ਇਹ ਵਾਲ਼ਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਬਾਲ ਕਾਂਡ ਦਾ ਛਿਅੱਤਰਵਾਂ ਅਤੇ ਸਤੱਤਰਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਹੈ। ਹੁਣ ਸੁਣੋ, ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਘਟਨਾ ਵਾਪਰੀ। ਜਦੋਂ ਜਾਮਦਗਨ੍ਯ ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਬਦ ਕਹੇ, ਤਾਂ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਨੇ, ਆਦਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਅਤੇ ਫਿਰ ਜਾਮਦਗਨ੍ਯ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ। ਰਾਮ ਨੇ ਆਦਰ ਸਹਿਤ ਕਿਹਾ, "ਭਾਰਗਵ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਕਰਤੱਬ ਸੁਣੇ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਤੇਰਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਰਿਣ ਚੁਕਾਇਆ ਹੈ। ਪਰ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਅਸਹਾਇ ਅਤੇ ਨਿਰਬਲ ਸਮਝਦਾ ਹੈਂ, ਜੋ ਕਿ ਸ਼ੱਤ੍ਰਿਯ ਧਰਮ ਨਿਭਾਉਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ। ਆਜ ਮੇਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵੇਖ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਰਾਘਵ ਰਾਮ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਭਾਰਗਵ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਧਨੁਸ਼ ਅਤੇ ਤੀਰ ਲੈ ਲਿਆ। ਫੁਰਤੀ ਨਾਲ, ਰਾਮ ਨੇ ਧਨੁਸ਼ 'ਤੇ ਤੀਰ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਅਤੇ ਜਾਮਦਗਨ੍ਯ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਤੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੈਂ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਆਦਰਯੋਗ ਹੈਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਇਹ ਮਰਨ ਵਾਲਾ ਤੀਰ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਨਹੀਂ ਛੱਡ ਸਕਦਾ।" "ਹੁਣ ਜਾਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਰਸਤਾ ਨਸ਼ਟ ਕਰਾਂਗਾ ਜਾਂ ਫਿਰ ਉਹ ਲੋਕ, ਜੋ ਤੂੰ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਜਿੱਤੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਾਂਗਾ। ਇਹ ਮੇਰਾ ਪੱਕਾ ਫੈਸਲਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦਾ ਤੀਰ ਵਿਅਰਥ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ। ਇਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਬਲ ਦਾ ਅਹੰਕਾਰ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" ਰਾਮ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਅਸਤਰ ਦੇਖਣ ਲਈ, ਸਭ ਦੇਵਤੇ, ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਆਦਿ ਉੱਥੇ ਆ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ। ਗੰਧਰਵ, ਅਪਸਰਾ, ਸਿੱਧ, ਚਾਰਣ, ਕਿਨਰ, ਯਕਸ਼, ਰਾਖਸ਼ਸ, ਅਤੇ ਨਾਗ ਵੀ ਇਸ ਅਦਭੁਤ ਘਟਨਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਆ ਗਏ। ਜਦੋਂ ਸੰਸਾਰ ਜਿਵੇਂ ਥੰਮ ਗਿਆ, ਤੇ ਰਾਮ ਨੇ ਧਨੁਸ਼ ਫੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤਾਂ ਜਾਮਦਗਨ੍ਯ ਦੀ ਸਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ ਤੇ ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਰਾਮ ਵਲ ਤੱਕਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਰਾਮ ਦੀ ਤੇਜਸਵੀਤਾ ਨੇ ਜਾਮਦਗਨ੍ਯ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਕ੍ਰਿਯ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਉਹ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ, ਨਰਮ ਬੋਲ ਕੇ ਕਹਿੰਦਾ, "ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਕਸ਼੍ਯਪ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਕਸ਼੍ਯਪ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਜਾਇਦਾਦ 'ਤੇ ਨਿਵਾਸ ਨਾ ਕਰਾਂ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਮੰਨਦਿਆਂ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ। ਮੈਂ ਕਸ਼੍ਯਪ ਦਾ ਬਚਨ ਪੂਰਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। "ਹੇ ਰਾਘਵ, ਮੇਰਾ ਇਹ ਰਸਤਾ ਨਸ਼ਟ ਨਾ ਕਰ। ਮੈਂ ਚਿੰਤਨ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਮਹੇਂਦ੍ਰ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਚਲਾ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਮੈਂ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਜਿੱਤੇ ਲੋਕ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਤੀਰ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਸਮਾਂ ਨਾ ਆਵੇ। ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੂੰ ਅਮਰ ਮਧੁਸੂਦਨ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈਂ। ਤੇਰੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਇਹ ਧਨੁਸ਼ ਆਉਣ ਨਾਲ, ਸਭ ਕੁਝ ਮੰਗਲਮਈ ਹੋਵੇ। ਦੇਵਤੇ ਤੇਰੀ ਵਿਰਲਤਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸ਼ਰਮ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਿ ਤੂੰ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਾਹਿਬ, ਮੈਨੂੰ ਰੋਕੇਂ। ਹੇ ਰਾਮ, ਆਪਣਾ ਅਦਵਿਤੀਯ ਤੀਰ ਛੱਡ, ਤੇ ਮੈਂ ਤੁਰੰਤ ਮਹੇਂਦ੍ਰ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਚਲਾ ਜਾਵਾਂਗਾ।" ਜਦੋਂ ਜਾਮਦਗਨ੍ਯ ਨੇ ਇਹ ਕਿਹਾ, ਤਾਂ ਦਸ਼ਰਥਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਨੇ ਮਹਾਨ ਅਸਤਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਜਾਮਦਗਨ੍ਯ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਜਿੱਤੇ ਲੋਕ ਰਾਮ ਦੇ ਤੀਰ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ, ਤਾਂ ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਮਹੇਂਦ੍ਰ ਪਹਾੜ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਸਾਫ਼ ਹੋ ਗਏ, ਅਤੇ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਰਾਮ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ। ਦਸ਼ਰਥਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਨੂੰ ਜਾਮਦਗਨ੍ਯ ਰਾਮ ਨੇ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ, ਉਸ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਰਸਤੇ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਛਿਅੱਤਰਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਸਤੱਤਰਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸੁਣੋ। ਜਦੋਂ ਜਾਮਦਗਨ੍ਯ ਰਾਮ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਦਸ਼ਰਥਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਨੇ, ਜਿਸ ਦੀ ਮਹਾਨ ਕੀਰਤੀ ਸੀ, ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਅਪਾਰ ਵਰੁਣ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਰਾਮ ਨੇ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਆਦਿ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਜੋ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਸ਼ਵਾਸਨ ਦਿੰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, "ਜਾਮਦਗਨ੍ਯ ਰਾਮ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਹੁਣ ਚਾਰਾਂ ਫੌਜਾਂ ਨੂੰ ਆਯੋਧਿਆ ਵੱਲ ਲੈ ਚੱਲੋ, ਤੁਹਾਡੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਹੇਠ।" ਰਾਮ ਦੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣਕੇ, ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਦੋਹਾਂ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਲਪੇਟ ਲਿਆ, ਉਸ ਦੇ ਮੱਥੇ 'ਤੇ ਚੁੰਮਣ ਲਾਇਆ। ਜਦੋਂ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਜਾਮਦਗਨ੍ਯ ਰਾਮ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਰਾਜਾ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਝੂਮ ਉਠਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਨਵੇਂ ਜਨਮ ਲਏ ਹੋਣ। ਉਸ ਨੇ ਫੌਜ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਯੋਧਿਆ ਵੱਲ ਵਧੋ। ਸ਼ਹਿਰ ਚੁੰਨੀਆਂ ਤੇ ਝੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਡੌਲ-ਨਗਾਰੇ ਤੇ ਵਾਜਿਆਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਸੀ। ਰਾਜ ਮਾਰਗ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਛਿੜਕਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਢੇਰੀਆਂ ਪਈਆਂ ਸਨ, ਅਤੇ ਨਾਗਰਿਕ ਸੁਭਾਗ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹੱਥ ਵਿਚ ਲੈ ਕੇ ਰਾਜਾ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰਨ ਆਏ। ਰਾਜਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਭੀੜ-ਭਾੜ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਤੇ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਸੀ। ਨਾਗਰਿਕ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੇ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਦੂਰੋਂ ਹੀ ਉਸ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ। ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੇ ਮਹਾਨ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ, ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਿਯ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਗਿਆ, ਜੋ ਹਿਮਾਲਿਆ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਸੁੰਦਰ ਸੀ। ਘਰ ਵਿੱਚ, ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਂਦਾ ਸੀ, ਹਰ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋਈ ਮਿਲੀ। ਕੌਸਲਿਆ, ਸੁਮਿਤਰਾ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਕਮਰ ਵਾਲੀ ਕੈਕੇਈ ਵੀ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਈਆਂ। ਰਾਜ ਘਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ, ਹੋਰ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀਵਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਨਵ-ਵਿਵਾਹਿਤਾਂ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰਦੀਆਂ, ਸੀਤਾ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਉਰਮੀਲਾ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਆਈਆਂ। ਰਾਜ ਘਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਕੁਸ਼ਧ੍ਵਜ ਦੀਆਂ ਦੋਵਾਂ ਧੀਆਂ ਨੂੰ, ਮੰਗਲਚਰਨ ਤੇ ਉਪਹਾਰਾਂ ਨਾਲ, ਚੰਗੀਆਂ ਪੋਸ਼ਾਕਾਂ 'ਚ ਸਜਾ ਕੇ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ। ਸਭ ਨੇ ਛੇਤੀ-ਛੇਤੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮੰਦਰਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਸਾਰੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਆਦਰਯੋਗਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੇ। ਸਭ ਔਰਤਾਂ, ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਨਿੱਜੀ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਮਨਾਉਂਦੀਆਂ, ਨਵ-ਵਿਆਹ ਹੋ ਕੇ, ਸ਼ਸਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਧਨ ਤੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਵਾਲੇ, ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦੀਆਂ।