ਜਦੋਂ ਮਹਾ-ਪੁਰਸ਼ ਰਾਮ, ਜੋ ਜਮਦਗਨੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਮਹਾਨ ਰਿਸੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਨਮਾਨ ਮਿਲਣ ਉਪਰੰਤ, ਰਾਮ, ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਹ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਘੜੀ ਸੀ। ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਪਚਹੱਤਰਵਾਂ ਸργਾ ਸੁਣੋ। ਜਮਦਗਨੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਰਾਮ, ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਹੇ ਵਿਅਰਥਾ ਦੇ ਧਨੀ ਰਾਮ! ਤੇਰੀ ਅਸਧਾਰਣ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਚਰਚਾ ਹਰ ਥਾਂ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਧਨੁਸ਼ ਤੋੜਨ ਦੀ ਕਥਾ ਵੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸੁਣੀ ਹੈ।" ਉਹ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਉਹ ਅਚੰਭੀ ਤੇ ਅਕਲਪਣੀ ਧਨੁਸ਼-ਭੰਗ—ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸ਼ੁਭ ਧਨੁਸ਼ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ ਹਾਂ।" "ਇਹ ਜਮਦਗਨੀ ਦਾ ਭਾਰੀ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ালী ਧਨੁਸ਼ ਹੈ; ਇਸ ਨੂੰ ਤੀਰ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕਰ ਤੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿਖਾ।" ਜਮਦਗਨੀ ਪੁੱਤਰ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਜੇ ਤੂੰ ਇਸ ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰ ਲੈਂਦਾ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਯੁੱਧ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿਆਂਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਿਅਰਥਾ ਦੀ ਪਰਖ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਦਸ਼ਰਥ ਰਾਜਾ, ਚਿਹਰਾ ਥੱਲੇ ਕਰਕੇ, ਉਦਾਸ ਹੋ ਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਤੂੰ, ਜੋ ਯੋਧਿਆਂ ਦੀ ਕ੍ਰੋਧ ਤੋਂ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿਚ ਮਹਾਨ ਤਪस्वੀ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਨੌਜਵਾਨ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਦੇ।" "ਤੂੰ ਭਾਰਗਵ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ, ਪਾਠ ਤੇ ਵਰਤਾਂ ਵਿਚ ਲੱਗਾ, ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਛੱਡਣ ਦਾ ਵਚਨ ਦਿੱਤਾ।" "ਧਰਮ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ, ਧਰਤੀ ਕਸ਼ਿਆਪ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਮਹੇਂਦਰ ਪਹਾੜ ਤੇ ਵਾਸ ਕੀਤਾ।" "ਹੇ ਮਹਾ-ਰਿਸ਼ੀ! ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਸਭ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਆਇਆ ਹੈ; ਜੇ ਰਾਮ ਹੀ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਜੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ।" ਦਸ਼ਰਥ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਜਮਦਗਨੀ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਅਣਸੁਣੀਆਂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਰਾਮ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। "ਇੱਥੇ ਦੋ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ, ਦਿਵ੍ਯ ਧਨੁਸ਼ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਨੇ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ—ਇਹ ਧਨੁਸ਼ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਨੇ ਬਣਾਏ ਹਨ।" "ਇੱਕ ਧਨੁਸ਼ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਤ੍ਰਯੰਬਕਾ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਤੇ ਇਹ ਉਹੀ ਹੈ ਜੋ ਤੂੰ ਤੋੜਿਆ, ਹੇ ਕਕੁਤਸਥ ਵੰਸ਼ੀ, ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦੇ ਨਾਸਕ।" "ਦੂਜਾ, ਅਜੈਯ ਧਨੁਸ਼, ਵਿṣ्णੁ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਦਿੱਤਾ; ਇਹ ਵੈਸ਼ਣਵ ਧਨੁਸ਼ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਮ, ਜੋ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਨਗਰਾਂ ਦਾ ਜੇਤੂ ਹੈ।" "ਹੇ ਕਕੁਤਸਥ, ਇਹ ਧਨੁਸ਼ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਧਨੁਸ਼ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ; ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ।" "ਸ਼ਿਵ ਤੇ ਵਿṣ्णੁ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਜਾਣਣ ਲਈ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਜਾਣ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਵੈਰ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।" "ਉਹਨਾਂ ਵਿਚ ਇਕ ਵਿਅਰਥਾ-ਭਰਿਆ, ਰੋਮਾਂ-ਕੰਪਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ।" "ਸ਼ਿਵ ਤੇ ਵਿṣ्णੁ, ਦੋਵੇਂ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਦੀ ਜਿੱਤ ਚਾਹੁੰਦੇ, ਫਿਰ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਭਿਆਨਕ ਧਨੁਸ਼ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।" "ਮਹਾਂਦੇਵ, ਤਿੰਨ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਇਕ ਗਰਜ ਨਾਲ ਰੁਕ ਗਿਆ; ਉਸ ਸਮੇਂ, ਦੇਵਤੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ।" "ਉਹ ਦੋ ਮਹਾਨ ਦੇਵ, ਸੰਤੁਲਨ ਲਈ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਧਨੁਸ਼ ਵਿṣ्णੁ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਖਿੱਚਿਆ ਗਿਆ।" "ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਵਿṣ्णੁ ਨੂੰ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਮੰਨਿਆ; ਪਰ ਰੁਦ੍ਰ, ਵਿਦੇਹਾਂ ਵਿਚ, ਕ੍ਰੋਧਤ ਹੋ ਗਿਆ।" "ਉਸ ਨੇ ਰਾਜਾ ਦੇਵਰਾਤ, ਰਾਜ-ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ, ਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਤੀਰ ਦਿੱਤੇ; ਤੇ ਇਹ ਵਿṣ्णੁ ਦਾ ਧਨੁਸ਼, ਹੇ ਰਾਮ, ਵੈਰੀ-ਨਗਰਾਂ ਦਾ ਜੇਤੂ ਹੈ।" "ਵਿṣ्णੁ ਨੇ ਵਧੀਆ ਧਨੁਸ਼ Ṛcīka ਭਾਰਗਵ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ; Ṛcīka ਨੇ, ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲਾ, ਇਹ ਧਨੁਸ਼ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਕਰਤਬਾਂ ਵਿਚ ਅਨੁਪਮ ਸੀ।" "ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਇਹ ਦਿਵ੍ਯ ਧਨੁਸ਼ ਜਮਦਗਨੀ, ਮਹਾਨ-ਆਤਮਾ, ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ; ਜਦੋਂ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਤਪੋ-ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।" "ਅਰਜੁਨ ਨੇ, ਆਮ ਬੁੱਧੀ ਲੈ ਕੇ, ਮੌਤ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ; ਪਿਤਾ ਦੀ ਕਠੋਰ ਤੇ ਅਣੁਚਿਤ ਮੌਤ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੈਂ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿਚ ਯੋਧਾ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਨਸ਼ਟ ਕੀਤਾ।" "ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਮੈਂ ਇਹ ਕਸ਼ਿਆਪ ਨੂੰ ਯਜਨ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਦਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤੀ, ਹੇ ਰਾਮ, ਧਰਮਕਰਮ ਦੇ ਇਨਾਮ ਵਜੋਂ।" "ਇਹ ਦੇ ਕੇ, ਮੈਂ ਮਹੇਂਦਰ ਪਹਾੜ ਤੇ ਤਪੋ-ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਵੱਸਿਆ; ਪਰ ਧਨੁਸ਼-ਭੰਗ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣ ਕੇ, ਇੱਥੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਇਆ।" "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਰਾਮ, ਇਹ ਵਿṣ्णੁ ਦਾ ਮਹਾਨ ਧਨੁਸ਼ ਪਿਤਾ ਤੇ ਦਾਦਾ ਤੋਂ ਆਇਆ; ਯੋਧਾ-ਧਰਮ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰ, ਇਹ ਵਧੀਆ ਧਨੁਸ਼ ਲੈ।" "ਜੇ ਤੂੰ ਯੋਧਾ ਹੈਂ, ਜੇਤੂ ਤੀਰ ਨੂੰ ਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਤਿਆਰ ਕਰ; ਜੇ ਤੂੰ ਯੋਗ ਹੋਵੇਂ, ਹੇ ਕਕੁਤਸਥ ਵੰਸ਼ੀ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਯੁੱਧ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿਆਂਗਾ।" ਹੁਣ ਛਹੱਤਰਵਾਂ ਸργਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਬਾਲ ਕਾਂਡ ਵਿਚ ਇਹ ਛਹੱਤਰਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਹੈ। ਜਮਦਗਨੀ ਪੁੱਤਰ ਦੀਆਂ ਬਾਤਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਦਸ਼ਰਥ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਆਦਰ ਵਿਚ ਬੱਝਾ, ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਤੇ ਫਿਰ ਰਾਮ ਨੂੰ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਕੀਤੇ ਕਰਤਬ ਸੁਣੇ ਹਨ, ਹੇ ਭਾਰਗਵ; ਅਸੀਂ ਤੇਰਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਪਿਤਾ ਦਾ ਰਿਨ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ।" "ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਅਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਵਿਅਰਥਾ-ਹੀਣ, ਤੇ ਯੋਧਾ-ਧਰਮ ਨਿਭਾਉਣ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ, ਹੇ ਭਾਰਗਵ; ਅੱਜ ਮੇਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇਖ।" ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਰਾਘਵ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਭਾਰਗਵ ਦਾ ਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਤੀਰ ਲੈ ਲੈਂਦਾ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ। ਰਾਮ ਨੇ ਧਨੁਸ਼ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ, ਤੀਰ ਲਾਇਆ; ਫਿਰ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਜਮਦਗਨੀ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਆਖਦਾ ਹੈ: "ਤੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੈਂ ਤੇ ਮੇਰੇ ਸਤਕਾਰ ਯੋਗ, ਜਿਵੇਂ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ; ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਰਾਮ, ਮੈਂ ਇਹ ਜੀਵਨ-ਹਰਣ ਤੀਰ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਨਹੀਂ ਛੱਡ ਸਕਦਾ।" "ਮੈਂ ਜਾਂ ਤੇਰੀ ਰਾਹ ਨਸ਼ਟ ਕਰਾਂਗਾ, ਹੇ ਰਾਮ, ਜਾਂ ਉਹ ਲੋਕ, ਜੋ ਤੂੰ ਤਪੋ-ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਜਿੱਤੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿਆਂਗਾ—ਇਹ ਮੇਰਾ ਨਿਰਣਯ ਹੈ।" "ਇਹ ਦਿਵ੍ਯ ਵਿṣ्णੁ ਦਾ ਤੀਰ, ਹੇ ਵੈਰੀ-ਨਗਰਾਂ ਦੇ ਜੇਤੂ, ਵਿਅਰਥਾ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ; ਇਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਇਹ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।" "ਰਾਮ, ਜੋ ਉੱਚਤਮ ਅਸਤਰ ਦਾ ਧਾਰੀ ਹੈ, ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਲਈ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿਚ, ਉਥੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਧਰਮ, ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਉੱਚਤਮ ਯੋਧਾ-ਧਰਮ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕ ਘੜੀ ਆਈ, ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਨਮਰਤਾ ਤੇ ਮਰਯਾਦਾ ਦਾ ਪ੍ਰਮਾਣ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ।