ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਨੇ ਰਾਜਾ ਰਾਮ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਰਾਜਨ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਹੀ ਹਾਂ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ। ਕਕੁਤਸਥ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਾਜਨ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਅਧਰਮ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰੋ, ਰਘੁਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਮਣੀਏ।" ਇਹ ਸੁਣਕੇ, ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਦੀ ਵਿਰਾਤਤਾ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਤੋਂ ਰਾਮ ਜੀ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ। ਰਾਮ ਨੇ ਬਰਾਤਾ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ, "ਸਮਪੂਰਨ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਦੀ ਸਮਗਰੀ ਲਿਆਓ; ਅੱਜ ਮੈਂ ਰਘੁਵੰਸ਼ੀ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸ਼ੇਰ, ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਦਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਾਂਗਾ।" ਰਾਮ ਨੇ ਫਿਰ ਕਿਹਾ, "ਪੁਜਾਰੀ, ਨਾਗਰਿਕ, ਯਜਮਾਨ ਪੁਜਾਰੀ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਮੰਤਰੀ, ਮੇਰੇ ਆਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ ਲਿਆਓ।" ਰਾਜਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਮਿਲਦੇ ਹੀ, ਮਹਾਨ ਰਥੀ ਯੋਧਿਆਂ ਨੇ ਤਿਆਰੀ ਕੀਤੀ; ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਲਈ, ਪੁਜਾਰੀ ਅੱਗੇ, ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ। ਫਿਰ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਦਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਰਘੁਵੰਸ਼ ਦੇ ਉਜਲੇ ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਛਾ ਗਈ। ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਹੋਣ ਉੱਤੇ, ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਣ ਲੱਗਿਆ; ਜਿਵੇਂ ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਨਾਲ ਸਕੰਦਾ ਦਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ। ਜਦੋਂ ਰਾਮ, ਜਿਸ ਦੇ ਕਰਮ ਨਿਰਮਲ ਹਨ, ਨੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਦਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੀਤਾ, ਨਾਗਰਿਕ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ। ਕੌਸਲਿਆ, ਸੁਮਿਤਰਾ ਅਤੇ ਕੈਕੇਈ ਨੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਭ ਕਰਮ ਕੀਤੇ, ਹੋਰ ਰਾਜਕੁਲ ਦੀਆਂ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਨੇ ਵੀ। ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਵੱਸਦੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਲਵਣ ਦੇ ਵਧ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਦੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਈ। ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਘੁਵੰਸ਼ੀ ਰਾਮ ਨੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਬਿਠਾ ਕੇ ਮਿੱਠੇ ਸ਼ਬਦ ਆਖੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਦਿੱਤੀ। ਰਾਮ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਤੇਰਾ ਬਾਣ ਅਚੂਕ, ਦਿਵ੍ਯ ਅਤੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁ-ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਇਸ ਨਾਲ, ਨਰਮ ਦਿਲੇ, ਤੂੰ ਲਵਣ ਨੂੰ ਮਾਰੇਂਗਾ, ਰਘੁਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਮਣੀਏ। ਇਹ ਬਾਣ, ਕਕੁਤਸਥ ਵੰਸ਼ੀ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਬਣਿਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਮਹਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਲੇਟਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਦੇਵਤਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਨਾ ਦੇਵ ਅਤੇ ਨਾ ਦਾਨਵ ਦੇਖ ਸਕਦੇ, ਜੋ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਤੋਂ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੈ—ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਬਾਣ ਬਣਾਇਆ। ਹੇ ਵੀਰ, ਜਿਸ ਨੇ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ, ਮਧੁਕ ਅਤੇ ਕੈਟਭ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਇਹ ਹਥਿਆਰ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ। ਕੈਟਭ ਅਤੇ ਮਧੁ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ, ਉਸ ਨੇ ਇਸ ਮਹਾਨ ਬਾਣ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ। ਮੈਂ ਇਸ ਬਾਣ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਰਾਵਣ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਨਹੀਂ ਵਰਤਿਆ, ਹੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਡਰ ਨਾ ਪੈਦਾ ਹੋਵੇ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ, ਜੋ ਉੱਚ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਤ੍ਰਯੰਬਕ ਨੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁ-ਨਾਸ ਲਈ ਦਿੱਤਾ, ਮਧੁ ਦਾ ਸਰਵੋਤਮ ਹਥਿਆਰ ਹੈ। ਉਹ, ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ, ਸਾਰੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਹ ਉੱਚਾ ਪੋਸ਼ਣ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਯੁੱਧ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਬੁਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਫੜ ਕੇ, ਦਾਨਵ ਨੂੰ ਰਾਖ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਹਥਿਆਰ ਲੈ ਕੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਖੜੇ ਰਹੋ, ਜਦ ਤਕ ਹਥਿਆਰ ਨਾ ਉਠਾਇਆ ਜਾਵੇ। ਅਤੇ, ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਿਰਮੌਰ, ਅਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਸ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਲਈ ਬੁਲਾਓ; ਫਿਰ, ਹੇ ਮਹਾਂਬਲੀ, ਤੂੰ ਦਾਨਵ ਨੂੰ ਮਾਰੇਂਗਾ। ਅਗਰ ਹੋਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਅਜੈਯ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ; ਪਰ ਜੇ ਤੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰੇਂਗਾ, ਹੇ ਵੀਰ, ਉਹ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਦੇ ਵਿਰੁਧ ਕਰਨ ਦਾ ਢੰਗ ਵੀ; ਕਿਉਂਕਿ ਉਜਲੇ ਸ਼ਿਤਿਕੰਠ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਅਟੱਲ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਰਾਮਾਇਣ ਦੀ ਉੱਤਰਕਾਂਡ ਦਾ ਤ੍ਰਿਸਠ ਸੰਸਕ੍ਰਤ ਸर्ग ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕਕੁਤਸਥ ਨੂੰ ਸਮਝਾ ਕੇ, ਰਘੁਵੰਸ਼ੀ ਨੇ ਫਿਰ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸ਼ਬਦ ਆਖਿਆ। "ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਇਹ ਚਾਰ ਹਜ਼ਾਰ ਘੋੜੇ, ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਰਥ ਅਤੇ ਸੌ ਉੱਤਮ ਹਾਥੀ ਤੇਰੇ ਲਈ ਹਨ। ਮੰਡੀ ਵਿਚਕਾਰ, ਜਿੱਥੇ-ਜਿੱਥੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮਾਨ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਨਾਟਕੀਆਂ-ਨਾਚਣੀਆਂ ਦੀ ਟੋਲੀਆਂ, ਕਕੁਤਸਥ ਦੇ ਨਾਲ ਚਲਣ। ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਇੱਕ ਲੱਖ ਸੋਨਾ ਲੈ ਕੇ ਜਾ, ਹੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ, ਧਨ-ਵਾਹਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ। ਹੇ ਵੀਰ, ਉਤਮ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਸੁਚੱਜੀ, ਖੁਸ਼, ਮਜ਼ਬੂਤ ਅਤੇ ਨਮਰ ਫੌਜ ਨਾਲ, ਗੱਲਬਾਤ ਅਤੇ ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰ। ਕਿਉਂਕਿ ਉੱਥੇ, ਨਾ ਧਨ, ਨਾ ਪਤਨੀਆਂ, ਨਾ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਰਹਿੰਦੇ; ਸਿਰਫ਼ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ ਸੇਵਕਾਂ ਦਾ ਗਰੁੱਪ, ਜਿੱਥੇ ਰਾਘਵ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਵੱਡੀ ਫੌਜ, ਜੋ ਖੁਸ਼ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਭੇਜ ਕੇ, ਤੂੰ ਆਪ, ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼ ਲੈ ਕੇ, ਮਧੁ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਜਾ। ਜਿਵੇਂ ਤੇਰੀ ਰਵਾਨਗੀ ਦਾ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਪਤਾ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਯੁੱਧ ਲਈ ਤਿਆਰ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਵਣ, ਮਧੁ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਵੀ ਸ਼ੱਕ ਨਾ ਕਰੇ। ਉਸ ਲਈ ਹੋਰ ਕੋਈ ਮੌਤ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ; ਜੋ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਨੇੜੇ ਜਾਂਦਾ, ਲਵਣ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਗਰਮੀ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਵਰਖਾ ਆ ਜਾਵੇ, ਤਦ, ਹੇ ਨਰਮ ਦਿਲ, ਤੂੰ ਲਵਣ ਨੂੰ ਮਾਰੇਂਗਾ; ਇਹ ਹੀ ਸਮਾਂ ਹੈ ਇਸ ਦੁਸ਼ਟ ਲਈ। ਤੇਰੇ ਸੈਨਿਕ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਅਜSummer ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਜਹਨਵੀ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਪਾਰ ਕਰਣ। ਸਾਰੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਚੋਖੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੱਖ, ਅਤੇ ਤੂੰ, ਤੇਜ਼ ਕਰਮ ਵਾਲਾ, ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼ ਲੈ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਮ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਉੱਤੇ, ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਨੇ ਫੌਜ ਦੇ ਮਹਾਨ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਖਿਆ, "ਇਹ ਰਹੇ ਤੁਹਾਡੇ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਠਿਕਾਣੇ; ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਰਹੋ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ ਰਹੋ, ਤਾਂ ਕਿ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕੋਈ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਨਾ ਹੋਵੇ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੇ, ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਨੇ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਭੇਜੀ, ਅਤੇ ਕੌਸਲਿਆ, ਸੁਮਿਤਰਾ, ਕੈਕੇਈ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।