ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਪਿਤਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤਤਪਰ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਬੜੀ ਨਿਭੇੜੀ ਸੇਵਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਭਰਤ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਪੁੱਤਰ, ਦੇਖ, ਇਹ ਕੇਕਯ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਇੱਥੇ ਆਇਆ ਹੈ।" ਇਹ ਯੁਧਾਜਿਤ ਸੀ, ਭਰਤ ਦਾ ਮਾਮਾ, ਜੋ ਭਰਤ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਣ ਆਇਆ ਸੀ। ਦਸ਼ਰਥ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਭਰਤ, ਜੋ ਕੈਕੇਈ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਨਾਲ, ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਰਾਮ ਤੋਂ ਅਗਿਆ ਲੈ ਕੇ, ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਭਰਤ ਤੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਨ, ਆਪਣੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਕੋਲ ਗਏ। ਯੁਧਾਜਿਤ, ਜਦੋਂ ਭਰਤ ਅਤੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ। ਭਰਤ ਆਪਣੇ ਨਗਰ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਹੋਈ। ਭਰਤ ਦੇ ਚਲੇ ਜਾਣ ਉਪਰੰਤ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜੋ ਬੜੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਅਜੇ ਵੀ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਕੋਲ ਰਹੇ। ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਭਰਾ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਦੇ, ਉਸਦੀ ਆਗਿਆ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਸਮਝਦੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰਜਾ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਨਿਭਾਉਂਦੇ। ਰਾਮ, ਆਪਣੇ ਮਾਵਾਂ ਦੀ ਭੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ, ਹਰ ਕੰਮ ਵਿਚ ਅਤਿ ਸਯਾਨਾ ਤੇ ਸੰਜਮਿ ਰਹਿੰਦਾ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੀ ਵੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਦਸ਼ਰਥ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਨਾਗਰਿਕ ਉਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਰਹਿੰਦੇ। ਰਾਮ ਦੇ ਚੰਗੇ ਸੁਭਾਵ ਤੇ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਕਰਕੇ, ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਉਸ ਤੋਂ ਬੜੀ ਖੁਸ਼ੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ, ਅਤੇ ਰਾਮ, ਜੋ ਸੱਚ ਤੇ ਬਹਾਦੁਰੀ ਵਿਚ ਡਟਿਆ ਸੀ, ਸਭ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ। ਰਾਮ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਧਰਮੀ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਸਵੈ-ਭੂ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਸੀਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਕਈ ਰੁੱਤਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਰਾਮ ਦਾ ਮਨ ਸਦਾ ਸੀਤਾ ਉੱਤੇ ਹੀ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ, ਅਤੇ ਸੀਤਾ, ਜੋ ਰਾਜਾ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਸੀ, ਉਸਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿਚ ਵੱਸਦੀ। ਸੀਤਾ, ਆਪਣੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਅਤੇ ਗੁਣਾਂ ਕਰਕੇ, ਰਾਮ ਲਈ ਪਿਆਰ ਵਿਚ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਵੱਧਦੀ ਗਈ, ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿਚ ਰਾਮ ਨੂੰ ਦੂਣਾ ਸਥਾਨ ਮਿਲਿਆ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਪਿਆਰ ਇੰਨਾ ਡੂੰਘਾ ਸੀ ਕਿ ਮਨ ਦੀ ਗੱਲ ਵੀ ਇਕ ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਓਹਲੇ ਨ ਰਹਿੰਦੀ। ਸੀਤਾ, ਜੋ ਮੈਥਿਲੀ ਸੀ, ਰੂਪ ਵਿਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਰਗੀ, ਰਾਮ ਲਈ ਕਿਸਮਤ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ। ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਸੀਤਾ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਬੜੇ ਆਨੰਦ ਅਤੇ ਜੋਸ਼ ਵਿਚ ਚਮਕਣ ਲੱਗ ਪਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਵਿਸ਼ਨੁ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਨਾਲ। ਹੁਣ, ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਅਗਲੇ ਭਾਗ ਵਲ ਧਿਆਨ ਧਿਓ। ਭਰਤ ਅਤੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ, ਆਪਣੇ ਮਾਮਾ ਦੇ ਕੋਲ ਰਹਿੰਦੇ, ਬੜੀ ਇੱਜ਼ਤ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਪਾਉਂਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਉਸਦੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਹੋਣ। ਉਥੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਦੋਵੇਂ ਭਰਾ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾਉਂਦੇ, ਪਰ ਉਹ ਦਿਲੋਂ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਪਿਤਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ। ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਵੀ, ਜੋ ਬੜੀ ਸ਼ਾਨ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਦੋਵੇਂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਭਰਤ ਤੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ, ਜੋ ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਵਰੁਣ ਵਰਗੇ ਉੱਚੇ ਗੁਣ ਵਾਲੇ ਸਨ। ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਚਾਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਨ, ਉਸਦੇ ਲਈ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰੇ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਉਸਦੇ ਆਪਣੇ ਚਾਰੇ ਹੱਥ ਹੋਣ। ਉਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ, ਰਾਮ, ਜੋ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਉੱਚੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਪਿਤਾ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਕ ਖੁਸ਼ੀ ਸੀ। ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ, ਰਾਮ ਵੀ ਸਭ ਤੋਂ ਧਰਮੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਹ ਸਭ ਇਸ ਲਈ ਸੀ ਕਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਤੇ, ਜੋ ਰਾਵਣ ਦੇ ਨਾਸ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਸਦਾ-ਥਿਰ ਵਿਸ਼ਨੁ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਜਨਮ ਲੈ ਆਇਆ। ਕੌਸਲਿਆ, ਜਿਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਸੀ, ਉਸਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਇੰਨੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਈ, ਜਿਵੇਂ ਅਦਿਤੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ, ਇੰਦਰ ਨਾਲ। ਰਾਮ ਸੋਹਣੇ ਰੂਪ, ਤਾਕਤ, ਅਤੇ ਲਾਜ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ; ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਉਸਦਾ ਕੋਈ ਤੁਲ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਉਸਦੇ ਗੁਣ ਦਸ਼ਰਥ ਵਰਗੇ ਸਨ। ਉਹ ਸਦਾ ਮਨ ਵਿਚ ਸ਼ਾਂਤ ਰਹਿੰਦਾ, ਪਹਿਲਾਂ ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਦਾ, ਅਤੇ ਜੇ ਕੋਈ ਉਸਨੂੰ ਰੁੱਖਾ ਬੋਲਦਾ, ਤਾਂ ਵੀ ਉਹ ਕਦੇ ਉਲਟਾ ਜਵਾਬ ਨਾ ਦਿੰਦਾ। ਉਹ ਇਕ ਛੋਟੀ ਭਲਾਈ ਨਾਲ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਰਹਿੰਦਾ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਸੌ ਭੁੱਲਾਂ ਵੀ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦਾ। ਉਹ ਸਦਾ ਚੰਗੇ, ਉਮਰਦਾਰ ਅਤੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਵਡਿਆਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦਾ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਹਥਿਆਰਾਂ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋਣ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਿਆਣਾ, ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ, ਪਹਿਲਾਂ ਗੱਲ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸੁਹਾਵਣੀ ਬੋਲੀ ਵਾਲਾ, ਅਤੇ ਬੜੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਪਰ ਕਦੇ ਆਪਣੇ ਬਲ ਤੇ ਹੈਰਾਨ ਨਾ ਹੁੰਦਾ। ਉਹ ਕਦੇ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦਾ, ਵਿਦਵਾਨ ਸੀ, ਵਡਿਆਂ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਦਾ, ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਲੋਕ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ। ਰਾਮ ਦਇਆਲੁ, ਗੁੱਸੇ ਤੇ ਕਾਬੂ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਦੁਖੀਆਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਧਰਮ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਸਦਾ ਸੰਜਮੀ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਯੋਗ ਮਨ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਕਸ਼ਤਰੀਏ ਧਰਮ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਮਾਣਦਾ, ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਆਕਾਸ਼ੀ ਫਲ ਨੂੰ ਵੀ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ। ਉਹ ਕਦੇ ਅਸ਼ੁਭ ਵਿਚ ਰੁਚੀ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ, ਨਾ ਵਿਕਾਰ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦਾ; ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤਰਤੀਬ ਨਾਲ, ਸਮਝਦਾਰੀ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਬੋਲੀ ਦਾ ਮਾਹਿਰ। ਉਹ ਤੰਦਰੁਸਤ, ਨੌਜਵਾਨ, ਵਧੀਆ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ, ਸੋਹਣਾ, ਸਮੇਂ ਤੇ ਥਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮਨੁੱਖ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ। ਉੱਚੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰਾਣ-ਵਾਯੂ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਆਚਾਰ ਤੇ ਵਰਤਾਵਾਂ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਵੇਦ ਤੇ ਉਸਦੇ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਜਾਣਦਾ, ਭਰਤ ਦਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਕਮਾਨਬਾਜ਼ੀ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਵੀ ਅੱਗੇ ਸੀ। ਉਹ ਉੱਚੀ ਜਾਤ, ਧਰਮੀ, ਨਿਰਭੈ, ਸੱਚਾ ਤੇ ਸਿੱਧਾ ਸੀ, ਵਡਿਆਂ ਅਤੇ ਵਿਦਵਾਨ ਦੋਵਾਂ ਕੋਲੋਂ ਚੰਗੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਿੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਧਰਮ, ਅਰਥ ਅਤੇ ਕਾਮ ਦੇ ਤੱਤ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ, ਯਾਦਸ਼ਤ ਤੇ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲਾ, ਸੰਸਾਰਕ ਰੀਤੀਆਂ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਆਚਰਨ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ। ਉਹ ਚੁੱਪ, ਗੰਭੀਰ, ਗੁਪਤ ਰਾਜ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਸਾਥੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸਹਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਉਸਦਾ ਗੁੱਸਾ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਕਦੇ ਵਿਅਰਥ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ, ਤੇ ਉਹ ਤਿਆਗ ਤੇ ਸੰਜਮ ਦਾ ਸਮਾਂ ਜਾਣਦਾ। ਉਹ ਭਗਤੀ ਵਿਚ ਅਡੋਲ, ਗਿਆਨ ਵਿਚ ਅਟੱਲ, ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ, ਰੁੱਖਾ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦਾ, ਅਥਾਹ ਮਿਹਨਤੀ, ਜਾਗਰੂਕ, ਆਪਣੇ ਤੇ ਪਰਾਏਆਂ ਦੇ ਦੁੱਖ-ਸੁਖ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ। ਉਹ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿਚ ਵਿਦਵਾਨ, ਉਪਕਾਰ ਮੰਨਣ ਵਾਲਾ, ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨ ਵਾਲਾ ਸੀ; ਰੋਕ-ਟੋਕ ਅਤੇ ਇਨਾਮ ਦੋਵਾਂ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਿਆਂ ਤੇ ਸੁਝਾਅ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮ, ਆਪਣੇ ਚੰਗੇ ਸੁਭਾਵ, ਉੱਚੇ ਆਦਰਸ਼ ਅਤੇ ਗੁਣਾਂ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ, ਪ੍ਰਜਾ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤੇ ਪਿਆਰੇ ਹੋਏ।