ਅਗਸਤਿ ਮੁਨੀ ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ ਕਿ ਤੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਹੋਈ ਭੁੱਲ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਉਹੀ ਸ਼ਖ਼ਸ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਜਦ ਤੂੰ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਮਹਿਮਾਨ ਵਜੋਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੇਂਗਾ, ਤਾਂ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਜਾਵੇਂਗਾ। ਫਿਰ, ਹੇ ਸੋਹਣੀ ਰੰਗਤ ਵਾਲੀ ਨਾਰੀ, ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਵੱਸੇਂਗੀ। ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਵਾਪਸ ਮੁੜ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਤਪੱਸਿਆ ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਚਲਣ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ ਦੀ ਵਕਤਾ ਸੀ; ਪਰ ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਰਿਸ਼ੀ ਉੱਤੇ ਲੱਗੇ ਸ਼ਾਪ ਕਰਕੇ ਹੋਇਆ। ਅਗਸਤਿ ਨੇ ਯਾਦ ਕਰਵਾਇਆ ਕਿ, ਹੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਆਪਣੀ ਕੀਤੀ ਭੁੱਲ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਵਾਸਵ, ਤੈਨੂੰ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੇ ਕਬਜ਼ੇ 'ਚ ਲਿਆ, ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ ਨਹੀਂ। ਤੂੰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਪੂਰੀ ਇਕਾਗ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਣੁ ਯੱਗ ਕਰ; ਉਸ ਯੱਗ ਰਾਹੀਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਤੂੰ ਫਿਰ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਂਗਾ। ਤੇਰਾ ਪੁੱਤ, ਹੇ ਇੰਦਰ, ਵੱਡੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ ਨਹੀਂ ਗਿਆ ਸੀ; ਉਸ ਨੂੰ ਮਹਾਨ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਉੱਚ ਕੋਟੀ ਦੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਇੰਦਰ ਨੇ ਵਿਸ਼ਣੁ ਯੱਗ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਇੰਦਰ ਵਾਂਗੁਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣ ਗਿਆ। ਇਹ ਜੋ ਇੰਦਰਜਿੱਤ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਮੈਂ ਦੱਸ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਉਸ ਨੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਵੀ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਸੀ; ਫਿਰ ਹੋਰ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੀ ਕੀ ਹੈ। ਜਦ ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਅਗਸਤਿ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣੇ, ਤਾਂ ਦੋਵੇਂ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਵਾਨਰ ਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਵੀ, ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ, "ਵਾਹ, ਇਹ ਤਾਂ ਅਸਾਧਾਰਣ ਹੈ!" ਫਿਰ, ਰਾਮ ਦੇ ਕੋਲ ਖੜੇ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਅੱਜ ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਅਦਭੁੱਤ ਗੱਲਾਂ ਯਾਦ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਮੈਂ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੇਖੀਆਂ ਸਨ।" ਰਾਮ ਨੇ ਅਗਸਤਿ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਸੱਚ ਹੈ, ਮੈਂ ਵੀ ਇਹ ਸੁਣ ਚੁੱਕਾ ਹਾਂ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਰਾਮ, ਰਾਵਣ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਭਿਆਨਕ ਸੀ, ਜਨਮਿਆ ਸੀ; ਉਸ ਨੇ ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਵੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਫਿਰ, ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ ਰਾਮ ਨੇ, ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਫਿਰ ਅਦਬ ਨਾਲ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਅਗਸਤਿ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਮਾਨਯੋਗ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਕਠੋਰ ਰਾਕਸ਼ਸ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆਉਂਦਾ ਫਿਰਦਾ ਸੀ, ਕੀ ਉਹ ਸਮਾਂ ਇੰਨਾ ਭਿਆਨਕ ਸੀ ਕਿ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਡਰ ਕੇ ਕਿਤੇ ਲੁਕ ਗਏ ਸਨ? ਕੀ ਉਸ ਵੇਲੇ ਕੋਈ ਰਾਜਾ ਜਾਂ ਯੁਵਰਾਜ ਰਾਵਣ ਦੇ ਉਤਪਾਤ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਸੀ? ਜਾਂ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਗਵਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ ਜ਼ੋਰਵਰ ਹਥਿਆਰਾਂ ਕਰਕੇ ਹਾਰ ਜਾਂਦੇ ਜਾਂ ਨਿਕਾਲੇ ਜਾਂਦੇ?" ਰਾਘਵ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਦਿਵ੍ਯ ਰਿਸ਼ੀ ਅਗਸਤਿ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਾਂਗੁਂ ਹੱਸ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਰਾਵਣ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਫਿਰਦਾ ਸੀ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਵਣ ਮਾਹਿਸ਼ਮਤੀ ਨਗਰੀ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਜੋ ਦੇਵਲੋਕ ਵਾਂਗੁਂ ਚਮਕਦੀ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਸੁਰੇਤਸ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਉਥੇ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਤਾਕਤ ਵਿੱਚ ਵਸੁਰੇਤਸ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸੀ, ਅਰਜੁਨ ਨਾਮ ਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਗਨੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਸੇ ਦਿਨ, ਹੈਹਯ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਅਰਜੁਨ, ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨਾਲ ਨਰਮਦਾ ਦਰਿਆ ਉੱਤੇ ਵਿਹਾਰ ਕਰਨ ਗਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸੇ ਦਿਨ, ਰਾਵਣ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਉਥੇ ਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗਾ, "ਰਾਜਾ ਅਰਜੁਨ ਕਿੱਥੇ ਹੈ? ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਠੀਕ-ਠੀਕ ਦੱਸੋ। ਮੈਂ, ਰਾਵਣ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹਾਂ। ਮੇਰਾ ਆਉਣਾ ਉਸ ਤੱਕ ਫੌਰਨ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿਓ।" ਰਾਵਣ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਸਿਆਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਰਾਜੇ ਦੀ ਥਾਂ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ। ਜਦ ਰਾਵਣ, ਵਿਸ਼ਰਵਾ ਦੇ ਪੁੱਤ, ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਉਹ ਪੁਰਾਣਾ ਅਰਜੁਨ ਉਥੇ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਉਥੋਂ ਚਲਿਆ ਅਤੇ ਵਿਂਧਿਆ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਜੋ ਹਿਮਾਲਿਆਂ ਵਾਂਗੁਂ ਸੀ। ਰਾਵਣ ਨੇ ਵਿਂਧਿਆ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਬਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਘੇਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਲਈ ਉਠਿਆ ਹੋਇਆ, ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਖੁਰਚਦਾ ਹੋਇਆ ਦਿੱਸ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਹਜ਼ਾਰ ਚੋਟੀਆਂ ਵਾਲਾ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ 'ਚ ਸ਼ੇਰ ਵੱਸਦੇ, ਪਾਣੀ ਉੱਚੀਆਂ ਚਟਾਨਾਂ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਹ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਹੱਸਦਾ ਹੋਇਆ ਗੂੰਜ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਦੇਵਤਿਆਂ, ਦੈਤਿਆਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ, ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਕਿਨਰਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ, ਆਪਣੀਆਂ ਸਤੀਆਂ ਨਾਲ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ, ਉਸਨੂੰ ਆਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਉੱਚਾ ਤੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਬਣਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਨਦੀਆਂ ਵਗਦੀਆਂ, ਪਾਣੀ ਸਾਫ਼, ਅਤੇ ਲੰਬੀਆਂ ਜ਼ੁਬਾਨਾਂ ਵਾਲੇ ਸੱਪ, ਉਹ ਪਹਾੜ ਅੰਤਹੀਣ ਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਦਿੱਸ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਹਿਮਾਲਿਆਂ ਵਾਂਗ ਉੱਚਾ ਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪਹਾੜ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਵਣ ਫਿਰ ਨਰਮਦਾ ਵੱਲ ਵਧਿਆ। ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਨਦੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਗਿਆ, ਜਿਸਦੇ ਪੱਥਰ ਤੇ ਪਾਣੀ ਹਿਲਦੇ-ਡੁੱਲਦੇ, ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਵਗਦੇ। ਉਸਦੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਜੰਗਲੀ ਭੈਂਸਾਂ, ਮਗਰਮੱਛਾਂ, ਸ਼ੇਰਾਂ, ਚੀਤਿਆਂ, ਰੀਛਾਂ ਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਨੇ ਹਿਲਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਗਰਮੀ ਤੇ ਪਿਆਸ ਨਾਲ ਤੜਪ ਰਹੇ ਸਨ। ਚਕਰਵਾਕ, ਕਰੰਦ, ਹੰਸ, ਜਲ-ਪੰਖੀ ਤੇ ਬਗਲੇ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਸਤ ਹੋ ਕੇ ਮਿੱਠਾ ਗਾਉਂਦੇ, ਨਦੀ ਨੂੰ ਰੰਗੀਨ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਫੁੱਲਦਾਰ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ, ਚੌੜੀਆਂ ਰੇਤਲੀਆਂ ਧਾਰਾਂ, ਹੰਸਾਂ ਦੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ, ਨਦੀ ਨੂੰ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੇ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਉਸਦੇ ਅੰਗਾਂ 'ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਰੇਣ ਲੱਗੀ ਹੋਈ, ਜਲ ਵਾਂਗ ਸੁਚਿੱਤ ਵਸਤ੍ਰ, ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਛੁਹ ਕੇ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਆਪਣੀ ਵਿਮਾਨ ਰਥ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਤਰ ਕੇ, ਰਾਵਣ ਨੇ ਨਰਮਦਾ, ਨਦੀਆਂ ਦੀ ਸਰਵੋਤਮ, ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਪ੍ਰੇਮੀ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਦਸ਼ਾਨਨ ਨੇ ਉਸ ਸੁਹਣੀ ਕਿਨਾਰੇ ਤੇ, ਜਿੱਥੇ ਅਨੇਕ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਬੈਠ ਕੇ ਨਰਮਦਾ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ 'ਗੰਗਾ ਦੀ ਧੀ' ਕਿਹਾ। ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ, ਨਰਮਦਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਕੇ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀ ਸ਼ੁਕ ਤੇ ਸਾਰਣ ਨੂੰ ਹੱਸ ਕੇ ਆਖਿਆ, "ਇਹ ਸੂਰਜ, ਹਜ਼ਾਰ ਕਰਨਾਂ ਵਾਲਾ, ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੱਧਾ ਆਕਾਸ਼ ਘੇਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਜਦ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਬੈਠਾ ਹਾਂ, ਸੂਰਜ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਾਂਗ ਠੰਢਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।