ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਚਲੇ ਗਏ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਯਸ਼ ਵਾਲੇ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼ ਅਪਾਰ ਸਮਰਥਾ ਵਾਲੇ ਵਰੁਣ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਰਾਮ ਨੇ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਆਦਿ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਦੁਖੀ ਵੇਖ ਕੇ, ਜੋ ਰਘੁ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਬੋਲਿਆ: ‘‘ਜਾਮਦਗਨ੍ਯ ਰਾਮ ਤਾਂ ਚਲੇ ਗਏ ਹਨ; ਹੁਣ ਚਾਰਾਂ ਵਾਂਗਾਂ ਵਾਲੀ ਸੈਨਾ ਤੁਹਾਡੇ ਰਖ-ਰਖਾਵ ਹੇਠ ਅਯੋਧਿਆ ਵੱਲ ਚੱਲੇ।’’ ਰਾਮ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਦੋਹਾਂ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਚੁੰਮਿਆ। ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਰਾਮ ਚਲੇ ਗਏ ਹਨ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਐਸਾ ਲੱਗਿਆ ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਦੁਬਾਰਾ ਜਨਮ ਲੈ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਫੌਜ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਲ ਵਧਿਆ, ਜੋ ਝੰਡਿਆਂ ਅਤੇ ਪਤਾਕਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਡੋਲ ਅਤੇ ਵਾਜਿਆਂ ਦੀ ਧੁਨ ਨਾਲ ਗੂੰਜ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਰਾਜ ਮਾਰਗ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਛਿੜਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਢੇਰੀਆਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਤ ਸੀ, ਅਤੇ ਲੋਕ ਸ਼ੁਭ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ ਰਾਜਾ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰਨ ਲਈ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਖੜੇ ਸਨ। ਰਾਜਾ ਉਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਦੂਰੋਂ ਹੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਉਸਦਾ ਆਗਮਨ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ। ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਸਾਥੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਹਿਮਾਲਾ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ ਸੀ। ਘਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਰਾਜਾ ਨੇ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਈ, ਹਰ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋਈ; ਕੌਸਲਿਆ, ਸੁਮਿਤਰਾ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਕਮਰ ਵਾਲੀ ਕੈਕੇਈ ਵੀ ਖੁਸ਼ ਹੋਈਆਂ। ਰਾਜ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵਧਾਈਆਂ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੀਤਾ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਉਰਮੀਲਾ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ। ਰਾਜ ਘਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਕੁਸ਼ਧਵਜ ਦੀਆਂ ਦੋਨੋਂ ਧੀਆਂ, ਸ਼ੁਭ ਬਚਨਾਂ ਅਤੇ ਉਪਹਾਰਾਂ ਨਾਲ, ਸੁੰਦਰ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨਾਈਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਆਪਣੇ ਘਰ ਲਿਆਂਦੀਆਂ। ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਛੇਤੀ-ਛੇਤੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮੰਦਰਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਲਈ ਗਈਆਂ, ਅਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਸਾਰੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰਾਂ ਨੇ ਵੀ ਵਡੇਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ। ਸਾਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਅਲੱਗ ਅਲੱਗ ਕਮਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਈਆਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਵਿਆਹ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਸ਼ਸਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਧਨ ਅਤੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਵਾਲੇ ਸਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਪੁੱਤਰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹੇ। ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ— ਕੈਕੇਈ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਭਰਤ ਨੂੰ, ਜੋ ਰਘੁ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਸੀ, ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਕਿਹਾ: ‘‘ਇਹ ਕੇਕਯ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਤੇਰਾ ਮਾਮਾ ਯੁਧਾਜਿਤ ਇੱਥੇ ਆਇਆ ਹੈ, ਪਿਆਰੇ ਪੁੱਤਰ।’’ ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਭਰਤ, ਜੋ ਕੈਕੇਈ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਦੇ ਨਾਲ, ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਰਾਮ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਭਰਤ ਅਤੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ, ਦੋਵੇਂ ਮਾਤਾਵਾਂ ਕੋਲ ਗਏ; ਯੁਧਾਜਿਤ, ਜਦ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ, ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ। ਭਰਤ ਆਪਣੇ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਖੁਸ਼ੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੀ; ਭਰਤ ਦੇ ਚਲੇ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਬਲਵਾਨ ਲਕਸ਼ਮਣ ਰਹਿ ਗਏ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਦੋਵੇਂ ਭਰਾਵਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਰਗਾ ਸੀ, ਦੀ ਆਦਰ ਸਤਕਾਰ ਕੀਤਾ; ਪਿਤਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨੂੰ ਸਿਰਮੌਰ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਨਿਭਾਏ। ਰਾਮ ਨੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਹੀ ਕੀਤਾ ਜੋ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਅਤੇ ਲਾਭਕਾਰੀ ਸੀ; ਮਾਵਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਸਦਾ ਸੰਯਮ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਗੁਰਾਂ ਦੀ ਵੀ ਉਚਿਤ ਸਮੇਂ ਤੇ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਸੀ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਸ਼ਰਥ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਤੇ ਨਗਰ ਵਾਸੀ ਸਭ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੇ। ਰਾਮ ਦੇ ਆਚਰਨ ਅਤੇ ਸੁਭਾਵ ਕਾਰਨ, ਸਾਰੇ ਰਾਜ ਦੇ ਵਾਸੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਰਹਿੰਦੇ; ਰਾਮ, ਜੋ ਸੱਚ ਅਤੇ ਸ਼ੌਰਯ ਵਿੱਚ ਅਡਿੱਗ ਸੀ, ਸਭ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ। ਰਾਮ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਧਰਮੀ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਸਵੈ-ਜਨਮੇ ਬ੍ਰਹਮਾ; ਸੀਤਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਸਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰੁੱਤਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣਿਆ। ਉਹ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਉਸਦਾ ਮਨ ਸੀਤਾ ਉੱਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਸੀ, ਅਤੇ ਸੀਤਾ ਉਸਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਸੀ; ਸੀਤਾ, ਜੋ ਰਾਮ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰੀ ਸੀ, ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਚੁਣਿਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਗੁਣ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਕਰਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਆਪਸੀ ਪ੍ਰੀਤ ਦਿਨੋ-ਦਿਨ ਵਧਦੀ ਗਈ; ਅਤੇ ਪਤੀ ਨੇ ਉਸਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਦੁੱਗਣਾ ਸਥਾਨ ਪਾਇਆ। ਜੋ ਵੀ ਮਨ ਦੀ ਗੱਲ ਸੀ, ਉਹ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਸੀ; ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਲਈ, ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਮੈਥਿਲੀ, ਜੋ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਰਗੀ ਸੀ, ਸੀਤਾ, ਜੋ ਲਕਸ਼ਮੀ ਵਰਗੀ ਚਮਕਦਾਰ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਨਾਲ, ਰਾਜਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ, ਜੋ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ, ਮਹਾਨ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਕੀਤਾ; ਰਾਮ ਬਹੁਤ ਚਮਕਿਆ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਅਮਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵਿਸ਼ਣੁ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ, ਸੁਣੋ ਦੂਜੇ ਭਾਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ। ਭਰਤ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਮਾਮਾ ਦੇ ਘਰ ਵੱਸਦਾ ਸੀ, ਉਥੇ ਉਸਦਾ ਆਦਰ-ਸਨਮਾਨ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਮਾਮਾ, ਜੋ ਘੋੜਿਆਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਸੀ, ਉਸ ਨਾਲ ਪੁੱਤਰ ਵਰਗਾ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਥੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਦੋਵੇਂ ਭਰਾ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾਉਂਦੇ, ਪਰ ਉਹ ਵੀਰ ਦਸ਼ਰਥ ਬੁੱਢੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ। ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ, ਜੋ ਤੇਜ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਦੋਵੇਂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਭਰਤ ਅਤੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਵਰੁਣ ਵਾਂਗ ਸਨ। ਉਸਦੇ ਚਾਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਨ, ਉਸਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰੇ ਸਨ; ਜਿਵੇਂ ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਉਸਦੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਨਿਕਲੀਆਂ ਹੋਣ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਰਾਮ, ਜੋ ਤੇਜ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾਰ ਸੀ, ਪਿਤਾ ਦੀ ਅੱਖਾਂ ਦਾ ਤਾਰਾ ਸੀ; ਜਿਵੇਂ ਸਵੈ-ਜਨਮੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਧਰਮੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੋ ਰਾਵਣ ਦਾ ਨਾਸ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਨਿੱਤ ਵਿਸ਼ਣੁ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲਿਆ। ਕੌਸਲਿਆ, ਜਿਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਪਾਰ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕੀ, ਜਿਵੇਂ ਅਦਿਤੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੇਵਤਾ, ਵਜਰਧਾਰੀ ਇੰਦਰ ਨਾਲ ਚਮਕਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਸੁੰਦਰਤਾ, ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਲਾਜ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ; ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਅਦੁੱਤੀਯ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਗੁਣ ਦਸ਼ਰਥ ਵਰਗੇ ਹੀ ਸਨ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤ ਰਹਿੰਦਾ, ਪਹਿਲਾਂ ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਦਾ, ਅਤੇ ਜੇ ਕੋਈ ਉਸਨੂੰ ਕਰੜੇ ਬਚਨ ਕਹਿੰਦਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਉਲਟ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਇਕੋ ਵਾਰੀ ਕੀਤੀ ਮਿਹਰਬਾਨੀ ਨਾਲ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਬਾਰੇ ਸੋਚ ਕੇ, ਕਦੇ ਵੀ ਸੌ ਬੁਰਾਈਆਂ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਸੀ।