ਇੱਕ ਵਾਰ, ਇੱਕ ਪਹਾੜੀ ਜੰਗਲ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ, ਆਰਗਵਧ, ਤਮਾਲਾ, ਪ੍ਰਿਆਲਾ, ਵਕੁਲਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ, ਜੰਗਲ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਹੋ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਥੇ ਕਿਨਨਰ, ਜੋ ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ ਤਪਸ਼ ਵਿੱਚ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਸਨ, ਆਪਣੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਭਰੇ ਸੁਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿੱਠਾ ਗੀਤ ਗਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ ਸਭ ਮਿਲ ਕੇ ਰਾਗ ਵਿੱਚ ਗਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਨ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਰ ਵਧ ਰਹੀ ਸੀ। ਇਸ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਰੋਸ਼ਨ ਹੋਏ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਧਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਮਦਿਰਾ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋ ਚੁਕੀਆਂ ਸਨ, ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਸਤਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਖੇਡ ਰਹੇ ਅਤੇ ਆਨੰਦ ਮਾਣ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਥੇ, ਧਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ, ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਵਲੋਂ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਗੂੰਜ, ਘੰਟੀਆਂ ਦੀ ਧੁਨ ਵਾਂਗ, ਸੁਣਾਈ ਦੇ ਰਹੀ ਸੀ। ਰੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਹਵਾ ਲੱਗਣ ਨਾਲ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਬਰਸਾਤ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪਹਾੜੀ ਨੂੰ ਮਧੁਰ ਸੁਗੰਧ ਅਤੇ ਬਸੰਤ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਹਕ ਮਿਲ ਰਹੀ ਸੀ। ਹਵਾ, ਮਧੁ, ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਪਰਾਗ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਲੈ ਕੇ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਵਹਿ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਰਾਵਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੋਰ ਭੜਕ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਗੀਤਾਂ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਬਹੁਤਾ, ਹਵਾ ਦੀ ਠੰਡਕ, ਪਹਾੜ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ, ਰਾਤ ਦੀ ਆਮਦ ਅਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹੋਏ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਰਾਵਣ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਇੱਛਾ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਕੇ, ਚੰਦ ਨੂੰ ਤੱਕਦਾ ਹੋਇਆ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਡੂੰਘਾ ਸਾਹ ਲੈ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅਪਸਰਾ ਰੰਭਾ, ਜੋ ਦੇਵੀ ਗਹਣਿਆਂ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ੀ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਉੱਪਰ ਹੋਈ। ਉਸ ਦੇ ਅੰਗਾਂ 'ਤੇ ਦੇਵੀ ਚੰਦਨ ਲਗਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਵਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮੰਦਾਰਾ ਫੁੱਲ ਪਏ ਹੋਏ, ਆਕਾਸ਼ੀ ਉਤਸਵ ਲਈ ਤਿਆਰ, ਤੇ ਚਿਹਰਾ ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਚੰਦ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਮੋਹਕ ਅੱਖਾਂ, ਚੌੜੀਆਂ ਕਮਰ, ਗਹਣਿਆਂ ਦੀ ਕਮਰਬੰਦ, ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੋਹਫੇ ਉਸ ਕੋਲ ਸਨ। ਉਸ ਨੇ ਛੇ ਮੌਸਮਾਂ ਦੇ ਤਾਜ਼ਾ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਬਣੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਗਹਣੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਹ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੀ ਦੇਵੀ ਵਾਂਗ, ਨੀਲਾ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ, ਜੋ ਬਦਲੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਲੱਗਦਾ ਸੀ, ਨਮ੍ਰਤਾ ਅਤੇ ਚਮਕ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਚੰਦ ਵਾਂਗ, ਭੌਂਹਾਂ ਧਨੁਸ਼ ਵਾਂਗ, ਜੰਗਲੀ ਹਾਥੀ ਦੇ ਤਣੇ ਵਾਂਗ ਪੱਟ, ਤੇ ਨਰਮ ਟਹਿਣੀਆਂ ਵਾਂਗ ਬਾਂਹਾਂ, ਜਦ ਉਹ ਫੌਜ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਚੱਲੀ, ਰਾਵਣ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਤੱਕਿਆ। ਇੱਛਾ ਦੇ ਬਾਣਿਆਂ ਨਾਲ ਘਾਇਲ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਵਣ ਉੱਠਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਲਜਜਤ ਭਰੀ ਹਥ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ, ਹੱਸ ਕੇ ਉਸ ਨਾਲ ਬੋਲਿਆ, "ਕਿੱਥੇ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈਂ, ਸੁੰਦਰ ਕਮਰ ਵਾਲੀ? ਆਪਣੇ ਲਈ ਕਿਹੜੀ ਸਫਲਤਾ ਲੱਭ ਰਹੀ ਹੈਂ? ਇਹ ਸੁਭਾਗੀ ਪਲ ਕਿਸ ਲਈ ਹੈ, ਤੇਰੀ ਸੰਗਤ ਕਿਸ ਨੂੰ ਮਿਲਣੀ ਹੈ?" "ਕੌਣ ਅੱਜ ਤੇਰੇ ਕੰਵਲੇ ਅਤੇ ਨੀਲੋਫਰ ਦੀ ਮਹਿਕ ਵਾਲੇ ਮੁਖ ਦੇ ਅਮ੍ਰਿਤ ਰਸ ਨਾਲ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋਵੇਗਾ?" "ਲਜਜਤ ਭਰੀ, ਕੌਣ ਅੱਜ ਤੇਰੇ ਦੋ ਭਰੇ ਹੋਏ, ਸੁਭਾਗੀ, ਸੁਨਹਿਰੀ ਘੜਿਆਂ ਵਾਂਗ, ਨੇੜੇ-ਨੇੜੇ ਛਾਤੀ ਨੂੰ ਛੂਹੇਗਾ?" "ਕੌਣ ਅੱਜ ਤੇਰੀ ਚੌੜੀ ਕਮਰ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਕਮਰਬੰਦ ਨਾਲ ਸਜੀ, ਜੋ ਸੋਨੇ ਦੇ ਚਕਰ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਤੇ ਜParadise ਵਾਂਗ ਹੈ, ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹੇਗਾ?" "ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮਰਦ ਕੌਣ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ—ਇੰਦ੍ਰ, ਵਿਸ਼ਣ, ਜਾਂ ਅਸ਼ਵਿਨ? ਇਹ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਕਿ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਕੋਲ ਜਾਵੇਂ।" "ਇਥੇ ਆਰਾਮ ਕਰ, ਚੌੜੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਇਸ ਸੁੰਦਰ ਪਥਰ ਦੇ ਟੁਕੜੇ 'ਤੇ।" "ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਪ੍ਰਭੂ ਨਹੀਂ।" "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦਸਾਨਨ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਤੇਰੇ ਅੱਗੇ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਵਜੋਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ ਤੇ ਰਚਨਹਾਰ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰੰਭਾ, ਕੰਬਦੀ ਹੋਈ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਬੋਲੀ, "ਕਿਰਪਾ ਕਰੋ; ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਾਤਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਉਪਰ ਹਨ।" "ਜੇ ਮੈਂ ਉਤਪੀੜਨ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਵਾਂ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹੀ ਹੋਰਾਂ ਤੋਂ ਮੇਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਕਾਨੂੰਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਪੁੱਤ-ਵਧੂ ਹਾਂ, ਤੇ ਮੈਂ ਇਹ ਸੱਚ ਬੋਲ ਰਹੀ ਹਾਂ।" ਫਿਰ, ਦਸਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ, ਜਦ ਉਹ ਆਪਣੇ ਚਿਹਰੇ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਵੱਲ ਕਰਕੇ, ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਰੋਮਾਂ ਵਾਲੀ ਕੰਬਣੀ ਨਾਲ ਖੜੀ ਸੀ, ਬੋਲਿਆ, "ਜੇ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਪੁੱਤ-ਵਧੂ ਹੈਂ।" ਰੰਭਾ ਨੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਹਾਂ, ਐਸਾ ਹੀ ਹੈ।" "ਕਾਨੂੰਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਭਰਾ ਵਿਸ਼ਰਵਣ ਦੇ ਪੁੱਤ, ਜੋ ਤੁਹਾਡੀ ਜਿੰਦ ਵਾਂਗ ਪਿਆਰਾ ਹੈ, ਤੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨਲਕੂਬਰਾ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹਾਂ।" "ਧਰਮ ਨਾਲ ਕੋਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੈ, ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਕੋਈ ਕਸ਼ਤਰੀ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਅੱਗ, ਤੇ ਧੀਰਜ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਵਾਂਗ।" "ਮੈਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਦੇ ਪੁੱਤ ਲਈ ਵਚਨਬੱਧ ਹਾਂ; ਮੇਰੇ ਸਭ ਗਹਣੇ ਉਸ ਲਈ ਹੀ ਹਨ।" "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਦਾ ਮੇਰੇ ਲਈ ਐਸਾ ਰੁਝਾਨ ਨਹੀਂ।" "ਇਸ ਸੱਚ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ, ਰਾਜਾ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਦਮਨਹਾਰ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਮੈਨੂੰ ਛੱਡਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।" "ਉਹ, ਧਰਮਾਤਮਾ, ਮੇਰੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ ਲਈ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਪੈਦਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ—ਮੈਨੂੰ ਜਾਣ ਦਿਓ।" "ਧਰਮ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਰਾਹ ਲਓ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ; ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਆਦਰ ਕਰਦੀ ਹਾਂ, ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦਸਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਨਮ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: "ਪੁੱਤ-ਵਧੂ, ਜੋ ਤੂੰ ਇਕ-ਪਤਨੀਤਾ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ, ਇਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਆਕਾਸ਼ੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਦੀਵੀ ਰੀਤ ਹੈ।" "ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਪਤੀ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਇਕ ਪਤਨੀਤਾ ਦਾ ਲੈਣਾ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪਥਰ ਦੇ ਟੁਕੜੇ 'ਤੇ ਬਿਠਾ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਇੱਛਾ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਕੇ, ਉਸ ਵੱਲ ਜੈਵਿਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਧਣ ਲੱਗਾ। ਫਿਰ, ਰੰਭਾ, ਛੁਟਕੇ ਨਾਲ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਤੇ ਗਹਣੇ ਝੜ ਗਏ, ਤੇ ਉਹ ਇੱਕ ਦਰਿਆ ਵਾਂਗ ਹੋ ਗਈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਹਾਂ ਹਾਥੀ ਨੇ ਖੇਡ ਕੇ ਉਲਟ-ਪੁਲਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੋਵੇ। ਉਸ ਦੇ ਵਾਲ ਖੁਲ ਗਏ, ਹੱਥ ਕੰਬਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਹਿਲਦੀ ਹੋਈ ਲਤਾਅ ਵਾਂਗ, ਇੱਕ ਨਵ-ਵਧੂ ਵਾਂਗ ਲੱਗ ਰਹੀ ਸੀ। ਕੰਬਦੀ, ਲਜਜਤ ਭਰੀ ਤੇ ਡਰੀ ਹੋਈ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਉਹ ਨਲਕੂਬਰਾ ਦੇ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਗਈ।