ਇੱਕ ਵਾਰ ਰਾਵਣ, ਦਸ ਸੀਸਾਂ ਵਾਲਾ ਰਾਖਸ, ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹਵਾਈ ਰਥ ਪੁਸ਼ਪਕ ’ਤੇ ਬੈਠਾ ਸੀ। ਅਚਾਨਕ ਉਸਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਪੁਸ਼ਪਕ ਉਸਦੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਨਹੀਂ ਚੱਲ ਰਿਹਾ। ਉਹ ਹੈਰਾਨ ਹੋਇਆ ਤੇ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਿਆ, “ਮੇਰਾ ਪੁਸ਼ਪਕ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਚੱਲ ਰਿਹਾ? ਕੀ ਇਹ ਕਿਸੇ ਪਰਬਤ ਉੱਤੇ ਮੌਜੂਦ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਕੰਮ ਹੈ?” ਇਸ ਵੇਲੇ, ਰਾਮ ਦੇ ਸਮਰਥ ਮੰਤਰੀ ਮਾਰੀਚ ਨੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨੀ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, “ਹੇ ਰਾਜਨ, ਪੁਸ਼ਪਕ ਬਿਨਾ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਰੁਕਦਾ। ਇਹ ਰਥ ਕੁਬੇਰ ਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਦੇ ਬਿਨਾ ਨਹੀਂ ਚੱਲ ਸਕਦਾ।” ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਵਿਚਕਾਰ, ਇੱਕ ਡਰਾਉਣਾ, ਕਾਲਾ, ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਦਾ, ਵਿਲੱਖਣ ਤੇ ਗੰਜਾ ਬੌਣਾ ਆਇਆ। ਉਹ ਸੀ ਨੰਦੀ, ਜੋ ਭਗਵਾਨ ਭਵ ਦੇ ਸੇਵਕ ਸਨ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਤੇ ਨਮੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ। ਨੰਦੀਸ਼ਵਰ ਨੇ ਰਾਵਣ ਦੇ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਨਿਰਭੀਕਤਾ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, “ਹੇ ਦਸ-ਮੂੰਹ ਵਾਲੇ, ਵਾਪਸ ਮੁੜ ਜਾ। ਇੱਥੇ ਸ਼ਿਵ ਜੀ, ਸੁਰਪੰਖ, ਨਾਗ, ਯਕਸ਼, ਦੇਵ, ਗੰਧਰਵ ਅਤੇ ਰਾਖਸਿਆਂ ਸਮੇਤ ਖੇਡ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਪਰਬਤ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਅਪਹੁੰਚ ਹੈ।” ਨੰਦੀ ਦੀਆਂ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣਕੇ ਰਾਵਣ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਕੰਨ ਵਾਲੇ ਕੰਬਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਉਹ ਪੁਸ਼ਪਕ ਤੋਂ ਥੱਲੇ ਉੱਤਰਿਆ ਤੇ ਆਵਾਜ਼ ਮਾਰੀ, “ਇਹ ਸ਼ਿਵ ਕੌਣ ਹੈ?” ਤੇ ਪਰਬਤ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵੱਲ ਵਧ ਗਿਆ। ਉਥੇ ਉਸਨੇ ਨੰਦੀ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਕੋਲ ਖੜਾ ਸੀ, ਹੱਥ ਵਿਚ ਤੀਖੀ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਫੜਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਦੂਜਾ ਸ਼ਿਵ ਹੋਵੇ। ਨੰਦੀ ਦਾ ਮੁੰਹ ਵਾਂਗਰ ਬਾਂਦਰ ਵਰਗਾ ਸੀ। ਇਹ ਵੇਖ ਕੇ ਰਾਵਣ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਹੰਸੋੜੀ ਉਡਾਈ ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਬਦਲੀ ਤੋਂ ਮੀਂਹ ਵੱਗਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੱਸ ਪਿਆ। ਨੰਦੀ, ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਹੀ ਰੂਪ ਹੈ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ ਕਹਿੰਦਾ, “ਹੇ ਦਸ-ਮੂੰਹ ਵਾਲੇ, ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਬਾਂਦਰ ਰੂਪ ਦਾ ਉਪਹਾਸ ਕੀਤਾ ਤੇ ਗੱਜ ਕੇ ਹੱਸਿਆ ਹੈਂ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਮੇਰੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਮੇਰੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਚਮਕ ਵਾਲੇ ਬਾਂਦਰ ਜਨਮ ਲੈਣਗੇ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨਗੇ। ਉਹ ਪੰਜੇ ਤੇ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ, ਜੰਗ ਲਈ ਉਤਾਵਲੇ, ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਪਰਬਤਾਂ ਵਾਂਗ ਦੌੜਦੇ ਹੋਏ ਆਉਣਗੇ। ਉਹ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਤੇਰਾ ਅਹੰਕਾਰ, ਤੇਰੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਤੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦੇਣਗੇ। ਪਰ ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਮਾਰ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈਂ।” ਜਦੋਂ ਮਹਾਨ ਨੰਦੀ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਹੀਆਂ, ਤਾਂ ਦਿਵਿਆ ਢੋਲ ਵੱਜਣ ਲੱਗ ਪਏ ਤੇ ਅਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੋਈ। ਪਰ ਰਾਵਣ ਨੇ ਨੰਦੀ ਦੀ ਗੱਲ ਨਾ ਮੰਨੀ। ਉਹ ਪਰਬਤ ਵੱਲ ਵਧਿਆ ਤੇ ਆਖਣ ਲੱਗਾ, “ਜਦੋਂ ਮੇਰਾ ਪੁਸ਼ਪਕ ਇੱਥੇ ਰੁਕ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਇਹ ਪਰਬਤ ਉਖਾੜ ਦਿਆਂਗਾ। ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਇੱਥੇ ਕਿਹੜੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਰਾਜ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਖੇਤਰ ਦੀ ਹਦ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ।” ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਰਾਵਣ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਬਾਂਹ ਪਰਬਤ ਉੱਤੇ ਫੈਲਾਈਆਂ ਤੇ ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਪਰਬਤ ਨੂੰ ਹਿਲਾਉਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਹਿਲਾਵਟ ਨਾਲ ਪਰਬਤ ਕੰਬਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਇਸ ਕੰਬਣ ਨਾਲ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੇ ਸੇਵਕ ਘਬਰਾ ਗਏ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਪਾਰਵਤੀ, ਜੋ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਈ ਹੋਈ ਸੀ, ਉਹ ਵੀ ਹਿਲ ਗਈ। ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਮ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਦਾ ਅੰਗੂਠਾ ਪਰਬਤ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਪਰਬਤ ਦਾ ਭਾਰ ਰਾਵਣ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਉੱਤੇ ਪੈ ਗਿਆ ਤੇ ਉਹ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਹੇਠਾਂ ਕੁਚਲ ਗਈਆਂ। ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ ਰਾਵਣ ਦੇ ਮੰਤਰੀ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ। ਗੁੱਸੇ ਤੇ ਦਰਦ ਨਾਲ ਰਾਵਣ ਐਸਾ ਗੱਜਿਆ ਕਿ ਤਿੰਨੋ ਲੋਕ ਕੰਬ ਗਏ। ਉਸਦੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਲੱਗਾ ਜਿਵੇਂ ਕਾਲ ਅੰਤ ਤੇ ਵੱਜਣ ਵਾਲਾ ਵਜ੍ਰ ਹੈ। ਇੰਦਰ ਆਦਿ ਦੇਵਤਾ ਵੀ ਡਰ ਗਏ। ਸਮੁੰਦਰ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਹੋ ਗਏ, ਪਰਬਤ ਕੰਬਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਯਕਸ਼, ਵਿਦਿਆਧਰ ਤੇ ਸਿੱਧ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, “ਇਹ ਕੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ?” ਜਦੋਂ ਰਾਵਣ ਚੀਕਣ ਲੱਗ ਪਿਆ, ਉਸਦੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਾਵਣ, ਉਮਾ ਦੇ ਪਤੀ ਮਹਾਦੇਵ ਨੀਲਕੰਠ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰ। ਇੱਥੇ ਤੇਰੇ ਲਈ ਹੋਰ ਕੋਈ ਆਸਰਾ ਨਹੀਂ। ਉਸਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾ, ਉਸਦੀ ਸਿਫਤ ਕਰ ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰ। ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦਇਆਲੂ ਹਨ, ਜੇ ਉਹ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਤੈਨੂੰ ਵਰਦਾਨ ਮਿਲੇਗਾ।” ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਵਣ ਨੇ ਨੰਦੀਧਰ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਤੁਤੀਆਂ ਤੇ ਗੀਤਾਂ ਨਾਲ, ਨਤਮਸਤਕ ਹੋ ਕੇ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਸ਼ਿਵ ਜੀ, ਪਰਬਤ ਉੱਤੇ ਖੜੇ ਹੋ ਕੇ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ ਤੇ ਰਾਵਣ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਫਿਰ ਉਹ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ਹੇ ਦਸ-ਮੂੰਹ ਵਾਲੇ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਵੀਰਤਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ। ਜਦ ਤੂੰ ਪਰਬਤ ਨੂੰ ਚੁੱਕਣ ਲੱਗਾ, ਤੇਰੀ ਜੋ ਭਿਆਨਕ ਗੱਜ ਸੀ, ਉਸ ਨਾਲ ਤੂੰ ਤਿੰਨੋ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਲੋਕ ਤੈਨੂੰ ਰਾਵਣ — ਜਗਤ ਨੂੰ ਰੁਲਾਉਣ ਵਾਲਾ — ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਣਗੇ। ਦੇਵ, ਮਨੁੱਖ, ਯਕਸ਼ ਤੇ ਹੋਰ ਸਭ ਤੈਨੂੰ ਰਾਵਣ ਹੀ ਆਖਣਗੇ।” “ਹੁਣ, ਹੇ ਪੁਲਸਤਯ ਵੰਸ਼ੀ, ਜਿਸ ਰਾਹ ਚਾਹੇਂ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਹੋ ਕੇ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈਂ। ਮੇਰੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ, ਲੰਕਾ ਦੇ ਪਤੀ, ਤੂੰ ਜਾ।” ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਇਹ ਆਗਿਆ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਵਣ ਨੇ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਆਖਿਆ, “ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਵਰ ਦਿਓ। ਮੈਂ ਦੇਵ, ਗੰਧਰਵ, ਦਾਨਵ, ਰਾਖਸ, ਗੁਹ੍ਯਕ, ਨਾਗ ਆਦਿਕ ਵੱਡੀਆਂ ਜਾਤੀਆਂ ਤੋਂ ਅਜੈਯਤਾ ਲੈ ਚੁੱਕਾ ਹਾਂ। ਮਨੁੱਖ ਤੇ ਦੇਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੁਝ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਹਨ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲੋਂ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਵੀ ਲੈ ਚੁੱਕਾ ਹਾਂ। ਹੁਣ ਮੇਰੀ ਰਹਿ ਗਈ ਉਮਰ ਤੇ ਸ਼ਸਤਰ ਵੀ ਦਿਓ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਵਣ ਨੇ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਕੋਲੋਂ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ।