ਇੱਕ ਵਾਰ, ਰਾਹੂ ਦੀ ਦੁਖੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣ ਕੇ ਇੰਦ੍ਰ ਨੇ ਆਸ਼ਵਾਸਨ ਦਿੱਤਾ, "ਡਰੋ ਨਾ, ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਵਧਾ ਦੇਵਾਂਗਾ।" ਇਸ ਸਮੇਂ, ਮਾਰੁਤੀ ਨੇ ਐਰਾਵਤ ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਅਤੇ ਉਸ ਵੱਡੇ ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਇਨਾਮ ਸਮਝ ਕੇ ਉਸ ਵੱਲ ਦੌੜ ਪਿਆ। ਐਰਾਵਤ ਨੂੰ ਫੜਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਮਾਰੁਤੀ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ ਬਹੁਤ ਭਯਾਨਕ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਹੋ ਗਈ, ਇੰਦ੍ਰ ਅਤੇ ਅੱਗ ਵਾਂਗ। ਜਦ ਤਕ ਮਾਰੁਤੀ ਦੌੜ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਸ਼ਚੀਪਤੀ ਇੰਦ੍ਰ ਨੇ, ਜ਼ਿਆਦਾ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਨਾ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਵਜਰ (ਬਿਜਲੀ) ਮਾਰੁਤੀ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਵਜਰ ਦੇ ਵੱਜਣ ਨਾਲ, ਮਾਰੁਤੀ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ, ਅਤੇ ਡਿੱਗਦੇ ਹੋਏ, ਉਸਦੀ ਖੱਬੀ ਜਬਾ ਟੁੱਟ ਗਈ। ਇਸ ਵਜਰ ਦੀ ਚੋਟ ਨਾਲ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋਏ ਮਾਰੁਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਪਵਨਦੇਵ ਨੇ ਇੰਦ੍ਰ ਉੱਤੇ ਗੁੱਸਾ ਕੀਤਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਹਾਨੀ ਹੋਈ। ਪਵਨਦੇਵ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ, ਮਾਰੁਤੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਇੱਕ ਗੁਫਾ ਵਿਚ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪੇਸ਼ਾਬ ਅਤੇ ਪਖਾਣਾ ਦੇ ਰਸਤੇ ਰੋਕ ਦਿੱਤੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਪੀੜ੍ਹ ਹੋਈ; ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਵਾਸਵ (ਇੰਦ੍ਰ) ਨੇ ਮੀਂਹ ਰੋਕ ਲਿਆ ਹੋਵੇ। ਪਵਨਦੇਵ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਕਰਕੇ, ਹਰ ਥਾਂ ਜੀਵਾਂ ਨਿਸ਼ਵਾਸ ਰਹਿਤ ਹੋ ਗਏ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੋੜ ਟੁੱਟ ਗਏ, ਅਤੇ ਲੱਕੜ ਵਾਂਗ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਪਵਨਦੇਵ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਕੋਈ ਜਪ, ਉਚਾਰ, ਕਰਮ ਜਾਂ ਧਰਮ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ; ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਨਰਕ ਵਾਂਗ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਸਭ ਜੀਵ, ਗੰਧਰਵ, ਦੇਵ, ਦਾਨਵ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਏ, ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ (ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ) ਕੋਲ ਆਏ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੇਟ ਵੱਡੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਂਗ ਸਨ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਸੀਂ ਚਾਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਜੀਵ ਬਣਾਏ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਵਾਯੂ ਨੂੰ ਸਾਡੀ ਪ੍ਰਾਣ-ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਸਵਾਮੀ ਕੀਤਾ; ਹੁਣ, ਜਦ ਉਹ ਸਾਡੀ ਸਾਂਸਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਕਿਉਂ ਪੀੜ੍ਹ ਰਿਹਾ ਹੈ?" "ਉਸ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ, ਕਈ ਪੀੜ੍ਹਾਂ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਔਰਤ ਅੰਦਰਲੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰੋਕੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਰਨ ਆਏ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਵਾਯੂ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਦੁਖੀ ਕੀਤਾ ਹੈ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ," ਅਤੇ ਫਿਰ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ। "ਸਭ ਸੁਣੋ, ਵਾਯੂ ਕਿਉਂ ਗੁੱਸੇ ਹੋਇਆ ਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਰੋਕਿਆ; ਇਹ ਜਾਣਣਾ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਉਚਿਤ ਹੈ।" "ਇਸਦਾ ਪੁੱਤ ਇੰਦ੍ਰ ਨੇ, ਅਮਰਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਰਾਹੂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਅੱਜ ਵੱਜਰ ਨਾਲ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ; ਇਸ ਲਈ ਵਾਯੂ ਗੁੱਸੇ ਹੋਇਆ।" "ਵਾਯੂ, ਜਿਸਦਾ ਕੋਈ ਸਰੀਰ ਨਹੀਂ, ਸਰੀਰਾਂ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਵਾਯੂ ਦੇ ਬਿਨਾ ਸਰੀਰ ਲੱਕੜ ਵਾਂਗ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" "ਹਵਾ ਹੀ ਜੀਵਨ ਹੈ; ਹਵਾ ਹੀ ਆਰਾਮ ਹੈ; ਹਵਾ ਹੀ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ। ਜਦ ਹਵਾ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਕੋਈ ਖੁਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ।" "ਅੱਜ, ਜੀਵਨ-ਸਾਂਸ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਚਲੀ ਗਈ ਹੈ; ਅੱਜ, ਤੁਸੀਂ ਲੱਕੜ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਵਾਂਗ ਨਿਸ਼ਵਾਸ ਰਹਿਤ ਖੜੇ ਹੋ।" "ਆਓ, ਜਿੱਥੇ ਵਾਯੂ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਚਲੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਪੀੜ੍ਹ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਆਓ, ਅਸੀਂ ਆਦਿਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਿਆਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਕੇ, ਨਸ਼ਟ ਨਾ ਹੋਈਏ।" ਫਿਰ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਜੀਵਾਂ, ਦੇਵ, ਗੰਧਰਵ, ਸੱਪ ਅਤੇ ਗੁਹ੍ਯਕਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਉੱਥੇ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਵਾਯੂ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ, ਜੋ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਇੰਦ੍ਰ ਵਲੋਂ ਵੱਜਰ ਨਾਲ ਵਧਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਲੈ ਕੇ ਬੈਠਾ ਸੀ। ਉੱਥੇ, ਮਾਰੁਤੀ, ਜੋ ਸੂਰਜ, ਅੱਗ ਤੇ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਸਦਾ-ਮੌਜੂਦ ਪਿਤਾ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿਚ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਚਤੁਰਮੁਖ (ਬ੍ਰਹਮਾ) ਅਤੇ ਦੇਵ, ਗੰਧਰਵ, ਰਿਸ਼ੀ, ਯਕਸ਼ ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ਸ—all ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਦਇਆ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ, ਵਾਯੂ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਦੁਖੀ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਮਾਰੁਤੀ ਨੂੰ ਚੁੱਕਿਆ ਅਤੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ-ਕਰਤਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਉੱਠ ਖੜਾ ਹੋਇਆ। ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੇ ਕੁੰਡਲ, ਹਾਰ ਅਤੇ ਜਲ-ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਤ, ਵਾਯੂ ਨੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ-ਕਰਤਾ ਦੇ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਡਿੱਗ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਵੈਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਤਾ, ਲਟਕਦੇ ਆਭੂਸ਼ਣਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾਰ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਵਾਯੂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਉੱਠਾਇਆ ਤੇ ਮਾਰੁਤੀ ਨੂੰ ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਛੂਹਿਆ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਛੂਹਣ ਨਾਲ, ਮਾਰੁਤੀ, ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਛਿੜਕਿਆ ਹੋਵੇ, ਮੁੜ ਜੀਵਨ ਵਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਪੌਦਾ ਜੀਵਨ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵੇਖ ਕੇ, ਸੁਗੰਧੀ ਵਾਯੂ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਮੁੜ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ ਘੁੰਮਣ ਲੱਗਾ, ਹੁਣ ਰੋਕਿਆ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਵਾਯੂ ਦੀ ਰੋਕ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਜੀਵ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ, ਠੰਡ ਤੇ ਗਰਮੀ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਮਿਲ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਕੌਲ (ਕਮਲ) ਆਪਣੇ ਕੂੜੇ ਨਾਲ ਖਿੜਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜੋ ਦੇਵਾਂ ਵਲੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਸੀ, ਤਿੰਨ ਚੋਟੀਆਂ ਤੇ ਤਿੰਨ ਜੋੜਿਆਂ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਬੋਲਿਆ। "ਹੇ ਇੰਦ੍ਰ, ਜਲ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਧਨ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦੇ ਹੋ, ਪਰ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲਾਭਕਾਰੀ ਗੱਲ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਸੁਣੋ।" "ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਬੱਚੇ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਕਾਰਜ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਵਾਯੂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ, ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਉਸ ਨੂੰ ਵਰਦਾਨ ਦਿਓ।" ਫਿਰ, ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਖੁਸ਼ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲਾ, ਕੌਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਇਹ ਬੋਲਿਆ। "ਮੇਰੇ ਵਜਰ ਨਾਲ ਵੱਜਣ ਕਰਕੇ, ਉਸਦੀ ਜਬਾ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋਈ; ਇਸ ਲਈ, ਉਸਦਾ ਨਾਮ ਹੁਣ ਹਨੁਮਾਨ ਹੋਵੇਗਾ, ਵਾਨਰਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ।" "ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਤੇ ਅਦਭੁਤ ਵਰਦਾਨ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ: ਹੁਣ, ਮੇਰੇ ਵਜਰ ਨਾਲ ਉਹ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਮਰ ਸਕੇਗਾ।" ਫਿਰ, ਧਨ-ਵਾਨ ਸੂਰਜ, ਹਨੇਰੇ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਬੋਲਿਆ: "ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।" "ਜਦ ਉਹ ਸ਼ਾਸਤਰ ਪੜ੍ਹਣ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਪਾ ਲਵੇਗਾ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਉਹ ਗਿਆਨ ਦਿੰਦਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਵਾਅਦ-ਵਾਦ ਵਿਚ ਸਰਵੋਤਮ ਹੋਵੇਗਾ।" "ਅਤੇ, ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਿਚ, ਕੋਈ ਉਸਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ; ਅਤੇ ਵਰੁਣ ਨੇ ਵਰਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਲੱਖਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਵੀ, ਮੇਰੀ ਫੰਨ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਨਾਲ, ਨਹੀਂ ਮਰ ਸਕੇਗਾ।" ਯਮ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਲਾਠੀ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ, ਸਦਾ-ਸਵਾਸਥ ਰਹਿਣ ਦਾ, ਅਤੇ ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਵਰਦਾਨ ਦਿੱਤਾ। "ਇਹ ਮੇਰੀ ਗਦਾ ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਉਸਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਾਰੇਗੀ,"—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਰਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਇੱਕ-ਅੱਖੀ, ਪੀਲੇ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਬੋਲਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਨੁਮਾਨ—ਵਾਯੂਪੁੱਤ੍ਰ—ਦੇਵਾਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸੂਰਜ, ਵਰੁਣ, ਯਮ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਵਰਦਾਨਾਂ ਨਾਲ, ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅਦਭੁਤ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੋ ਗਿਆ।