ਜਨਕ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਤੇ ਉੱਚੀ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਸਨ। ਮੈਂ ਵੱਡਾ ਹਾਂ, ਤੇ ਮੇਰਾ ਛੋਟਾ ਵੀਰ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਹੈ, ਉਹ ਕੁਸ਼ਧ੍ਵਜ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ, ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ, ਰਾਜਸਿੰਘਾਸਨ ਤੇ ਬਿਠਾਇਆ ਤੇ ਰਾਜ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਮੈਨੂੰ ਸੌਂਪ ਕੇ, ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੁਸ਼ਧ੍ਵਜ ਨੂੰ ਵੀ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਜਦੋਂ ਮੇਰੇ ਵੱਡੇ ਉਮਰ ਵਾਲੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਸਵਰਗ ਸਿਧਾਰੇ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਪੂਰੇ ਧਰਮ ਨਾਲ ਰਾਜ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਿਭਾਈ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਕੁਸ਼ਧ੍ਵਜ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਪਿਆਰ ਕੀਤਾ। ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਸੰਕਾਸ਼ਯ ਦੇ ਰਾਜਾ ਸੁਧਨਵਾ ਨੇ ਮਿਥਿਲਾ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਾਈ ਕਰ ਲਈ। ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਸੁਨੇਹਾ ਭੇਜਿਆ, “ਮੈਨੂੰ ਮਹਾਂਧਨੁਸ਼ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦਾ ਅਤੇ ਕਮਲ ਨੈਨੀ ਸੀਤਾ ਦਿਓ।” ਜਦ ਮੈਂ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਵਿਚਕਾਰ ਜੰਗ ਹੋਈ। ਉਸ ਜੰਗ ਵਿਚ ਮੈਂ ਰਾਜਾ ਸੁਧਨਵਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸੀ, ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਸੁਧਨਵਾ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਭਰਾ ਕੁਸ਼ਧ੍ਵਜ ਨੂੰ ਸੰਕਾਸ਼ਯ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ। ਇਹ ਮੇਰਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਹੈ, ਤੇ ਮੈਂ ਵੱਡਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ। ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੋਵੇਂ ਕੁੜੀਆਂ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ। ਤੁਸੀਂ ਸਦਾ ਸੁਖੀ ਰਹੋ। ਮੈਂ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਰਾਮ ਨੂੰ ਤੇ ਉਰਮੀਲਾ ਨੂੰ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ—ਮੇਰੀ ਧੀ ਸੀਤਾ, ਜੋ ਦੇਵਕਨਿਆਂ ਵਰਗੀ ਹੈ, ਪ੍ਰਤਾਪ ਨਾਲ ਜਿੱਤੀ ਗਈ। ਦੂਜੀ ਧੀ ਉਰਮੀਲਾ ਵੀ—ਮੈਂ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਆਖਦਾ ਹਾਂ, ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ—ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਮੈਂ ਦੋਵੇਂ ਕੁੜੀਆਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਲਈ ਗਾਊਆਂ ਦਾ ਦਾਨ ਕਰਵਾਓ, ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਸ਼੍ਰਾਧ ਕਰਵਾਓ, ਫਿਰ ਮੰਗਲਮਈ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਓ। ਅੱਜ ਮਘਾ ਨਕਸ਼ਤਰ ਹੈ, ਤੇ ਤੀਜੇ ਦਿਨ ਉੱਤਰ ਫਾਲਗੁਨੀ ਨਕਸ਼ਤਰ ਤੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਓ। ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਲਈ ਮੰਗਲ ਦਾਨ ਕਰੋ। ਇਸ ਵੇਲੇ, ਮਹਾਨ ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਬਾਲ ਕਾਂਡ ਦਾ ਬਹੱਤਰਵਾਂ ਸਰਗ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਵਿਦੇਹ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਹੀਆਂ, ਤਾਂ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਆਖੇ। ਇਕਸ਼ਵਾਕੁਆਂ ਅਤੇ ਵਿਦੇਹਾਂ ਦੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ, ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਬੇਅੰਤ ਤੇ ਅਥਾਹ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਰਗਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦਾ ਸੀਤਾ ਤੇ ਉਰਮੀਲਾ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਸੋਭਾ ਦੋਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਯੋਗ ਹੈ। ਹੁਣ, ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮਨੁੱਖ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣੋ: ਇਹ ਰਾਜਾ ਕੁਸ਼ਧ੍ਵਜ ਹੈ, ਮੇਰਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ, ਜੋ ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇਸ ਧਰਮਵਾਨ, ਸੁੰਦਰਤਾ ਵਿਚ ਅਦੁੱਤੀਏ, ਦੇ ਦੋ ਧੀਆਂ ਹਨ। ਹੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਲਈ ਵਧੂ ਵਜੋਂ ਮੰਗਦੇ ਹਾਂ। ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ, ਭਰਤ ਅਤੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਲਈ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮੈਂ ਇਹ ਦੋ ਧੀਆਂ ਮੰਗਦਾ ਹਾਂ। ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਇਹ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਸੁੰਦਰਤਾ ਅਤੇ ਯੁਵਾ ਅਵਸਥਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ, ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਰਗੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੀਰਤਾ ਵੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਰਗੀ ਹੈ। ਇਕਸ਼ਵਾਕੁਆਂ ਦਾ ਇਹ ਮਹਾਨ ਘਰਾਨਾ, ਹੇ ਧਰਮਕਰਮੀ ਰਾਜਨ, ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤਤਾ ਨਾਲ ਜੁੜੇ। ਜਦ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੇ ਬਚਨ ਤੇ ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੀ ਸਲਾਹ ਸੁਣੀ, ਤਾਂ ਜਨਕ ਨੇ ਜੋੜੇ ਹੋਏ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਦੋਵੇਂ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ। “ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਧੰਨ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਖੁਦ ਇਹ ਯੋਗ ਮਿਲਾਪ ਆਖਦੇ ਹੋ। ਤੈਥੋਂ ਹੋਵੇ—ਤੁਹਾਡੀ ਭਲਾਈ ਹੋਵੇ! ਕੁਸ਼ਧ੍ਵਜ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਤੇ ਭਰਤ ਦੀਆਂ ਵਧੂਆਂ ਬਣ ਜਾਣ।” “ਇੱਕੋ ਦਿਨ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਚਾਰੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਚਾਰ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਹੱਥ ਫੜਣ। ਅਗਲੇ ਦਿਨ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਫਾਲਗੁਨੀ ਨਕਸ਼ਤਰ ਹੇਠ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਣਾ, ਜਦ ਭਗਾ ਤੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੋਣ। ਇਹ ਮਿੱਠੇ ਬਚਨ ਆਖ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਜਨਕ ਨੇ ਜੋੜੇ ਹੋਏ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਦੋਵੇਂ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।” “ਮੇਰੇ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਧਰਮ ਹੋ ਗਿਆ; ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਚੇਲਾ ਵੀ ਹਾਂ। ਇੱਥੇ ਮੁੱਖ ਆਸਨ ਹਨ—ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਬੈਠੋ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਓ। ਜਿਵੇਂ ਦਸ਼ਰਥ ਲਈ ਅਯੋਧਿਆ ਹੈ, ਇਉਂ ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਮੇਰਾ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ—ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਅਨੁਸਾਰ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰੋ।” ਜਦ ਜਨਕ ਨੇ ਇਹ ਬਚਨ ਆਖੇ, ਤਾਂ ਦਸ਼ਰਥ ਕੁਲ ਦੇ ਰਾਘਵ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਇਸ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ। “ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਭਰਾ, ਮਿਥਿਲਾ ਦੇ ਰਾਜੇ, ਨੌਜਵਾਨ ਹੋ ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ। ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਤੁਹਾਡੇ ਦੁਆਰਾ ਸਤਿਕਾਰਿਤ ਹੋਈ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਸਦਾ ਸੁਖੀ ਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਰਹੋ। ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਜਾਵਾਂਗੇ ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਸ਼੍ਰਾਧ ਕਰਵਾਂਗੇ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਜਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ, ਦੋਵੇਂ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਕਰਕੇ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਨਿਵਾਸ ਵੱਲ ਚਲੇ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਹਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼੍ਰਾਧ ਕੀਤਾ; ਸਵੇਰੇ ਉੱਠ ਕੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਗਾਊਆਂ ਦਾ ਦਾਨ ਕੀਤਾ। ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਲਈ ਅਤੇ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਹਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਲੱਖ ਲੱਖ ਗਾਊਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚਾਰ ਲੱਖ ਗਾਊਆਂ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਿੰਗਾਂ ਵਾਲੀਆਂ, ਬੱਚਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਅਤੇ ਕਾਂਸ ਦੇ ਪਿਆਲਿਆਂ ਨਾਲ ਦੁੱਧ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ, ਦਾਨ ਕੀਤੀਆਂ। ਰਘੁਨੰਦਨ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹੋਰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਧਨ ਦੋਹਾਂ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਖਾਤਰ ਗਾਊਆਂ ਦਾ ਦਾਨ ਕਰਕੇ। ਫਿਰ, ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗਾਊਆਂ ਦਾ ਦਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਐਸਾ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਮ੍ਰਿਦੁ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਲੋਕਪਾਲਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਵੇ। ਹੁਣ, ਮਹਾਨ ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਬਾਲ ਕਾਂਡ ਦਾ ਤਿਹੱਤਰਵਾਂ ਸਰਗ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਦਿਨ ਰਾਜਾ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਗਾਊਆਂ ਦਾ ਦਾਨ ਕੀਤਾ, ਉਸੇ ਦਿਨ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਯੁਧਾਜਿਤ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ।