ਇਕ ਵਾਰ ਰਾਵਣ ਦੀ ਭੈਣ, ਸ਼ੂਰਪਣਖਾ, ਰੋ ਰਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਕਹਿ ਰਹੀ ਸੀ, "ਹੇ ਰਾਜਾ, ਤੇਰੇ ਕਾਰਨ ਮੈਂ ਹੁਣ ਵਿਧਵਾ ਕਹਲਾਵਾਂਗੀ; ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਜੰਮਾਈ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਤੂੰ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਤੇਨੂੰ ਲਜਾ ਨਹੀਂ ਆਈ।" ਭੈਣ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੋਣ ਤੇ ਦੱਸਣ 'ਤੇ, ਦਸ ਸਿਰ ਵਾਲਾ ਰਾਵਣ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਨਰਮ ਬੋਲ ਬੋਲਿਆ, "ਬੱਸ ਬੱਚੀ, ਹੁਣ ਰੋਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਡਰ ਨਾ ਕਰ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦਾਨ, ਆਦਰ ਅਤੇ ਦਇਆ ਦੇ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਾਂਗਾ।" ਉਹ ਆਗੇ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, "ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮੇਰਾ ਮਨ ਉਲਝਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਮੈਂ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਲਾਲਚ ਵਿੱਚ, ਤੀਰ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ, ਮਿੱਤਰ-ਸ਼ਤ੍ਰੂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਿਆ। ਜੰਗ ਦੇ ਜੋਸ਼ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਿਆ ਕਿ ਉਹ ਮੇਰਾ ਜੰਮਾਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਵਾਰ ਦਿੱਤਾ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੇਰਾ ਪਤੀ ਮੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਭੈਣ।" "ਹੁਣ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਜੋ ਭਲਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਕਰਾਂਗਾ; ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਖਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਰਹਿ, ਜੋ ਰਾਜ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹੈ।" "ਉਹ ਤੇਰਾ ਭਰਾ, ਚੌਦਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੰਗ ਅਤੇ ਦਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਗਿਆ ਦੇਵੇਗਾ।" "ਉਥੇ, ਖਰ, ਤੇਰੀ ਮਾਂ ਦੀ ਭੈਣ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਤੇਰਾ ਮਾਲਕ ਹੋਵੇਗਾ; ਇਹ ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੇਰੀ ਆਗਿਆ ਅਨੁਸਾਰ ਕੰਮ ਕਰੇਗਾ।" "ਇਹ ਵੀਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦੰਡਕ ਅਰਣੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਜਾਵੇ; ਦੂਸ਼ਣ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਫੌਜ ਦਾ ਸੂਬੇਦਾਰ ਹੋਵੇਗਾ।" "ਉਥੇ, ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਖਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਕੰਮ ਕਰੇਗਾ; ਉਹ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੋਵੇਗਾ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਰੂਪ ਬਦਲ ਸਕਦੇ ਹਨ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖ ਕੇ, ਦਸ ਸਿਰ ਵਾਲਾ ਰਾਵਣ ਨੇ ਚੌਦਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ। ਖਰ, ਸਭ ਡਰਾਉਣੇ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰ ਕੇ, ਦੰਡਕ ਅਰਣੀ ਦੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਚਲ ਪਿਆ। ਉਥੇ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਰਾਜ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੈਰੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਅਤੇ ਸ਼ੂਰਪਣਖਾ ਵੀ ਦੰਡਕ ਅਰਣੀ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਲੱਗੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਵਣ ਨੇ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਨੂੰ ਉਹ ਡਰਾਉਣੀ ਅਰਣੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦੇ ਕੇ, ਖੁਸ਼ ਅਤੇ ਨਿਰਭੈ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਨਿਕੁੰਭਿਲਾ, ਲੰਕਾ ਦਾ ਉਤਮ ਉਪਵਨ, ਵਿੱਚ ਗਿਆ। ਉਥੇ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਯਗ ਦਿਖਿਆ, ਜੋ ਸੈਂਕੜੇ ਯਗ-ਸਥੰਭਾਂ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਮੰਦਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਚਮਕ ਅਦਭੁਤ ਸੀ। ਫਿਰ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪੁੱਤਰ, ਮੇਘਨਾਦ, ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਡਰਾਉਣੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਕਾਲਾ ਮ੍ਰਿਗ-ਚੰਬੜੀ ਪਹਿਨੇ, ਕਮੰਡਲ ਅਤੇ ਜਟਾਧਾਰੀ ਦੰਡ ਲੈ ਕੇ ਖੜਾ ਸੀ। ਰਾਵਣ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ ਅਤੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਪੁੱਤਰ, ਇਹ ਕੀ ਹੈ? ਸਚੀ ਦੱਸ, ਤੂੰ ਕਿਵੇਂ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਹੈ?" ਫਿਰ, ਉਸ਼ਨਸ, ਜੋ ਦੁਜਾ-ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ ਸੀ, ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਯਗ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਲਈ ਬੋਲਿਆ, "ਮੈਂ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਸੁਣ। ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਸੱਤ ਵੱਡੇ ਯਗ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਾਲ।" "ਅਗ્નਿਸ਼ਟੋਮ, ਅਸ਼ਵਮੇਧ, ਸੋਨੇ ਵਾਲਾ ਯਗ, ਰਾਜਸੂਯ, ਗੋਮੇਧ, ਅਤੇ ਵੈਸ਼ਨਵ ਯਗ ਵੀ।" "ਅਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਯਗ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਰਲਭ ਹੈ, ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਤੋਂ ਸਿੱਧਾ ਵਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।" "ਇੱਕ ਦਿਵਿਆ ਰਥ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚੱਲਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਤਮਸੀ ਮਾਇਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਹਨੇਰਾ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।" "ਜੰਗ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਮਾਇਆ ਦੇ ਉਪਯੋਗ ਨਾਲ, ਦੇਵਤਾ ਜਾਂ ਅਸੁਰ ਇਸ ਦੀ ਚਾਲ ਨਹੀਂ ਸਮਝ ਸਕਦੇ।" "ਅਖੂਤ ਤੀਰ-ਕਟਾਰ, ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਧਨੁਸ਼, ਅਤੇ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹਥਿਆਰ, ਜੋ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।" "ਇਹ ਸਾਰੇ ਵਰ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ, ਦਸ ਸਿਰ ਵਾਲੇ, ਯਗ ਦੀ ਪੂਰੀ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਤੈਨੂੰ ਮਿਲਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।" ਫਿਰ, ਰਾਵਣ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਇਹ ਠੀਕ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਇੰਦਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਹਵਨ-ਭਾਗ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।" "ਪਰ ਜੋ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਚੰਗਾ ਹੋਇਆ, ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ; ਆ, ਪਿਆਰੇ, ਆਓ ਘਰ ਚਲਦੇ ਹਾਂ।" ਫਿਰ, ਦਸ ਸਿਰ ਵਾਲਾ ਰਾਵਣ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨਾਲ, ਸਭ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਰੋ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਲੈ ਗਿਆ। ਉਹ ਔਰਤਾਂ, ਜੋ ਦੇਵਤਾ, ਦੈਤ, ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਵਿੱਚ ਰਤਨਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਜਾਣਦੀਆਂ ਸਨ, ਉਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ। "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਇਹ ਕੰਮ ਵੰਸ਼ ਅਤੇ ਯਸ਼ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਕੁਲ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਦੇ ਹੋ।" "ਆਪਣੇ ਕੁਲ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਉਤਮ ਔਰਤਾਂ ਲਿਆਈਆਂ; ਪਰ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਕੁੰਭੀਨਸੀ ਨੂੰ ਮਧੂ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਪਰੇ ਕਰਕੇ ਲਿਆ, ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਪਰੇ ਸੀ।" ਰਾਵਣ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਮੈਂ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆਈ—ਇਹ ਕੀ ਹੈ? ਮਧੂ ਕੌਣ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਤੂੰ ਲੈ ਰਿਹਾ ਹੈ?" ਵਿਭੀਸ਼ਣ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਇਸ ਮੰਦੇ ਕੰਮ ਦਾ ਫਲ ਸੁਣ।" "ਸਾਡੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ, ਸੁਮਾਲੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਭਰਾ, ਮਾਲਯਵਾਨ, ਜੋ ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਅਤੇ ਗਿਆਨੀ ਰਾਤ-ਚਰਣ ਹੈ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।" "ਉਹ ਸਾਡੀ ਮਾਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਅਧਿਆਪਕ ਵੀ; ਉਸ ਦੀ ਧੀ ਦਾ ਨਾਮ ਕੁੰਭੀਨਸੀ ਸੀ।" "ਉਹ ਸਾਡੀ ਮਾਤਾ-ਪੱਖੀ ਮਾਸੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਅੱਗ ਤੋਂ ਜਨਮੀ ਉਹ ਕੁੜੀ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਸਾਡੀ ਭੈਣ ਹੈ, ਹੇ ਭਰਾ।" "ਉਹ ਮਧੂ, ਜੋ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਖਸ਼ਸ ਸੀ, ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਲਿਆ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਜਦ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਯਗ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਮੈਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਸੀ।" "ਜਦ ਕੁੰਭਕਰਨ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ, ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਮਧੂ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।" "ਉਹਨੂੰ ਉਲੰਘਣ ਕਰਕੇ, ਜਦ ਉਹ ਤੇਰੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਸੌ ਰਹੀ ਸੀ, ਮਧੂ ਨੇ ਲਿਆ; ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ, ਜਦ ਤੂੰ ਸੁਣਿਆ, ਤੂੰ ਮਾਫ ਕਰ ਦਿੱਤਾ; ਉਹ ਮਾਰਿਆ ਨਹੀਂ ਗਿਆ।