ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਮਨੁ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਨਿਮਿ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਰਾਜਾ ਨਿਮਿ ਨੇ ਅਤ੍ਰਿ, ਅੰਗਿਰਸ ਅਤੇ ਤਪਸਵੀ ਭਰਿਗੁ ਨੂੰ ਵੀ ਆਮੰਤ੍ਰਿਤ ਕੀਤਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ ਨੇ ਨਿਮਿ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇੰਦਰ ਵਲੋਂ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਤੂੰ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਮੇਰੀ ਉਡੀਕ ਕਰ।" ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਗੌਤਮ ਨੇ ਇਹ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਿਭਾਈ ਤੇ ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਇੰਦਰ ਦਾ ਯਜਨ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ। ਰਾਜਾ ਨਿਮਿ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਸਭ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹਿਮਾਲਿਆਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਹੇਠਾਂ ਯਜਨ ਕਰਵਾਇਆ, ਜਿਸ ਲਈ ਰਾਜਾ ਨੇ ਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤੱਕ ਦੀ ਦীক্ষਾ ਲਈ। ਜਦ ਇੰਦਰ ਦਾ ਯਜਨ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਆਦਰਨੀਯ ਵਸੀਸ਼ਠ, ਜੋ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਸਨ, ਰਾਜਾ ਕੋਲ ਪੁਜਾਰੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਆਏ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਗੌਤਮ ਰਿਸ਼ੀ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ। ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਉਡੀਕ ਕਰਦੇ ਰਹੇ, ਪਰ ਉਸ ਦਿਨ ਰਾਜਾ ਨਿਮਿ ਗਹਿਰੀ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕ੍ਰੋਧ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ, ਉਹ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ, "ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਚੁਣ ਲਿਆ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਤੇਰਾ ਸਰੀਰ ਹੁਣ ਚੇਤਨਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾਵੇ।" ਜਦ ਰਾਜਾ ਨਿਮਿ ਨੀਂਦ ਤੋਂ ਜਾਗੇ ਅਤੇ ਇਹ ਸ਼ਾਪ ਸੁਣਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਘਬਰਾਏ ਹੋਏ ਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦੇਣ ਲੱਗੇ, "ਮੈਂ ਤਾਂ ਬੇਖ਼ਬਰ ਤੇ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਪਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਤੂੰ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਯਮਰਾਜ ਦੀ ਦੰਡ ਵਾਂਗ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀ, ਤੇਰਾ ਸਰੀਰ ਵੀ ਹੁਣ ਚੇਤਨਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੁਰੰਤ ਛੁੱਟ ਗਏ, ਪਰ ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਆਤਮਿਕ ਸ਼ਕਤੀ ਬਰਾਬਰ ਰਹੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਉੱਤਰਕਾਂਡ ਦੇ ਪਚਵੰਜਾ ਸਰਗ ਦਾ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਹਿਲਾ ਕਵੀ ਵਾਲਮੀਕਿ ਜੀ ਨੇ ਰਚਿਆ। ਇਹ ਕਥਾ ਸੁਣ ਕੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜੋ ਸ਼ਤ੍ਰੁ ਸੈਨਾ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਹਥ ਜੋੜ ਕੇ ਰਘੁਵੰਸ਼ੀ ਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ, "ਹੇ ਕਕੁਤਥ ਵੰਸ਼ੀ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੇ ਰਾਜਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਉਹ ਮੁੜ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਆ ਗਏ?" ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਉੱਤੇ, ਰਾਮ, ਜੋ ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, "ਉਹ ਦੋਵੇਂ, ਨਿਆਂਧਰਮੀ ਰਾਜਾ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰਿਸ਼ੀ, ਇਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਕੇ, ਵਾਯੁ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰ ਗਏ ਅਤੇ ਤਪੋਬਲ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਗਏ।" "ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ, ਜੋ ਹੁਣ ਨਿਰਦੇਹ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਕੋਲ ਗਏ। ਉੱਥੇ, ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਧਰਮ ਦੇ ਗਿਆਤਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਵਾਯੁ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਹ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ: 'ਪ੍ਰਭੂ, ਨਿਮਿ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਮੈਂ ਨਿਰਦੇਹ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਹੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਅੰਡੇ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਹੋ, ਹੇ ਕਮਲ-ਜਨਮੇ।'" "ਬਿਨਾ ਸਰੀਰ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਵੱਡੀ ਪੀੜ੍ਹਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਵੰਚਿਤ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਹੋਰ ਸਰੀਰ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਦਿਓ।" "ਫਿਰ, ਸਵੈੰਭੂ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਅਤੁਲ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਾਲੇ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹਨ, 'ਹੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਿਸ਼ੀ, ਤੂੰ ਮਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਵਰੁਣ ਦੀ ਊਰਜਾ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰ।' ਪਰ ਉੱਥੇ ਵੀ, ਤੂੰ ਜਠਰ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਜਨਮੇਂਗਾ, ਪਰਮ ਧਰਮੀ ਹੋ ਕੇ, ਮੁੜ ਮੇਰੇ ਅਧੀਨ ਆਵੇਂਗਾ।" "ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਰੁਣ ਦੇ ਆਵਾਸ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਉੱਥੇ, ਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਖ਼ੀਰੋਦ ਸਹਿਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਰੁਣ ਦੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕੀਤਾ।" "ਇਸੇ ਸਮੇਂ, ਉਰਵਸ਼ੀ, ਜੋ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਸੀ, ਆਪਣੀਆਂ ਸਖੀਆਂ ਸਮੇਤ ਉੱਥੇ ਆਈ। ਵਰੁਣ ਦੇ ਆਵਾਸ ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੋਹਣੀਤਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਵਰੁਣ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਈ।" "ਵਰੁਣ ਨੇ, ਕਮਲ-ਨੇਤ੍ਰਾਂ ਵਾਲੀ, ਚੰਨ-ਸਮਾਨ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ ਉਰਵਸ਼ੀ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ। ਪਰ ਉਰਵਸ਼ੀ ਨੇ ਹਥ ਜੋੜ ਕੇ ਆਖਿਆ, 'ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਮੈਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਚੁਣ ਲਿਆ ਹੈ।'" "ਫਿਰ, ਕਾਮ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਵਰੁਣ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਊਰਜਾ ਇਸ ਮਟਕੇ ਵਿੱਚ ਛੱਡਾਂਗਾ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਬਣਾਇਆ ਹੈ।'" "'ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਕਟਿ ਵਾਲੀ, ਚਮਕਦਾਰ ਰੰਗ ਵਾਲੀ, ਜੇਕਰ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੀ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਾਂਗਾ।'" "ਵਰੁਣ ਦੀਆਂ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਰਵਸ਼ੀ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਈ ਤੇ ਆਖੀ, 'ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੋ, ਐਸਾ ਹੋਵੇ। ਮੇਰਾ ਮਨ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਹੈ, ਮੇਰਾ ਪਿਆਰ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਵੱਧ ਹੈ, ਪਰ ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ ਮਿਤ੍ਰ ਲਈ ਹੈ।'" "ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਰੁਣ ਨੇ ਆਪਣਾ ਅਦਭੁਤ ਤੇ ਮਹਾਨ ਬੀਜ, ਜੋ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਮਟਕੇ ਵਿੱਚ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।" "ਉਰਵਸ਼ੀ ਉੱਥੋਂ ਚਲੀ ਗਈ। ਉਥੇ, ਜਿਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਵਾਸ ਸੀ, ਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਉਰਵਸ਼ੀ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੈਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਸੀ, ਫਿਰ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਚੁਣ ਲਿਆ? ਇਸ ਕਰਕੇ ਤੇਰਾ ਚਲਣ ਠੀਕ ਨਹੀਂ।'" "'ਇਸ ਕਿਰਤ ਕਾਰਨ, ਮੇਰੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ, ਤੈਨੂੰ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਮਨੁੱਖ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਪਵੇਗਾ।'" "'ਹੁਣ ਤੂੰ ਬੁੱਧ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਕਾਸ਼ੀ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਮਹਾਨ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਪੁਰੂਰਵਾ ਕੋਲ ਜਾ, ਉਹ ਤੇਰਾ ਪਤੀ ਹੋਵੇਗਾ।'" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ ਸੁਣਾਈ।