ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਦਿਨ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਿਨ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਮਹਾਨ ਗੋ-ਦਾਨ ਯਜਨ ਕੀਤਾ। ਓਸੇ ਸਮੇਂ, ਕੇਕਯ ਦੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਯੁਧਾਜਿਤ, ਜੋ ਭਰਤ ਦੇ ਮਾਮਾ ਸਨ, ਆਯੋਧਿਆ ਪਹੁੰਚੇ। ਉਹ ਆਏ, ਰਾਜਾ ਦੀ ਖੈਰੀਅਤ ਪੁੱਛੀ ਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, "ਕੇਕਯ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰ ਵਿਚੋਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੁਨੇਹਾ ਭੇਜਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤੇਸੀ ਚਿੰਤਾ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਚੰਗੇ-ਚੰਗੇ ਹਨ। ਹੇ ਰਾਜਨ! ਮੇਰਾ ਮਾਮਾ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਧਣੀ, ਆਪਣੇ ਭੈਣ-ਪੁੱਤ ਭਰਤ ਨੂੰ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਆਯੋਧਿਆ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਜਦ ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਵਿਆਹ ਲਈ ਮਿਥਿਲਾ ਆਏ ਹਨ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਆਯੋਧਿਆ ਆ ਗਿਆ। ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਿਆਂ ਜਲਦੀ ਆ ਗਿਆ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਮਹਿਮਾਨ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਯੁਧਾਜਿਤ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਆਦਰ-ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਵਿਖਿਆ, ਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਉੱਚ-ਕੁਲ ਵਾਲੀਆਂ ਸੰਤਾਨਾਂ ਸਮੇਤ ਰਾਤ ਉਥੇ ਗੁਜਾਰੀ। ਸਵੇਰੇ ਜਦ ਰਾਜਾ ਜਾਗੇ, ਤਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਕਰਕੇ, ਸਾਧੂਆਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਲਾ ਕੇ, ਯਜਨ-ਸਥਲ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋਏ। ਜਿੱਤ ਦਾ ਸ਼ੁਭ ਮੂਹੂਰਤ ਸੀ, ਰਾਮ ਜੀ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਰਾ ਸਾਰੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜ ਕੇ, ਸ਼ੁਭ ਮੰਗਲ ਕ੍ਰਿਆਵਾਂ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਕਰਕੇ, ਹੋਰ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਿਥਿਲਾ ਦੇ ਰਾਜਾ ਜਨਕ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਆਖਿਆ, "ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਜੋ ਸ਼ੁਭ ਮੰਗਲ ਕ੍ਰਿਆਵਾਂ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਦਾਨੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਦਾਤਾ ਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਦੁਆਰਾ ਸਾਰੇ ਕਾਮ ਪੂਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਆਪਣਾ ਕਰਤਵ ਕਰਕੇ ਇਹ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਵਿਆਹ ਪੂਰਾ ਕਰੋ।" ਇਹ ਸੁਣਕੇ ਧਰਮ ਦੇ ਮਹਾਨ ਗਿਆਨੀ, ਰਾਜਾ ਜਨਕ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, "ਮੇਰੇ ਦਰਵਾਜੇ ਤੇ ਕੌਣ ਖੜਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਹਦੇ ਹੁਕਮ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦਾ ਹਾਂ? ਮੇਰੇ ਘਰ ਵਿਚ ਕੀ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ? ਇਹ ਰਾਜ ਤੁਹਾਡਾ ਹੀ ਸਮਝੋ। ਮੇਰੀਆਂ ਧੀਆਂ ਸਾਰੇ ਸ਼ੁਭ ਆਯੋਜਨ ਹੋਣ ਉਪਰੰਤ, ਅਗਨੀ-ਕੁੰਡ ਕੋਲ ਆ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਦੀ ਲਪਟਾਂ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਹੋਣ। ਮੈਂ ਹੁਣ ਇਥੇ ਤੁਹਾਡੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਸਭ ਕੁਝ ਨਿਰਬਾਘ ਹੋਵੇ, ਦੇਰੀ ਕਿਉਂ?" ਜਨਕ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣਕੇ, ਦਸ਼ਰਥ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀ-ਮੰਡਲੀ ਨੂੰ ਲੈ ਆਏ। ਫਿਰ, ਜਨਕ ਨੇ ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਧਰਮਵਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਸਮੇਤ ਪੂਰੇ ਕਰੋ। ਰਾਮ ਜੀ ਦਾ ਵਿਆਹ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਲਈ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਵੇ।" ਜਨਕ ਦੀ ਆਗਿਆ ਤੇ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਤੇ ਸਤਾਨੰਦ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਲਾ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਯਜਨ-ਮੰਡਪ ਵਿਚ ਅਲੰਕ੍ਰਿਤ ਵੇਦੀ ਬਣਾਈ। ਉਸ ਵੇਦੀ ਨੂੰ ਸੁਗੰਧਿਤ ਫੁੱਲਾਂ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਪਾਤਰਾਂ, ਤੇ ਅੰਕੁਰ ਵਾਲੇ ਘੜਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ। ਫਿਰ ਹਵਨ ਸਮੱਗਰੀ, ਧੂਪ ਵਾਲੇ ਪਾਤਰ, ਸ਼ੰਖ, ਚਮਚ, ਮਾਲਾਵਾਂ, ਅਰਘਯ ਤੇ ਹੋਰ ਪੂਜਾ-ਪਾਤਰਾਂ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤੇ। ਤਿਆਰ ਚਾਵਲ ਤੇ ਭੁੰਨੇ ਹੋਏ ਅਨਾਜ ਵਾਲੇ ਪਾਤਰ ਰੱਖੇ, ਕੂਸ਼ ਘਾਸ ਵਿਛਾਈ, ਤੇ ਉਚਾਰਣ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਹਵਨ-ਅੱਗ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ, ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ ਨੇ ਅੱਗ ਵਿਚ ਹਵਨ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾ ਕੇ, ਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਅੱਗ ਕੋਲ ਖੜਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਰਾਜਾ ਜਨਕ ਨੇ ਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਇਹ ਮੇਰੀ ਧੀ ਸੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਤੇਰੀ ਧਰਮ-ਸਾਥੀ ਬਣੇਗੀ। ਇਸਦਾ ਹੱਥ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਫੜ, ਇਹ ਤੇਰੀ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ, ਮਹਾ-ਪੁਣਵਤੀ ਤੇ ਸਦਾ ਤੇਰੇ ਨਾਲ਼ ਛਾਂਵ ਵਾਂਗ ਰਹੇਗੀ।" ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਜਨਕ ਨੇ ਮੰਤ੍ਰ-ਸ਼ੁੱਧ ਜਲ ਨਾਲ ਹੱਥ ਧੋਇਆ ਤੇ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀ 'ਸ਼ਾਬਾਸ, ਸ਼ਾਬਾਸ' ਆਖਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਵਾਜਿਆਂ ਦੀ ਧੁਨ ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੋਈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਨਕ ਨੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਮੰਤ੍ਰ-ਜਲ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਕੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਜਨਕ ਜੀ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਲੱਖਣ ਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਲੱਖਣ, ਆ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਉਰਮੀਲਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਹੱਥ ਫੜ, ਸਮਾਂ ਨਿਕਲ ਨਾ ਜਾਵੇ।" ਫਿਰ ਜਨਕ ਨੇ ਭਰਤ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਰਤਨ, ਮਾਂਡਵੀ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜ।" ਤੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਨੂੰ ਵੀ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਮਹਾਬਲੀ, ਸ਼੍ਰੁਤਕੀਰਤੀ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜ। ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਨਰਮ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੇ ਤੇ ਉੱਚ ਵ੍ਰਤ ਵਾਲੇ ਹੋ। ਕਕੁਤਸਥ ਪੁੱਤਰ ਆਪਣੇ ਪਤਨੀਆਂ ਨਾਲ ਹੋਣ, ਸਮਾਂ ਨਿਕਲ ਨਾ ਜਾਵੇ।" ਜਨਕ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣਕੇ, ਸਾਰੇ ਭਰਾ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੀਆਂ ਵਰਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਫੜ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਚਾਰ ਭਰਾ ਚਾਰ ਭੈਣਾਂ ਨਾਲ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ ਦੀ ਆਗਿਆ ਅਨੁਸਾਰ, ਅੱਗ, ਵੇਦੀ ਤੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਇਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਆਪਣੇ ਵਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਆਹ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਚਮਕਦਾਰ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਦੇਵ ਵਾਜਿਆਂ, ਗੀਤਾਂ ਤੇ ਸਾਜਾਂ ਦੀ ਧੁਨ ਗੂੰਜਦੀ ਹੈ। ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨੱਚਦੀਆਂ ਹਨ, ਗੰਧਰਵ ਮਿੱਠੇ ਗੀਤ ਗਾਂਦੇ ਹਨ। ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਮਹਾਨ ਵਿਆਹ ਉੱਤੇ ਇਹ ਅਦਭੁਤ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਾਜਿਆਂ ਦੀ ਧੁਨ ਵਿਚ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਯੋਧੇ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਅੱਗ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੀਆਂ ਵਰਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰ ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਸਮੇਤ ਵਿਸ਼੍ਰਾਮ ਲਈ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਰਾਜਾ, ਰਿਸ਼ੀ-ਮੰਡਲੀ ਤੇ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ-ਪਿੱਛੇ ਨਿਹਾਰਦੇ ਹਨ।