ਰਾਵਣ! ਆਪਣੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਤੂੰ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਹੈ, ਤੇਰਾ ਵ੍ਰਤ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ। ਤੇਰਾ ਇਹ ਪੁੱਤਰ, ਅਤਿਬਲਾ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੈ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਹ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸ ਅਜੇਹਾ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਤੇ ਅਜੈਯ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਕੇ, ਰਾਜਨ, ਤੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਰ ਲਿਆ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਮਹਾਬਲੀ, ਤੂੰ ਮਹੇੰਦਰ—ਵਜ੍ਰਧਾਰੀ ਇੰਦਰ—ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ, ਅਤੇ ਦੇਵਤੇ ਉਸਦੀ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਕੁਝ ਦੈਨ। ਫਿਰ ਇੰਦਰਜਿਤ, ਜੋ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਤੇਜਸਵੀ ਸੀ, ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ: "ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ! ਜੇ ਇਹ ਛੱਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਅਮਰਤਾ ਦੀ ਆਰਜ਼ੂ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।" ਚਾਰ ਪੈਰ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਉੱਡਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਹੋਰ ਮਹਾਬਲੀ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਦਰੱਖਤਾਂ, ਬੂਟਿਆਂ, ਲਤਾਵਾਂ, ਘਾਹ, ਪੱਥਰਾਂ ਅਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚ—ਜਦੋਂ ਵੀ ਇਕ ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਡਰ ਦਾ ਕਾਰਣ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਸਭ ਜੀਵ ਇਕ ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਡਰਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਹਰ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਡਰ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲੇ, ਮੇਘਨਾਦ ਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹਨ: "ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕਿਸੇ ਜੀਵ ਲਈ ਪੂਰਨ ਅਮਰਤਾ ਨਹੀਂ—ਨਾ ਚਾਰ ਪੈਰ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ, ਨਾ ਪੰਛੀਆਂ ਲਈ, ਨਾ ਹੋਰ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਜੀਵਾਂ ਲਈ।" ਇਹ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਇੰਦਰਜਿਤ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ: "ਫਿਰ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕਿਸੇ ਜੀਵ ਲਈ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਸੁਣੋ, ਮੈਂ ਇੰਦਰ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਕਿਹੜਾ ਵਰ ਮੰਗਦਾ ਹਾਂ।" "ਅੱਗ, ਜਿਸ ਦੀ ਮੈਂ ਇੱਛਾ ਕਰਾਂ, ਸਦਾ ਹਵਨ ਤੇ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜੀ ਜਾਵੇ; ਅਤੇ ਮੈਂ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਲਈ ਉਤਰੀ ਜਾਵਾਂ। ਅੱਗ ਤੋਂ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜੀ ਰਥ ਉਪਜੇ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਮੈਂ ਅਮਰਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਾਂ—ਇਹੀ ਮੇਰੀ ਆਰਜ਼ੂ ਹੈ। ਜੇ ਮੈਂ ਅੱਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਤੇ ਹਵਨ ਅਧੂਰਾ ਛੱਡ ਕੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਉਤਰੀਆਂ, ਤਾਂ, ਹੇ ਦੇਵਤਾ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਮੇਰੀ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਹੇ ਦੇਵਤਾ, ਹਰ ਕੋਈ ਤਪ ਨਾਲ ਅਮਰਤਾ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਹੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਇਹ ਅਮਰਤਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਹੈ।" "ਤੈਥੋਂ ਜਿਵੇਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ," ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਇੰਦਰਜਿਤ ਨੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਆਪਣੇ ਲੋਕ ਵਲ ਪਰਤ ਗਏ। ਇੰਦਰ, ਹੇ ਰਾਮ, ਉਦਾਸ, ਤੇਜ ਰਹਿਤ, ਵਸਤ੍ਰ ਵੀ ਗੁਆ ਚੁੱਕਾ, ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ, ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਹ ਵੇਖ ਕੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: "ਹੇ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁ! ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਹੜਾ ਭਾਰੀ ਪਾਪ ਕੀਤਾ?" ਇੰਦਰ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: "ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ! ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਬਣਾਏ; ਸਾਰੇ ਇਕੋ ਰੰਗ ਦੇ, ਇਕੋ ਭਾਸ਼ਾ, ਤੇ ਸਭ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਇਕੋ ਜਿਹੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਨਾ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਨਾ ਲਛਣ ਵਿੱਚ; ਫਿਰ ਮੈਂ ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਸੋਚਿਆ। ਫਿਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖਤਾ ਲਈ, ਮੈਂ ਇੱਕ ਇਸਤਰੀ ਬਣਾਈ; ਹਰ ਜੀਵ ਵਿਚ ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ, ਉਹ ਸਭ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਉਸਤਰੀ ਨੂੰ ਰਚਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰੂਪ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਅਹਲਿਆ ਨਾਂ ਦੀ ਇਸਤਰੀ ਬਣਾਈ; 'ਹਲਾ' ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਵਿਕਾਰ, ਤੇ 'ਹਲਿਆ' ਉਸ ਦਾ ਸਰੋਤ—ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵਿਕਾਰ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਅਹਲਿਆ ਨਾਂ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਈ।" "ਜਦੋਂ ਉਹ ਇਸਤਰੀ ਬਣੀ, ਹੇ ਇੰਦਰ, ਮੈਂ ਸੋਚਿਆ: 'ਇਹ ਕਿਸ ਲਈ ਹੋਏਗੀ?' ਪਰ ਤੂੰ, ਹੇ ਸ਼ਕ੍ਰਾ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਉਸਤਰੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮੰਨ ਲਿਆ; ਪਰ ਪਦ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਹ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਬਣੀ। ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਗੌਤਮ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਮੇ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ; ਕਈ ਸਾਲ ਉਹ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਰਹੀ। ਫਿਰ, ਜਦ ਤੂੰ ਉਸ ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ ਦੀ ਅਟਲਤਾ ਤੇ ਤਪ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਜਾਣ ਕੇ, ਤੂੰ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਛੂਹ ਲਿਆ। ਤੂੰ ਕ੍ਰੋਧ ਤੇ ਵਾਸਨਾ ਵਿਚ ਆ ਕੇ, ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਕੁਟੀਆ ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਤੇ ਉਹ ਚਮਕਦਾਰ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਤੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਭੋਗਿਆ, ਤੇ ਓਥੇ ਹੀ ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਵੇਖ ਲਿਆ।" "ਫਿਰ, ਕ੍ਰੋਧਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਤੇਜੀ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ, ਇੰਦਰ, ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੇਰੀ ਦਸਵੀਂ ਹਿੱਸਾ ਸ਼ਕਤੀ ਘਟ ਗਈ। ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ, ਵਾਸਵ, ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਭੋਗਿਆ, ਇਸ ਕਰਕੇ, ਰਾਜਨ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇ ਹੱਥੀਂ ਫਸੇਂਗਾ। ਇਹ ਕਰਤੂਤ, ਮੂਰਖ, ਜੋ ਤੂੰ ਕੀਤੀ, ਉਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰ ਆਵੇਗੀ। ਜਿਹੜਾ ਅੱਧਾ ਹਿੱਸਾ ਉਸ ਕਰਤੂਤ ਦਾ ਕਰੇਗਾ, ਉਹ ਵੀ ਤੇਰੇ ਕਾਰਨ ਅੱਧਾ ਪਵੇਗਾ; ਤੇਰੇ ਲਈ ਕੋਈ ਟਿਕਾਣਾ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗਾ। ਅਤੇ ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸਥਿਰ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗਾ; ਇਹ ਸ਼ਾਪ ਮੈਂ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਮਿਆਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਇਹੀ ਆਖਿਆ ਸੀ।" "ਫਿਰ, ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਝਿੜਕਿਆ: 'ਪਾਪਣ, ਮੇਰੀ ਕੁਟੀਆ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾ!' ਕਿਉਂਕਿ, ਸੁੰਦਰਤਾ ਤੇ ਜਵਾਨੀ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਤੂੰ ਅਸਥਿਰ ਰਹੀ, ਇਸ ਲਈ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਇਕੱਲੀ ਸੁੰਦਰ ਨਹੀਂ ਰਹੇਂਗੀ। ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਲੁਟ ਜਾਵੇਗੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਕੇਵਲ ਉਸ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਕੇ ਇਹ ਭੁੱਲ ਹੋਈ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਜੀਵਾਂ ਕੋਲ ਸੁੰਦਰਤਾ ਆ ਗਈ। ਫਿਰ ਉਹ ਗੌਤਮ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਲੱਗੀ।" "ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ! ਮੈਨੂੰ ਤੇਰੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਇੱਕ ਦੇਵਤੇ ਨੇ ਭੋਗਿਆ, ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਸੀ; ਮੈਨੂੰ ਮਾਫ ਕਰ, ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ।" ਅਹਲਿਆ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਗੌਤਮ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: "ਇਕ ਮਹਾਨ ਤੇਜਸਵੀ ਰਥੀ, ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲਏਗਾ। ਰਾਮ ਨਾਂ ਦਾ, ਜੋ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਵੇਗਾ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਆਵੇਗਾ; ਮਹਾਬਲੀ, ਮਨੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿ্ণੂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਲਈ। ਜਦ ਤੂੰ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖੇਂਗੀ, ਹੇ ਭਾਗਸ਼ਾਲੀ, ਤਦ ਤੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਵੇਂਗੀ।