ਜਦੋਂ ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਆਨੰਦ, ਰਾਮ ਜੀ, ਮੰਡਵੀ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜਨ ਲੱਗੇ, ਤਾਂ ਮਿਥਿਲਾ ਦੇ ਧਰਮੀਕ ਰਾਜਾ ਨੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਨੂੰ ਵੀ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਿਆਂ ਆਖਿਆ, “ਹੇ ਬਲਵਾਨ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ! ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਸ਼੍ਰੁਤਕੀਰਤੀ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜ।” ਰਾਜਾ ਨੇ ਚਾਰੋ ਭਰਾਤਾਵਾਂ ਦੀ ਨਰਮਦਿਲੀ ਅਤੇ ਉੱਚੇ ਆਦਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਆਖਿਆ, “ਕਕੁਤਸਥ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੋ ਜਾਣ; ਸਮੇਂ ਦੀ ਪਾਬੰਦੀ ਨਾ ਲੰਘ ਜਾਵੇ।” ਜਨਕ ਜੀ ਦੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਚਾਰੋ ਭਰਾ ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਵਰ-ਵਧੂ ਦੇ ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ। ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਜੀ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਹ ਚਾਰ ਭਰਾ ਆਪਣੀਆਂ ਚਾਰ ਪਤਨੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਅੱਗ, ਵੇਦੀ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਚੱਕਰ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਉਂ ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਮਹਾਨਾਤਮਾ ਪੁੱਤਰ, ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਅਤੇ ਸਾਰਿਆਂ ਮੁਨੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਆਹ ਦੇ ਸਭ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਚਮਕਦਾਰ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਵਰਖਾ ਹੋਈ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਡੰਢੋਲੇ, ਗੀਤ ਅਤੇ ਵਾਜਿਆਂ ਦੀ ਧੁਨ ਵੱਜੀ। ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਮੰਡਲੀਆਂ ਨੱਚਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ ਤੇ ਗੰਧਰਵ ਮਿੱਠੇ ਸੁਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗਾਉਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਮਹਾਨ ਵਿਆਹ ਤੇ ਇਹ ਅਦਭੁਤ ਦ੍ਰਿਸ਼੍ਯ ਸਭ ਨੇ ਵੇਖਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਾਜਿਆਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਵਿਚ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਯੋਧੇ ਅੱਗ ਦੀ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਿਣਾ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਚਲੇ। ਫਿਰ ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ ਆਪਣੇ ਵਿਆਹਿਤ ਜੀਵਨ-ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਵਿਸ਼੍ਰਾਮ-ਸਥਾਨ ਵੱਲ ਪੈਰ ਪਾਏ। ਪਿੱਛੋਂ ਰਾਜਾ, ਮੁਨੀਆਂ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਨਿਹਾਰਦੇ ਹੋਏ ਚਲੇ। ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਜਦ ਰਾਤ ਲੰਘ ਗਈ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਦੋਨਾਂ ਰਾਜਿਆਂ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ ਉੱਤਰੀ ਪਹਾੜਾਂ ਵੱਲ ਰਵਾਨਗੀ ਕੀਤੀ। ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੇ ਚਲੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਵੀਦੇਹ ਨਰੇਸ਼ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਅਯੋਧਿਆ ਨਗਰੀ ਵੱਲ ਰਵਾਨਗੀ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਵੀਦੇਹ ਨਰੇਸ਼ ਨੇ ਵਿਆਹ ਸਮਾਗਮ ਦੇ ਮੌਕੇ ਤੇ ਬੜੇ ਉਪਹਾਰ ਦਿੱਤੇ। ਮਿਥਿਲਾ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਲੱਖਾਂ ਗਾਂਵਾਂ, ਉੱਤਮ ਕੰਬਲ, ਰੇਸ਼ਮੀ ਕਪੜੇ, ਹਾਥੀ, ਘੋੜੇ, ਰਥ, ਪੈਦਲ ਸਿਪਾਹੀ—ਸਭ ਸੋਹਣੇ ਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਰੂਪ ਵਾਲੇ—ਦਿੱਤੇ। ਉਸ ਨੇ ਸੌ ਕੁੜੀਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਚੰਗੇ ਨੌਕਰ ਤੇ ਨੌਕਰਨੀਆਂ, ਸੋਨਾ-ਚਾਂਦੀ, ਮੋਤੀ ਤੇ ਮੁੰਗਾ ਵੀ ਦਿੱਤਾ। ਬੜੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਰਾਜਾ ਨੇ ਬੇਮਿਸਾਲ ਵਿਆਹੀ ਤੋਹਫ਼ੇ ਦਿੱਤੇ ਤੇ ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕੀਤਾ। ਮਿਥਿਲਾ ਨਰੇਸ਼ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ, ਤੇ ਦਸ਼ਰਥ ਜੀ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਸਾਰੇ ਮੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਫੌਜ ਸਮੇਤ ਅੱਗੇ ਵਧੇ। ਜਦ ਉਹ ਰਾਮ ਤੇ ਸਾਰੇ ਮੁਨੀਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਨਾਲ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਚਹੁੰ ਪਾਸੇ ਭਿਆਨਕ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਆਈਆਂ ਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਜਾਨਵਰ ਗੋਲ ਗੋਲ ਘੁੰਮਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਇਹ ਦ੍ਰਿਸ਼੍ਯ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਜੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, “ਇਹ ਪੰਛੀ ਡਰਾਉਣੇ ਹਨ, ਜਾਨਵਰ ਚੱਕਰ ਲਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਮੇਰਾ ਮਨ ਕਿਉਂ ਕੰਬ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਦਿਲ ਡੁੱਬ ਰਿਹਾ ਹੈ?” ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਜੀ ਨੇ ਮਿਠੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਆਖਿਆ, “ਇਸ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਸੁਣੋ। ਇਕ ਡਰਾਉਣੀ ਆਫਤ ਆ ਰਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਰਾਹੀਂ ਦਿਵ੍ਯ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਈ ਹੈ। ਪਰ ਜਾਨਵਰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਚਿੰਤਾ ਛੱਡੋ।” ਇਸ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿਚ, ਤਿੱਖੀ ਹਵਾ ਚੱਲੀ, ਧਰਤੀ ਹਿੱਲਣ ਲੱਗੀ, ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਦਰੱਖਤ ਡਿੱਗ ਪਏ। ਸੂਰਜ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਢੱਕ ਗਿਆ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਮਿਟ ਗਈਆਂ। ਹਰ ਪਾਸੇ ਰਾਖ ਪਈ ਹੋਈ ਸੀ, ਫੌਜ ਹੈਰਾਨ-ਪਰੈਸ਼ਾਨ ਹੋ ਗਈ। ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ, ਹੋਰ ਮੁਨੀ, ਰਾਜਾ ਤੇ ਪੁੱਤਰ ਤਾਂ ਸਚੇਤ ਸਨ, ਪਰ ਬਾਕੀ ਸਭ ਸੁੰਨ ਪਏ। ਉਸ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਫੌਜ ਰਾਖ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ ਜਾਪਦੀ ਸੀ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਇਕ ਮਹਾਨ ਯੋਧਾ, ਜਿਸਦੇ ਵਾਲ ਜਟਾਵਾਂ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਖੜਾ ਹੈ—ਉਹ ਭਾਰਗਵ, ਜਮਦਗਨੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ਕ ਹੈ। ਉਹ ਕੈਲਾਸ ਵਾਂਗ ਅਟੱਲ, ਸਮੇਂ ਦੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਭਿਆਨਕ, ਤੇਜ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ, ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਨਾਂ ਵੇਖਣਯੋਗ। ਉਸਦੇ ਮੋਢੇ ਉੱਤੇ ਕੁਹਾੜੀ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਵਰਗਾ ਧਨੁਸ਼, ਤੇ ਤੀਖਾ ਤੀਰ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਮਹਾਨ ਯੋਧਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਆਦਿ ਮੁਨੀ, ਜੋ ਜਪ-ਤਪ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਸਨ, ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਤੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ, “ਕੀ ਇਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਕਰਕੇ ਮੁੜ ਖਸ਼ਤ੍ਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰੇਗਾ?” ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਆਖਿਆ, “ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਖਸ਼ਤ੍ਰੀਆਂ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਹੁਣ ਇਸਦਾ ਗੁੱਸਾ ਤੇ ਜ਼ੁਕਾਮ ਮਿਟ ਚੁੱਕੇ ਹਨ; ਹੁਣ ਇਹ ਮੁੜ ਖਸ਼ਤ੍ਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ।” ਇਉਂ ਆਖ ਕੇ, ਮੁਨੀਆਂ ਨੇ ਹਥੋੜੇ ਤੇ ਹੋਮ ਸਮੱਗਰੀ ਲੈ ਕੇ, ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਭਾਰਗਵ ਨੂੰ ਮਿੱਠੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ, “ਰਾਮ! ਰਾਮ!”। ਉਹ ਆਦਰ ਪਾ ਕੇ, ਜਮਦਗਨੀ ਪੁੱਤਰ ਭਾਰਗਵ ਨੇ ਦਸ਼ਰਥ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਹੁਣ ਸੁਣੋ ਪਚੱਤਰਵਾਂ ਸਰਗ। ਭਾਰਗਵ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਹੇ ਦਸ਼ਰਥ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ! ਤੇਰੀ ਮਹਾਨ ਸ਼ੌਰੀਤਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸਭ ਜਾਣਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਧਨੁਸ਼ ਤੋੜਨ ਦੀ ਅਦਭੁਤ ਘਟਨਾ ਵੀ ਸੁਣੀ ਹੈ। ਉਹ ਅਚਿੰਤਯ ਤੇ ਅਦਭੁਤ ਕਰਤਬ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੈਂ ਦੂਜਾ ਸ਼ੁਭ ਧਨੁਸ਼ ਲੈ ਕੇ ਇੱਥੇ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਇਹ ਮੇਰਾ ਜਮਦਗਨੀ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਭਾਰੀ ਤੇ ਭੀਸ਼ਣ ਧਨੁਸ਼ ਹੈ; ਇਸਨੂੰ ਤੀਰ ਨਾਲ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਵਿਖਾ। ਜਦ ਮੈਂ ਵੇਖ ਲਵਾਂਗਾ ਕਿ ਤੂੰ ਇਸ ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈਂ, ਤਦ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਯੁੱਧ ਦਾ ਅਵਸਰ ਦਿਆਂਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼ੌਰੀਤਾ ਦੀ ਪਰਖ ਕਰਨੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।” ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਉਤਰਾ ਗਿਆ, ਉਹ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਬੇਨਤੀ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ...