਮਾਨ ਢੱਕ ਗਿਆ, ਰਘੁਵੰਸ਼ੀ ਨੇ ਸਿੰਘ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜਦਾਰ ਗਰਜ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਨੂੰ ਫਿਰ ਤਾਕਿਆ। ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਵਲੋਂ ਚੁਣੌਤੀ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਲਵਣ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਮੁੜ ਜੰਗ ਲਈ ਆ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ, ਜੋ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ਾਂ ਵਿਚ ਮਹਾਨ ਸੀ, ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼ ਕੰਨ ਤੱਕ ਖਿੱਚ ਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਂਤੀਰ ਲਵਣ ਦੇ ਚੌੜੇ ਸੀਨੇ ਉੱਤੇ ਛੱਡਿਆ। ਤੀਰ ਲਵਣ ਦੇ ਸੀਨੇ ਨੂੰ ਛੀਰਦਾ ਹੋਇਆ ਸਿੱਧਾ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਥੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਸਨਮਾਨਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਦਿਵ੍ਯ ਤੀਰ ਜਲਦੀ ਮੁੜ ਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇক্ষਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੱਤੀ। ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਦੇ ਤੀਰ ਨਾਲ ਲਗ ਕੇ, ਲਵਣ, ਜੋ ਰਾਤ ਨੂੰ ਭਟਕਣ ਵਾਲਾ ਰਾਖਸ ਸੀ, ਤੁਰੰਤ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਾੜ ਤੇਜ਼ ਬਿਜਲੀ ਨਾਲ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲਵਣ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਉਹ ਮਹਾਂਭਾਲਾ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆ ਗਿਆ, ਜਦਕਿ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ ਵੇਖ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਕੋ ਇਕ ਤੀਰ ਨਾਲ, ਮਹਾਂਵੀਰ ਰਘੁਵੰਸ਼ੀ ਨੇ ਤਿੰਨੋ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਵਿੱਢ ਦਿੱਤਾ; ਉਹ ਸਰਵੋਤਮ ਧਨੁਧਾਰੀ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਉਠਿਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਤੀਰ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਮਿਟਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਦੇਵ, ਰਿਸ਼ੀ, ਸਪ, ਅਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ: "ਭਾਗਾਂ ਨਾਲ, ਦਸ਼ਰਥ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਮਿਲੀ; ਹੁਣ ਡਰ ਛੱਡੋ, ਜਿਵੇਂ ਸੱਪ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਉੱਤਰਕਾਂਡ ਦੇ ਉਨ੍ਹੱਤਰਵੇਂ ਸਰਗ ਦਾ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਦੀ ਰਚਨਾ ਮਹਾਂਕਵੀ ਵਾਲਮੀਕਿ ਨੇ ਕੀਤੀ। ਜਦ ਲਵਣ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਇੰਦਰ, ਅੱਗ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਨੂੰ ਮਿੱਠੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਆਖੀਆਂ: "ਭਾਗਾਂ ਨਾਲ, ਤੂੰ ਜਿੱਤ ਗਿਆ; ਭਾਗਾਂ ਨਾਲ, ਲਵਣ ਰਾਖਸ ਮਰ ਗਿਆ। ਹੇ ਸਰਵੋਤਮ ਪੁਰਖ, ਹੇ ਦ੍ਰਿੜ ਨਿਸ਼ਚੈ ਵਾਲੇ, ਕੋਈ ਵਰ ਮੰਗ।" "ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ, ਹੇ ਬਾਹੁਬਲੀ, ਇੱਥੇ ਤੇਰੀ ਜਿੱਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਵਰਦਾਤਾ ਬਣ ਕੇ ਆਏ ਹਾਂ; ਸਾਡਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਦੇ ਵਿਅਰਥ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਮਨ ਨੂੰ ਸੰਯਮਿਤ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਬਾਹਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ਕਤੀ ਸਮੇਟ ਕੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: "ਇਹ ਮਧੁ ਨਗਰੀ ਬਹੁਤ ਸੁਹਾਵਣੀ, ਮਿੱਠੀ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਬਣਾਈ ਹੋਈ ਹੈ; ਮੈਨੂੰ ਇਸਦੀ ਵਸਤੀ ਜਲਦੀ ਮਿਲ ਜਾਵੇ—ਇਹੀ ਸਰਵੋਤਮ ਵਰ ਮੈਨੂੰ ਮਿਲੇ।" ਦੇਵਤਾ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ ਅਤੇ ਰਘੁਵੰਸ਼ੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ! ਇਹ ਨਗਰੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਸੁੰਦਰ ਹੋਵੇਗੀ, ਹੇ ਸ਼ੂਰਸੇਨ।" ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਅਕਾਸ਼ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ, ਜੋ ਉਰਜਾ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਆਪਣੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਸੈਨਾ, ਹੁਕਮ ਸੁਣਦੇ ਹੀ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆ ਗਈ ਅਤੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਨੇ ਸਾਵਣ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਸਿਰੇ ਤੋਂ ਨਗਰੀ ਵਸਾਉਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਇਹ ਨਗਰੀ, ਜੋ ਦਿਵ੍ਯ ਚਮਕ ਨਾਲ ਰੌਸ਼ਨ ਸੀ, ਸ਼ੁਭ ਬਾਰ੍ਹਵੇਂ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਵਸਾਈ ਗਈ ਅਤੇ ਸ਼ੂਰਸੇਨਾਂ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬਣ ਗਈ।