ਇੱਕ ਵਾਰ, ਧਰਤੀ ਹਿਲ ਗਈ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਦਰੱਖਤ ਜੜੋਂ ਉਖੜ ਗਏ। ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਹਨੇਰਾ ਛਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਕੋਈ ਵੀ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਹਰ ਥਾਂ ਰਾਖ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਤੇ ਸਾਰੀ ਫੌਜ ਹੈਰਾਨ ਤੇ ਬੇਹੋਸ਼ ਜਾਪ ਰਹੀ ਸੀ। ਪਰ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ, ਹੋਰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਜਾਗਦੇ ਜਾਪ ਰਹੇ, ਜਦਕਿ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਅਸਮਝੀ ਹੋਏ ਪਏ ਸਨ। ਉਸ ਭਿਆਨਕ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਫੌਜ ਰਾਖ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ ਦਿਸ ਰਹੀ ਸੀ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਜਟਾਓਂ ਵਾਲੇ, ਭਾਰਗਵ—ਜਮਦਗਨੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਨਾਸਕ—ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਉਹ ਕੈਲਾਸ ਪਹਾੜ ਵਰਗਾ ਅਣਪ੍ਰਾਪਤ, ਤੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਅਸਹਿਣ ਸੀ; ਉਸ ਦੀ ਜੋਤਿ ਅਣਮਿਟ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਆਮ ਲੋਕ ਦੇਖ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ। ਉਸ ਦੇ ਮੋਢੇ ਤੇ ਕੁਲ੍ਹਾੜੀ, ਵਿਦਯੁਤ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਮਕਦੇ ਧਨੁਸ਼, ਤੇ ਹਥ ਵਿੱਚ ਭਿਆਨਕ ਤੀਰ ਸੀ—ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦਾ ਨਾਸ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ, ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਜੋ ਜਪ ਅਤੇ ਯਜਨਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਵੇਖ ਕੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ। ਉਹ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਗੱਲ ਕਰਨ ਲੱਗੇ: "ਕੀ ਉਹ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਤੋਂ ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਕੇ, ਮੁੜ ਰਾਜਾ-ਵਰਗ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰੇਗਾ?" ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਰਾਜਾ-ਵਰਗ ਨੂੰ ਮਾਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਗੁੱਸਾ ਤੇ ਤਪ ਖਤਮ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ; ਉਹ ਮੁੜ ਨਾਸ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੱਲ ਕਰਕੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਭਾਰਗਵ ਨੂੰ ਮਿੱਠੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ: "ਰਾਮਾ, ਰਾਮਾ!" ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਮਿਲੀ ਇੱਜ਼ਤ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਜਮਦਗਨੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਭਾਰਗਵ ਰਾਮ ਨੇ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਹੁਣ, ਅਗਲੇ ਸर्ग ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ। ਭਾਰਗਵ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਹੇ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ, ਤੇਰੇ ਅਸਧਾਰਣ ਸ਼ੌਰਿਆ ਦੀ ਸਭ ਥਾਂ ਚਰਚਾ ਹੈ; ਤੇਰੇ ਧਨੁਸ਼ ਤੋੜਨ ਦੀ ਕਥਾ ਮੈਂ ਵੀ ਪੂਰੀ ਸੁਣੀ ਹੈ।" ਉਹ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਉਸ ਅਜੋਕੇ ਤੇ ਅਸੰਭਵ ਧਨੁਸ਼-ਤੋੜ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੈਂ ਦੂਜਾ ਸ਼ੁਭ ਧਨੁਸ਼ ਲੈ ਕੇ ਇੱਥੇ ਆਇਆ ਹਾਂ।" "ਇਹ ਹੈ ਜਾਮਦਗਨਯਾ ਦਾ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਵੱਡਾ ਧਨੁਸ਼; ਇਸ ਨੂੰ ਤੀਰ ਨਾਲ ਤਾਣ ਕੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿਖਾ।" "ਜੇ ਤੂੰ ਇਸ ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਤਾਣਣ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿਖਾ ਦੇਵੇਂ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਯੁੱਧ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇਵਾਂਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੇਰੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼ੌਰਿਆ ਦੀ ਮੈ ਪਰਖ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ, ਮੂੰਹ ਝੁਕਾ ਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਬੇਚੈਨੀ ਨਾਲ ਬੋਲਿਆ: "ਤੁਸੀਂ, ਜੋ ਰਾਜਾ-ਵਰਗ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹੋ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਤਪਸੀ ਹੋ, ਮੇਰੇ ਨੌਜਵਾਨ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਿਓ।" "ਭਾਰਗਵ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ, ਪਾਠ ਤੇ ਵਰਤ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ, ਤੁਸੀਂ ਇੰਦਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹਥਿਆਰ ਛੱਡਣ ਦਾ ਵਚਨ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।" "ਧਰਮ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਧਰਤੀ ਕਸ਼ਯਪ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਮਹੇਂਦ੍ਰ ਪਹਾੜ ਤੇ ਆਰਾਮ ਲਈ ਵੱਸਣ ਲੱਗੇ।" "ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੇ ਨਾਸ ਲਈ ਆਏ ਹੋ; ਜੇ ਰਾਮ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਜੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ।" ਦਸ਼ਰਥ ਦੀ ਗੱਲਾਂ ਅਣਸੁਣੀ ਕਰਕੇ, ਜਾਮਦਗਨਯਾ ਨੇ ਕੇਵਲ ਰਾਮ ਨੂੰ ਹੀ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ: "ਇਹ ਦੋ ਵਧੀਆ, ਦਿਵ੍ਯ ਧਨੁਸ਼ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਸਤਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ—ਮਜ਼ਬੂਤ ਤੇ ਕਲਾ-ਕੁਸ਼ਲ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਨੇ ਬਣਾਏ।" "ਇੱਕ ਧਨੁਸ਼ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਤ੍ਰਯੰਬਕਾ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਤੇ ਇਹ ਉਹੀ ਹੈ ਜੋ ਤੂੰ ਤੋੜਿਆ, ਕਕੁਤਸਥ ਵੰਸ਼ੀ, ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦੇ ਨਾਸਕ।" "ਦੂਜਾ, ਅਜੈਯ ਧਨੁਸ਼, ਵਧੀਆ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ; ਇਹ ਵੈष्णਵ ਧਨੁਸ਼ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਮਾ, ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ।" "ਹੇ ਕਕੁਤਸਥ, ਇਹ ਧਨੁਸ਼ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਧਨੁਸ਼ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ; ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ।" "ਸ਼ਿਵ ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਜਾਣਣ ਲਈ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਜਾਣ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੈਰ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ।" "ਉਸ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿੱਚ, ਡਰਾਉਣੀ ਲੜਾਈ ਹੋਈ।" "ਸ਼ਿਵ ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਦੋਵੇਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੀ ਜਿੱਤ ਚਾਹੁੰਦੇ, ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਭਿਆਨਕ ਧਨੁਸ਼ ਤਾਣਿਆ ਗਿਆ।" "ਮਹਾਂਦੇਵ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਇਕ ਉੱਚੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ ਰੁਕ ਗਿਆ; ਉਸ ਵੇਲੇ, ਦੇਵਤੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਤੇ ਅਪਸਰਾ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ।" "ਉਹ ਦੋ ਮਹਾਨ ਦੇਵਤਾ, ਮੰਗਣ 'ਤੇ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਤਾਣੇ ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ।" "ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਵਧੀਆ ਮੰਨਦੇ, ਪਰ ਰੁਦ੍ਰ, ਉੱਚੀ ਜੋਤ ਵਾਲਾ, ਵਿਦੇਹ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਗਿਆ।" "ਉਸ ਨੇ ਰਾਜਾ ਦੇਵਰਾਤ, ਜੋ ਰਾਜ-ਰਿਸ਼ੀ ਸੀ, ਨੂੰ ਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਤੀਰ ਦਿੱਤੇ; ਤੇ ਇਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਧਨੁਸ਼, ਹੇ ਰਾਮ, ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।" "ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਵਧੀਆ ਧਨੁਸ਼ ਰਚੀਕ ਭਾਰਗਵ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ; ਰਚੀਕ, ਮਹਾਨ ਜੋਤ ਵਾਲਾ, ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਕਰਤਬਾਂ ਵਿੱਚ ਬੇਮਿਸਾਲ ਸੀ।" "ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਇਹ ਦਿਵ੍ਯ ਧਨੁਸ਼ ਜਮਦਗਨੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਸੀ; ਜਦ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਤਪ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਹਥਿਆਰ ਛੱਡੇ।" "ਅਰਜੁਨ ਨੇ, ਆਮ ਸਮਝ ਨਾਲ, ਮੌਤ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਾਇਆ; ਪਿਤਾ ਦੀ ਕਠੋਰ ਤੇ ਅਨੁਚਿਤ ਮੌਤ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੈਂ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ-ਵਰਗ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਨਾਸ ਕੀਤਾ।" "ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਮੈਂ ਕਸ਼ਯਪ ਨੂੰ ਯਜਨਾ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਦਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤੀ, ਹੇ ਰਾਮ, ਧਰਮ ਦੇ ਇਨਾਮ ਵਜੋਂ।" "ਇਹ ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ, ਮੈਂ ਮਹੇਂਦ੍ਰ ਪਹਾੜ ਤੇ ਤਪ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ; ਪਰ ਧਨੁਸ਼ ਤੋੜਨ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣ ਕੇ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਆ ਗਿਆ।" "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਰਾਮ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਇਹ ਮਹਾਨ ਧਨੁਸ਼ ਪਿਤਾ ਤੇ ਦਾਦਾ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ; ਰਾਜਾ-ਵਰਗ ਦੀ ਮਰਯਾਦਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਇਹ ਵਧੀਆ ਧਨੁਸ਼ ਲੈ।" "ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਤੀਰ ਇਸ ਵਧੀਆ ਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਚੜ੍ਹਾ; ਜੇ ਤੂੰ ਸਮਰਥ ਹੈਂ, ਹੇ ਕਕੁਤਸਥ ਵੰਸ਼ੀ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਯੁੱਧ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇਵਾਂਗਾ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭਾਰਗਵ ਰਾਮ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਆਪਣੀ ਵਿਰਾਸਤ, ਯੁੱਧ ਦੀ ਮਰਯਾਦਾ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਕਥਾ ਰਾਮ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖੀ।