ਇਕ ਵਾਰ, ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਅਚਾਨਕ ਡਰ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ, "ਇਹ ਕੀ ਹੈ ਜੋ ਮੇਰੇ ਹਿਰਦੇ ਨੂੰ ਕੰਬਾ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮੇਰਾ ਮਨ ਡਿੱਗਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ?" ਰਾਜਾ ਦੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਮਿੱਠੇ ਤੇ ਸੰਤੁਲਿਤ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, "ਇਸ ਦਾ ਪਰਿਨਾਮ ਸੁਣੋ। ਇਕ ਭਿਆਨਕ, ਦੈਵੀ ਖਤਰਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਨਿਕਲਿਆ ਹੈ। ਪਰ ਇਹ ਜਾਨਵਰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਚਿੰਤਾ ਛੱਡੋ।" ਜਦੋਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸੀ, ਅਚਾਨਕ ਹਵਾ ਉਠੀ। ਇਸ ਹਵਾਏ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਦਿੱਤਾ, ਵੱਡੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਡਿੱਗ ਪਏ, ਤੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਹਨੇਰੇ ਨੇ ਢੱਕ ਲਿਆ। ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਨਾ ਰਹੀ। ਹਰ ਥਾਂ ਰਾਖ ਪਈ ਹੋਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਫੌਜ ਹੱਕੀ-ਬੱਕੀ ਹੋ ਗਈ। ਵਸੀਸ਼ਠ, ਹੋਰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਰਾਜਾ ਤੇ ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤਾਂ ਸਾਰ ਆ ਗਿਆ, ਪਰ ਹੋਰ ਸਭ ਬੇਹੋਸ਼ ਜਾਪ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਸ ਭਿਆਨਕ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਫੌਜ ਰਾਖ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਸਦੇ ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਜਟਾਂ ਦਾ ਗੁੱਚਾ ਸੀ। ਉਹ ਭਾਰਗਵ, ਜਮਦਗਨੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਉਹ ਕੈਲਾਸ ਵਾਂਗ ਅਟੱਲ ਤੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਠੱਲ-ਠੱਲਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਚਮਕ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਅਸਹਿਣ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਮੋਢੇ 'ਤੇ ਕੁਲ੍ਹਾੜੀ ਸੀ, ਤੇ ਉਸਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਤੀਰ-ਕਮਾਨ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦਾ ਨਾਸ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਮਹਾਨ ਤੇ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਵਸੀਸ਼ਠ ਆਦਿ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਜੋ ਜਪ ਤੇ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਸਭ ਸੰਤਾਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਗੱਲ ਕਰਨ ਲੱਗੇ, "ਕੀ ਉਹ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਫਿਰ ਤੋਂ ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰੇਗਾ?" ਪਰ ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਹੁਣ ਉਸਦਾ ਗੁੱਸਾ ਤੇ ਉਤਸੁਕਤਾ ਮੁੱਕ ਚੁੱਕੀ ਹੈ; ਉਹ ਮੁੜ ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਤੇ ਆਹਰ ਲੈ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਭਾਰਗਵ ਨੂੰ, ਜੋ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਮਿੱਠੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ: "ਰਾਮ, ਰਾਮ!" ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਲੋਂ ਮਿਲੀ ਇਜ਼ਤ ਨੂੰ ਪਾ ਕੇ, ਸ਼ਕਤਿਸ਼ਾਲੀ ਰਾਮ, ਜਮਦਗਨੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਚੋਤਰਾਂ (75ਵਾਂ) ਸਰਗ ਹੈ; ਸੁਣੋ। ਭਾਰਗਵ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਦਸ਼ਰਥ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ, ਸ਼ੂਰਵੀਰ, ਤੇਰੀ ਅਸਾਧਾਰਣ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਹੈ; ਮੈਂ ਵੀ ਤੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਧਨੁ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਦੀ ਕਥਾ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸੁਣੀ ਹੈ। ਉਹ ਅਸਾਧਾਰਣ ਤੇ ਅਚਿੰਤਨਯ ਤੋੜ, ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਹੋਰ ਇਕ ਸ਼ੁਭ ਧਨੁ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ ਹਾਂ।" "ਇਹ ਹੈ ਜਮਦਗਨਯ ਦਾ ਅਤਿ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਧਨੁ; ਇਸ ਨੂੰ ਤੀਰ ਨਾਲ ਤਾਣ ਕੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਿਖਾ। ਜਦ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਇਸ ਧਨੁ ਨੂੰ ਤਾਣਨ ਵਿੱਚ ਵੇਖ ਲਵਾਂਗਾ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੁੰਦ ਯੁੱਧ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿਆਂਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼ੂਰਵੀਰਤਾ ਦੀ ਪਰਖ ਕਰਨੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।" ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਉੱਦੇਸ ਤੇ ਗਮਗੀਂ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, "ਤੁਸੀਂ, ਜੋ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹੋ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ ਹੋ, ਮੇਰੇ ਨੌਜਵਾਨ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਿਓ।" "ਤੁਸੀਂ ਭਾਰਗਵ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲਏ, ਪਾਠ ਤੇ ਵਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਯਤ, ਇੰਦਰ ਅੱਗੇ ਵਚਨ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ। ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਲਗ ਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਧਰਤੀ ਕਸ਼ਯਪ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਮਹੇਂਦ੍ਰ ਪਹਾੜ ਤੇ ਵਾਸ ਲਈ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ।" "ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੇ ਸਭ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਆਏ ਹੋ; ਜੇ ਰਾਮ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ।" ਦਸ਼ਰਥ ਦੀ ਇਹ ਬੇਨਤੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਜਮਦਗਨਯ ਮਹਾਂਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਕੇ, ਸਿਰਫ਼ ਰਾਮ ਨੂੰ ਹੀ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। "ਇੱਥੇ ਦੋ ਉੱਤਮ, ਦੈਵੀ ਧਨੁ ਹਨ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਵਲੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹਨ—ਮਜ਼ਬੂਤ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਪ੍ਰਧਾਨ, ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਵਲੋਂ ਕਲਾਤਮਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਣੇ ਹੋਏ।" "ਇੱਕ ਧਨੁ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਤ੍ਰਯੰਬਕ (ਸ਼ਿਵ) ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਹੇ ਉੱਤਮ ਮਨੁੱਖ, ਅਤੇ ਇਹ ਉਹੀ ਹੈ ਜੋ ਤੂੰ ਤੋੜਿਆ ਸੀ, ਹੇ ਕਕੁਤਸਥ ਵੰਸ਼ੀ, ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਨਾਸਕ।" "ਇਹ ਦੂਜਾ, ਅਜੈਯ ਧਨੁ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਉੱਤਮ ਨੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ; ਇਹ ਵੈਸ਼ਣਵ ਧਨੁ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਮ, ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ ਜੇਤੂ।" "ਹੇ ਕਕੁਤਸਥ, ਇਹ ਧਨੁ ਰੂਦ੍ਰ ਦੇ ਧਨੁ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ; ਫਿਰ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ।" "ਸ਼ਿਵ ਤੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਦੀ ਪਛਾਣ ਲਈ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਜਾਣਦੇ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੈਰ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ।" "ਉਸ ਵੈਰ ਵਿੱਚ, ਇਕ ਵੱਡਾ ਤੇ ਰੋਮਾਂਚਕ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ।" "ਸ਼ਿਵ ਤੇ ਵਿਸ਼ਣੂ, ਦੋਵੇਂ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਦੀ ਜਿੱਤ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਫਿਰ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਭਿਆਨਕ ਧਨੁ ਤਾਣਿਆ ਗਿਆ।" "ਉਸ ਸਮੇਂ, ਮਹਾਂਦੇਵ, ਤ੍ਰਿਣੇਤਰ, ਇਕ ਗੱਜ ਨਾਲ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ; ਤੇ ਉਸ ਵੇਲੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਨੇ ਇਕੱਠਾ ਹੋ ਕੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ।" "ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਮਹਾਨ ਦੇਵ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਾਪਸ ਹੋ ਗਏ; ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਧਨੁ ਤਾਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।" "ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੂੰ ਉੱਤਮ ਮੰਨਿਆ; ਪਰ ਰੂਦ੍ਰ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਵਿਦੇਹਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ।" "ਉਸ ਨੇ ਰਾਜਾ ਦੇਵਰਾਟ, ਜੋ ਰਾਜ-ਰਿਸ਼ੀ ਸੀ, ਨੂੰ ਧਨੁ ਤੇ ਤੀਰ ਦਿੱਤੇ; ਤੇ ਇਹ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦਾ ਧਨੁ, ਹੇ ਰਾਮ, ਦੁਸ਼ਮਣ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦਾ ਜੇਤੂ ਹੈ।" "ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਇਹ ਉੱਤਮ ਧਨੁ ਰਛੀਕ ਭਾਰਗਵ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ; ਤੇ ਰਛੀਕ, ਮਹਾਨ ਚਮਕ ਵਾਲਾ, ਨੇ ਇਹ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਕਰਤਬਾਂ ਵਿੱਚ ਅਦਵਿਤੀਯ ਸੀ।" "ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਇਹ ਦੈਵੀ ਧਨੁ ਜਮਦਗਨੀ, ਮਹਾਨ-ਆਤਮਾ, ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ; ਜਦ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ, ਤਪਸਵੀਆਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ।" "ਅਰਜੁਨ ਨੇ, ਆਮ ਬੁੱਧੀ ਲੈ ਕੇ, ਮੌਤ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਿਆ; ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਨਿਰਦਈ ਤੇ ਅਯੋਗ ਹੱਤਿਆ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੈਂ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਮੁੜ-ਮੁੜ ਨਾਸ ਕੀਤਾ।" "ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਯਜਨ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਮਹਾਨ-ਆਤਮਾ ਕਸ਼ਯਪ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕੀਤਾ, ਹੇ ਰਾਮ, ਧਰਮ ਦੇ ਉਪਲੱਬਧੀ ਵਜੋਂ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭਾਰਗਵ ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਥਾ ਤੇ ਧਨੁ-ਧਰਮ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਰਾਮ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖੀ।