ਕੁਸ਼ਧਵਜ ਦੀਆਂ ਦੋਹਿਤੀਆਂ, ਜੋ ਸ਼ੁਭ ਬਚਨਾਂ ਅਤੇ ਉਪਹਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਈਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਸੁੰਦਰ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲਪੇਟੀਆਂ, ਰਾਜ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਨੇ ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਲੈ ਲਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਸਾਰੀਆਂ ਰਾਣੀਆਂ ਨੇ ਤੇਜੀ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਉਥੇ ਹੀ, ਸਾਰੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰਾਂ ਨੇ ਵੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕੀਤਾ। ਵਿਆਹ ਦੀ ਰਸਮਾਂ ਪੂਰੀ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਸਾਰੇ ਇਸਤਰੀ-ਪੁਰਖ ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਏ। ਇਹ ਯੋਧੇ, ਧਨ-ਦੌਲਤ ਅਤੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਵਾਲੇ, ਹੁਨਰਮੰਦ ਵੀ ਸਨ। ਇਹ ਚੋਟੀ ਦੇ ਪੁਰਖ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਦੇ, ਉਹਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਬਾਅਦ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਭਰਤ ਨੂੰ, ਜੋ ਕੇਕਈ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਰਘੁ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਸੀ, ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ ਆਖਿਆ, “ਪੁੱਤਰ, ਦੇਖੋ, ਇਹ ਕੇਕਯ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਯੁਧਾਜਿਤ, ਇੱਥੇ ਆਇਆ ਹੈ।” ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਅੱਗੇ ਆਖਿਆ, “ਪੁੱਤਰ ਭਰਤ! ਤੇਰਾ ਮਾਮਾ ਯੁਧਾਜਿਤ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਹੈ, ਤੈਨੂੰ ਲੈ ਜਾਣ ਆਇਆ ਹੈ।” ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਭਰਤ ਨੇ, ਜੋ ਕੇਕਈ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਰਾਮ, ਜੋ ਸਦਾ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਸਮੇਤ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਦੋਵੇਂ ਭਰਾ, ਭਰਤ ਅਤੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ, ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਕੋਲ ਗਏ। ਯੁਧਾਜਿਤ ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਭਰਤ ਅਤੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਮਿਲੇ ਤਾਂ ਉਹ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਯੋਧਾ ਭਰਤ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਥੇ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਈ। ਭਰਤ ਦੇ ਚਲੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਮਹਾਂਬਲੀ ਲਕਸ਼ਮਣ ਅਯੋਧਿਆ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਗਏ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਪੂਜਣਯੋਗ ਸੀ, ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ, ਉਹਦੇ ਹੁਕਮ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਮੰਨਦੇ ਅਤੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਨਿਭਾਉਂਦੇ। ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਨਿਭਾਈਆਂ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸੰਯਮ ਨਾਲ ਵਰਤਾਅ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂਆਂ ਦੀ ਵੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ, ਜੋ ਕਿ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰਤਵਿਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਸ਼ਰਥ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਨਾਗਰਿਕ ਉਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਰਹਿੰਦੇ। ਰਾਮ ਦੇ ਚੰਗੇ ਸੁਭਾਵ ਤੇ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਕਰਕੇ ਸਾਰੀ ਪ੍ਰਜਾ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੀ। ਉਹ ਸਚਾਈ ਤੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰਤਾ 'ਚ ਅਡਿੱਗ ਸੀ ਅਤੇ ਸਭ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ। ਰਾਮ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ, ਆਪੇ ਉਤਪੰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਰਗਾ ਸੀ। ਸੀਤਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਸਨੇ ਕਈ ਰੁੱਤਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲਿਆ। ਰਾਮ ਸਦਾ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਉਸਦਾ ਮਨ ਸੀਤਾ ਉੱਤੇ ਹੀ ਕਾਇਮ ਸੀ। ਸੀਤਾ, ਜੋ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਸੀ, ਪਿਤਾ ਦੀ ਚੋਣ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਵਿਆਹਤਾ ਬਣੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਗੁਣਾਂ ਅਤੇ ਸੋਹਣੇ ਪਣ ਕਰਕੇ, ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਧਦੀ ਗਈ। ਸੀਤਾ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਪਤੀ ਦਾ ਥਾਂ ਦੋਹਾਂ ਵਾਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਦੀ ਗੱਲ ਦਿਲ ਨੂੰ ਸਮਝ ਆਉਂਦੀ ਸੀ, ਲੁਕਾਈ ਹੋਈ ਚੀਜ਼ ਵੀ ਜਾਹਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਰਾਮ ਲਈ, ਮੈਥਿਲੀ ਸੀਤਾ, ਜੋ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਰਗੀ ਸੀ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਵਰਗੀ ਚਮਕਦੀ। ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਰਾਮ, ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਉਸ ਮਹਿਲਾ ਰਤਨ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਬਹੁਤ ਖਿੜਿਆ। ਰਾਮ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਵਾਂਗ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਹਨ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਅਤਿ ਪ੍ਰਸੰਨ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ। ਹੁਣ, ਸੁਣੋ ਅਗਲੇ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਥਾ। ਭਰਤ ਅਤੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਆਪਣੇ ਮਾਮਾ, ਜੋ ਘੋੜਿਆਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਵਾਂਗ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਦੇ ਕੋਲ ਇੱਜ਼ਤ ਅਤੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੇ। ਉਥੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਦੋਵੇਂ ਭਰਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਖੀ ਹੋਏ, ਪਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਪਿਤਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ। ਦਸ਼ਰਥ, ਜੋ ਤੇਜ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰਾਂ, ਭਰਤ ਅਤੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਇੰਦ੍ਰ ਅਤੇ ਵਰੁਣ ਵਰਗੇ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਚਾਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਪੁਰਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਨ, ਉਸਦੇ ਲਈ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰੀਤਿਯੋਗ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਉਸਦੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਹੋਣ। ਉਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਰਾਮ, ਜੋ ਤੇਜ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਸੀ, ਪਿਤਾ ਦੀ ਅੱਖਾਂ ਦਾ ਤਾਰਾ ਸੀ। ਉਹ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪੇ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਰਗਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਬਣ ਗਿਆ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਤੇ, ਜੋ ਰਾਵਣ ਦੇ ਨਾਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਵਿਸ਼ਣੂ ਮਨੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈ ਆਇਆ। ਕੌਸਲਿਆ ਆਪਣੇ ਇਸ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਅਦਿਤੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਵਜ੍ਰਧਾਰੀ ਇੰਦ੍ਰ ਨਾਲ ਚਮਕਦੀ ਹੈ। ਰਾਮ ਸੋਹਣੇ, ਬਲਸ਼ਾਲੀ, ਲਾਜਵਾਨ, ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਅਦੁਤੀਯ ਸੀ। ਉਹਦੇ ਗੁਣ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦਸ਼ਰਥ ਵਰਗੇ ਸਨ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤ, ਪਹਿਲਾਂ ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ, ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਤਿੱਖੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ, ਤਾਂ ਵੀ ਉਲਟ ਜਵਾਬ ਨਾ ਦੇਂਦਾ। ਉਹ ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਕਰਮ ਨਾਲ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਰਹਿੰਦਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਵਲੋਂ, ਸੌ ਗਲਤੀਆਂ ਵੀ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦਾ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨੈਤਿਕ, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡਿਆਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦਾ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਸ਼ਸਤਰ ਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋਣ। ਬੁੱਧੀਮਾਨ, ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ, ਪਹਿਲਾਂ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ, ਸੁਖਦਾਇਕ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ, ਬਲਵਾਨ, ਪਰ ਆਪਣੇ ਬਲ 'ਤੇ ਕਦੇ ਗਰੂਰ ਨਾ ਕਰਦਾ। ਉਹ ਕਦੇ ਝੂਠ ਨਾ ਬੋਲਦਾ, ਵਿਦਵਾਨ ਸੀ, ਵੱਡਿਆਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਦਾ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਸੀ ਅਤੇ ਲੋਕ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ। ਦਇਆਲੂ, ਕ੍ਰੋਧ 'ਤੇ ਕਾਬੂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਦੁਖੀ ਉੱਤੇ ਮਿਹਰਬਾਨ, ਧਰਮ ਦਾ ਗਿਆਤਾ, ਸਦਾ ਸੰਯਮੀ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ। ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਮਰਯਾਦਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਹ ਕਸ਼ਤਰੀ ਕਰਤਵ ਦੀ ਬਹੁਤ ਕਦਰ ਕਰਦਾ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸੁਆਰਗਿਕ ਫਲ ਵਲ ਪ੍ਰੇਮ ਕਰਦਾ। ਉਹ ਅਸ਼ੁਭ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਨਾ ਰੱਖਦਾ, ਨਾਹ ਹੀ ਵੈਰ ਭਰੀ ਗੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਲੈਂਦਾ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤਰਤੀਬ ਨਾਲ ਸੋਚ-ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਬੋਲਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਬੋਲਣ ਦਾ ਮਾਹਿਰ ਹੋਵੇ। ਤੰਦਰੁਸਤ, ਨੌਜਵਾਨ, ਵਚਨ-ਕੁਸ਼ਲ, ਸੋਹਣਾ, ਸਮੇਂ ਤੇ ਥਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਵਾਲਾ, ਉਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੇ ਅਦੁਤੀਯ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਵਰਗਾ ਪਿਆਰਾ ਸੀ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਆਚਾਰ ਤੇ ਵਰਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮਾਣਤ, ਵੇਦ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਭਰਤ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ, ਤੀਰ-ਕਮਾਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਵੀ ਅੱਗੇ ਸੀ। ਉੱਚ ਵੰਸ਼ ਦਾ, ਗੁਣਵਾਨ, ਅਡੋਲ, ਸਚਾ ਤੇ ਸਿੱਧਾ, ਵੱਡਿਆਂ ਅਤੇ ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਤੋਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿੱਖਿਆ ਹੋਇਆ। ਧਰਮ, ਅਰਥ ਅਤੇ ਕਾਮ ਦੇ ਤੱਤ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਯਾਦਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਲੋਕ ਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਵਰਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਹਰ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮ ਦੇ ਗੁਣਾਂ, ਆਚਾਰ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਨੇ ਪੂਰੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਲਿਆਈ।