ਰਾਵਣ ਨੇ ਪਰਾਏਆں ਦੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਹੜਪਣ ਦੀ ਜੋ ਕਰਤੂਤ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਅਯੋਗ ਅਤੇ ਨਿੰਦਣਯੋਗ ਸੀ। ਇਹ ਰਾਕਸ਼ਸ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਦਾ ਸੀ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਉਸ ਨੇ ਜ਼ੁਲਮ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਇਸਤਰੀਆਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਪਾਵੇਗਾ। ਇਹ ਗੱਲ ਉਹ ਉੱਚ ਆਦਰਸ਼ ਅਤੇ ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਇਸਤਰੀਆਂ ਨੇ ਕਹੀ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਨਾ ਤਾਂ ਨਗਾਰੇ ਵੱਜੇ, ਨਾ ਹੀ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੋਈ। ਇਸਤਰੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਰਾਵਣ ਦੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਚਮਕ ਮੰਦਾ ਪੈ ਗਈ। ਉਹ ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਇਸਤਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਹੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬੜੀ ਚੋਟ ਪਹੁੰਚਾਈ, ਤੇ ਉਹ ਨਿਰਾਸ਼ ਦਿਸਣ ਲੱਗਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਲਾਪ ਭਰੀਆਂ ਬਾਤਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ ਰਾਵਣ ਲੰਕਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ, ਜਿੱਥੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਉਸ ਦੀ ਆਉਣ ਤੇ ਆਦਰ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਇੱਕ ਡਰਾਉਣੀ ਰਾਕਸ਼ਸੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਮਨ ਚਾਹੇ ਰੂਪ ਧਾਰ ਸਕਦੀ ਸੀ, ਅਚਾਨਕ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਈ। ਇਹ ਰਾਵਣ ਦੀ ਭੈਣ ਸੀ। ਰਾਵਣ ਨੇ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਨੂੰ ਉਠਾਇਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਂਤਵਨਾ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਪਿਆਰੀ ਭੈਣ, ਇਹ ਕੀ ਹੋਇਆ? ਜਲਦੀ ਦੱਸ ਕਿ ਤੂੰ ਕੀ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ।" ਉਸ ਦੀ ਭੈਣ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅੰਸੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਤੇ ਲਾਲ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਆਖਣ ਲੱਗੀ, "ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਹੱਥੀਂ ਵਿਧਵਾ ਹੋ ਗਈ ਹਾਂ, ਰਾਜਨ।" ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਰਾਜਨ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਦੈਤ, ਜੋ ਕਾਲਕੇਯਾ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਚੌਦਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਵੀ ਤੂੰ ਹੀ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ।" "ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਮੇਰਾ ਪਤੀ, ਜੋ ਬੜੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕੇ ਪਿਆਰਾ ਸੀ। ਪਿਤਾ, ਉਹ ਵੀ ਤੂੰ ਹੀ ਮਾਰਿਆ, ਮੈਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੀ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਨੇ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਰਾਜਨ। ਹੁਣ ਤੇਰੇ ਕਾਰਨ, ਮੈਨੂੰ ਵਿਧਵਾ ਕਿਹਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਜਵਾਈ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਤੂੰ ਆਪ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਤੈਨੂੰ ਕੋਈ ਲਾਜ ਨਹੀਂ ਆਈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਵਿਲਾਪ ਭਰੀ ਬਾਤਾਂ ਨਾਲ ਭੈਣ ਨੇ ਦੱਸਿਆ। ਦਸ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲੇ ਰਾਵਣ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਂਤਵਨਾ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਕਹੇ, "ਬਸ, ਬੱਚੀ, ਹੁਣ ਰੋਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਤੈਨੂੰ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਡਰ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦਾਨ, ਆਦਰ ਤੇ ਮਿਹਰਬਾਨੀ ਨਾਲ ਰਾਜੀ ਕਰਾਂਗਾ।" "ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਬੜੀ ਉਲਝਣ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਜਿੱਤ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਵਿੱਚ, ਤੀਰ ਚਲਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਦੋਸਤ ਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੀ ਪਛਾਣ ਨਹੀਂ ਰਹੀ। ਉਹ ਮੇਰਾ ਜਵਾਈ ਸੀ, ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਤੇਰਾ ਪਤੀ ਮੇਰੇ ਹੱਥੀਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਜੋ ਭਲਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਉਹ ਕਰਾਂਗਾ। ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਖਰ ਦੇ ਕੋਲ ਰਹਿ, ਜੋ ਰਾਜ ਪਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।" "ਉਹ ਤੇਰਾ ਭਰਾ ਚੌਦਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਬਲਵਾਨ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੋਵੇਗਾ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਯਾਤਰਾ ਤੇ ਦਾਨ ਦੇਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦੇਵੇਗਾ। ਉਥੇ ਖਰ, ਜੋ ਤੇਰੀ ਮਾਂ ਦੀ ਭੈਣ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਤੇਰਾ ਸਦਾ ਆਗਿਆਕਾਰੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਹ ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲਾ ਰਾਕਸ਼ਸ ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਚੱਲੇਗਾ।" "ਇਹ ਨਾਇਕ ਜਲਦੀ ਹੀ ਦੰਡਕ ਅਰਣ ਨੂੰ ਰਾਖੀ ਲਈ ਜਾਵੇ, ਦੂਸ਼ਣ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਬਲ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਫੌਜ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੋਵੇਗਾ। ਉਥੇ, ਬਹਾਦਰ ਖਰ ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਕੰਮ ਕਰੇਗਾ, ਉਹ ਰੂਪ ਬਦਲਣ ਵਾਲੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੋਵੇਗਾ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਦਸ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲੇ ਰਾਵਣ ਨੇ ਆਪਣੀ ਫੌਜ—ਚੌਦਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਬਲਵਾਨ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ—ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ। ਭਿਆਨਕ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਖਰ ਦੰਡਕ ਅਰਣ ਦੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਨਿਕਲ ਪਿਆ। ਉਥੇ ਉਸ ਨੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਰਹਿਤ ਰਾਜ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ੂर्पਣਖਾ ਵੀ ਦੰਡਕ ਅਰਣ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਲੱਗੀ। ਫਿਰ ਰਾਵਣ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਹ ਡਰਾਉਣਾ ਜੰਗਲ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸਾਂਤਵਨਾ ਕੀਤੀ, ਹੁਣ ਖੁਸ਼ ਤੇ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਬਲਵਾਨ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਨਿਕੁੰਭਿਲਾ, ਲੰਕਾ ਦਾ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਉੱਪਵਨ, ਵਿੱਚ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਯਜਨ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਯਜਨ ਸ਼ਿਲਾ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਮੰਡਪਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਜਿਸ ਦੀ ਚਮਕ ਦੂਰ ਤਕ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਮੇਘਨਾਦ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਡਰਾਉਣੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਕਾਲੇ ਮ੍ਰਿਗਚਰਮ, ਕਮੰਡਲ ਤੇ ਜਟਾਧਾਰੀ ਦੰਡ ਲੈ ਕੇ ਖੜਾ ਸੀ। ਰਾਵਣ ਨੇ ਉਸ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਬਾਹਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਲਪੇਟ ਲਿਆ ਤੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਪੁੱਤਰ, ਇਹ ਕੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ? ਸੱਚ ਦੱਸ, ਤੂੰ ਕਿਸ ਕਾਰਜ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਹੈਂ?" ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਸ਼ਨਸ, ਜੋ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਪਾਏ ਹੋਏ ਤੇ ਮਹਾਨ ਤਪस्वੀ ਸੀ, ਰਾਵਣ ਨੂੰ, ਜੋ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਸੀ, ਯਜਨ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਲਈ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ, "ਰਾਜਨ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ। ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਸੱਤ ਮਹਾਨ ਯਜਨ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਜੋ ਹਰ ਪੱਖੋਂ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹਨ।" "ਅਗ્નਿਸ਼ਟੋਮ, ਅਸ਼੍ਵਮੇਧ, ਸੋਨੇ ਵਾਲਾ ਮਹਾਨ ਯਜਨ, ਰਾਜਸੂਯ, ਗੋਮੇਧ, ਅਤੇ ਵੈਸ਼ਣਵ ਯਜਨ ਵੀ।" "ਅਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਯਜਨ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵਿਰਲਾ ਹੈ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਸਿੱਧਾ ਪ੍ਰਭੂ ਤੋਂ ਵਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਹਨ।" "ਇੱਕ ਦਿਵ੍ਯ ਰਥ, ਜੋ ਮਨ-ਮਰਜ਼ੀ ਅਨੁਸਾਰ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਤਮਸੀ ਮਾਇਆ ਨਾਮਕ ਸ਼ਕਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਹਨੇਰਾ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।" "ਇਹ ਮਾਇਆ ਜਦੋਂ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਅਸੁਰ ਵੀ ਇਸ ਦਾ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲਗਾ ਸਕਦੇ।" "ਅਖੁੱਟ ਤੀਰਾਂ ਵਾਲਾ ਤਰਕਸ਼, ਜਿੱਤਣ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਧਨੁਸ਼, ਅਤੇ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਅਸਤਰ, ਜੋ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰ ਦੇਂਦਾ ਹੈ।" "ਇਹ ਸਾਰੇ ਵਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਕੇ, ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ, ਦਸ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲੇ ਰਾਵਣ, ਹੁਣ ਯਜਨ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਉੱਤੇ ਇੱਥੇ ਤੇਰੀ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।" ਤਦ ਰਾਵਣ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਇਹ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਕਿ ਇੰਦ੍ਰ ਆਦਿ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਹਵਨ ਸਮਗਰੀ ਨਾਲ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।" "ਪਰ ਜੋ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਹ ਚੰਗਾ ਹੋਇਆ, ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਆ, ਪਿਆਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਅਸੀਂ ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਘਰ ਚੱਲੀਏ।" ਫਿਰ ਦਸ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲਾ ਰਾਵਣ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੇ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਸਮੇਤ, ਸਾਰੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਉਥੋਂ ਉਤਾਰ ਲਿਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅੰਸੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਉਹ ਇਸਤਰੀਆਂ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਦੈਤਾਂ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੀਆਂ ਸੀ, ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਗੁਣਵਾਨ ਸਨ। ਜਦ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਮੁਰਾਦ ਜਾਣੀ, ਤਦ ਉਸ ਧਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਉਚਿਤ ਬਾਤ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਵਣ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੱਡੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਾਪਰੀਆਂ—ਉਸ ਦੇ ਅਹੰਕਾਰ, ਇਸਤਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਜ਼ੁਲਮ, ਭੈਣ ਦੀ ਵਿਧਵਾਗੀ, ਤੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਯਜਨ ਸਫਲਤਾ—ਸਭ ਕੁਝ ਉਸ ਦੇ ਰਾਜ ਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਉਲਝਣਾਂ ਤੇ ਵਿਛੋੜਿਆਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣੀਆਂ।