ਜਦੋਂ ਵਿਆਹ ਦੀ ਰਸਮਾਂ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆਇਆ, ਤਾਂ ਵਿਅੰਜਨ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਲੀਆਂ, ਧੂਪ ਵਾਲੇ ਪਾਤਰ, ਸ਼ੰਖ, ਚਮਚੇ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ, ਅਰਘ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਪਾਤਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਚੜ੍ਹਾਵਿਆਂ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ। ਹਰ ਪਾਸੇ ਇੱਜ਼ਤ ਨਾਲ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤਿਆਰ ਹੋਈਆਂ। ਤਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਦਾਲਾਂ, ਪੱਕੇ ਹੋਏ ਚਾਵਲ, ਅਤੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਛਾਈ ਹੋਈ ਦਰਭਾ ਘਾਸ, ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਉਚਾਰਣ ਨਾਲ, ਹਰ ਚੀਜ਼ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਫਿਰ, ਉਸ ਵੇਲੇ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ, ਜਦੋਂ ਅੱਗ ਨੂੰ ਚੌਕ ਉੱਤੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਸੰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਹਵਨ ਦੀਆਂ ਆਹੁਤੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਹਰ ਗਹਣੇ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਲਿਆ ਕੇ ਅੱਗ ਅੱਗੇ ਰਾਘਵ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜ੍ਹਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਵੇਲੇ, ਰਾਜਾ ਜਨਕ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ, ਜੋ ਕੌਸਲਿਆ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਵਾਧਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ, “ਇਹ ਮੇਰੀ ਧੀ ਸੀਤਾ ਹੈ, ਤੇਰੀ ਧਰਮ-ਸਾਥੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ, ਤੇਰੀ ਭਲਾਈ ਹੋਵੇ; ਇਸ ਦਾ ਹੱਥ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫੜ। ਇਹ ਪਤੀ-ਵ੍ਰਤਾ ਹੈ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਧਨਵਾਨ ਤੇ ਸਾਧਵੀ ਹੈ, ਤੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਛਾਂ ਵਾਂਗ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।” ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਜਨਕ ਨੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤਾ ਪਾਣੀ ਰਾਮ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਉੱਤੇ ਛਿੜਕਿਆ, ਜਦੋਂ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ “ਸ਼ਾਬਾਸ਼, ਸ਼ਾਬਾਸ਼!” ਆਖ ਕੇ ਵਧਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਦੇਵ-ਡੋਲ ਵੱਜਣ ਲੱਗੇ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੋਈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਨਕ ਨੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ, ਮੰਤ੍ਰ-ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਜਨਕ ਕਿਹਾ, “ਲੱਖਣ, ਆ, ਤੇਰੀ ਭਲਾਈ ਹੋਵੇ; ਉਰਮੀਲਾ, ਜਿਸਨੂੰ ਮੈਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਉਹ ਤੇਰੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਹੱਥ ਫੜ, ਸਮਾਂ ਨਾ ਗੁਆ।“ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜਨਕ ਨੇ ਭਰਤ ਨੂੰ ਵੀ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ, “ਰਘੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਗੌਰਵ, ਮਾਂਡਵੀ ਦਾ ਹੱਥ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫੜ।” ਫਿਰ ਮਿਥਿਲਾ ਦੇ ਇਸ ਧਰਮੀ ਰਾਜਾ ਨੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਨੂੰ ਵੀ ਕਿਹਾ, “ਹੇ ਬਾਹੁਬਲੀ, ਸ਼੍ਰੁਤਕੀਰਤੀ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜ। ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਨਰਮ ਸੁਭਾਉ ਅਤੇ ਉੱਚੇ ਸੰਕਲਪ ਵਾਲੇ ਹੋ।“ “ਕਕੁਤਸਥ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨਾਲ ਹੋਣ, ਸਮਾਂ ਨਾ ਲੰਘ ਜਾਵੇ।” ਜਨਕ ਦੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣਕੇ, ਚਾਰੇ ਭਰਾ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੀਆਂ ਦੋਸਤੀਆਂ ਦੇ ਹੱਥ ਫੜ ਲਏ। ਚਾਰੇ ਭਰਾ, ਚਾਰ ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਅੱਗ, ਚੌਕ, ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਏ। ਰਘੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਇਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾਰ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੋਈ, ਦੇਵ-ਡੋਲ, ਗੀਤਾਂ ਅਤੇ ਵਾਜਿਆਂ ਦੀ ਧੁਨ ਗੂੰਜੀ। ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨੇ ਨਾਚਿਆ, ਗੰਧਰਵਾਂ ਨੇ ਮਿੱਠੇ ਗੀਤ ਗਾਏ; ਰਘੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਵਿਆਹ ਤੇ ਅਜੋਬਾ ਜਿਹਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਸਭ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਵਾਜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਧੁਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਚਾਰੇ ਭਰਾ ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਅੱਗ ਦੀ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਫਿਰ ਰਘੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਇਹ ਪੁੱਤਰ ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਸਮੇਤ ਆਰਾਮ ਕਰਨ ਜਾਣ ਲੱਗੇ; ਰਾਜਾ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ-ਪਿੱਛੇ ਤਕਦੇ ਹੋਏ ਚੱਲ ਪਏ। ਹੁਣ ਸੁਣੋ, ਵਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਬਾਲਕਾਂਡ ਦੀ ਚੌਹੱਤਰਵੀਂ ਸਰਗਾ। ਜਦੋਂ ਰਾਤ ਲੰਘ ਗਈ, ਤਾਂ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਦੋਵੇਂ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ ਉੱਤਰੀ ਪਹਾੜਾਂ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋਏ। ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਵੀਦੇਹ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ, ਜਲਦੀ ਹੀ ਆਪਣੀ ਅਯੋਧਿਆ ਵੱਲ ਰੁਖ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਵਿਦੇਹ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਵਿਆਹ ਦੇ ਮੌਕੇ ਤੇ ਬੇਹੱਦ ਦਾਨ ਦਿੱਤੇ: ਲੱਖਾਂ ਗਾਂਵਾਂ, ਉੱਤਮ ਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚਾਦਰਾਂ, ਰੇਸ਼ਮੀ ਕੱਪੜੇ, ਲੱਖਾਂ ਪੋਸ਼ਾਕਾਂ, ਹਾਥੀ, ਘੋੜੇ, ਰਥ, ਤੇ ਪੈਦਲ ਸੈਨਾ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਸੋਹਣੇ ਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਸਨ। ਉਸ ਨੇ ਸੌ ਕੁੜੀਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨੌਕਰ-ਚਾਕਰ, ਸੋਨਾ, ਚੰਦੀ, ਮੋਤੀ ਅਤੇ ਮੂੰਗੇ ਵੀ ਦਿੱਤੇ। ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਰਾਜਾ ਜਨਕ, ਇਹ ਅਨੋਖੇ ਵਿਆਹ ਦੇ ਤੋਹਫੇ ਦੇ ਕੇ, ਦੂਜੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ ਆਪਣੇ ਮਿਥਿਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਲ ਮੁੜ ਗਿਆ। ਅਯੋਧਿਆ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਸਾਰਿਆਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਫੌਜ ਸਮੇਤ ਵਾਪਸ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਰਾਮ ਦੇ ਨਾਲ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਹਰ ਪਾਸੇ ਭਿਆਨਕ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਆਉਣ ਲੱਗੀਆਂ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਜਾਨਵਰ ਘੁੰਮਣ ਲੱਗੇ। ਇਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਦੇਖ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, “ਇਹ ਪੰਛੀ ਭਿਆਨਕ ਹਨ, ਜਾਨਵਰ ਘੁੰਮ ਰਹੇ ਹਨ; ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਕੰਬ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਮਨ ਡੁੱਬ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇਹ ਕੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ?” ਰਾਜਾ ਦੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਕਹੇ, “ਇਸ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਸੁਣੋ। ਇਹ ਕੋਈ ਭਿਆਨਕ ਸੰਕੇਤ ਹੈ, ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਵੱਲੋਂ, ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਰਾਹੀਂ। ਪਰ ਜਾਨਵਰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਚਿੰਤਾ ਛੱਡੋ।” ਜਦੋਂ ਉਹ ਇੱਥੇ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਅਚਾਨਕ ਹਵਾ ਚੱਲੀ, ਧਰਤੀ ਹਿਲ ਗਈ, ਵੱਡੇ ਦਰੱਖਤ ਡਿੱਗ ਪਏ; ਸੂਰਜ ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਢੱਕ ਗਿਆ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਹਰ ਪਾਸੇ ਰਾਖ ਪਈ ਹੋਈ ਸੀ, ਪੂਰੀ ਫੌਜ ਹੈਰਾਨ ਸੀ; ਵਸੀਸ਼ਠ, ਹੋਰ ਰਿਸ਼ੀ, ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰ ਤਾਂ ਹੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਨ, ਪਰ ਹੋਰ ਸਭ ਕੁਝ ਸੁੰਨ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਭਿਆਨਕ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ, ਫੌਜ ਰਾਖ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ ਜਾਪਦੀ ਸੀ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲੇ, ਜਟਾਵਾਂ ਵਾਲੇ, ਜਮਦਗਨੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਭਾਰਗਵ—ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ—ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ। ਉਹ ਕੈਲਾਸ ਵਰਗਾ ਅਟੱਲ, ਕਾਲ-ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਅਸਹਿਣਯ, ਤੇਜ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ, ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਅਸਹਿਣਯ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਮੋਢੇ ਉੱਤੇ ਕੁਹਾੜੀ, ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਗੁੱਛੇ ਵਰਗਾ ਧਨੁਸ਼, ਤੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਭਿਆਨਕ ਤੀਰ ਸੀ, ਬਿਲਕੁਲ ਉਸ ਸ਼ਿਵ ਵਾਂਗ ਜਿਹੜੇ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ, ਜਟਾਧਾਰੀ, ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਭਾਰਗਵ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਜੋ ਯਜ੍ਯ ਅਤੇ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਣ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦੇਖਣ ਲੱਗੇ।