ਭਾਰਤ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ, ਰਾਜਾ ਰਾਮ, ਇੱਕ ਦਿਨ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਗਲੀਆਂ ਅਤੇ ਰਾਜ ਮਾਰਗਾਂ 'ਤੇ ਦੋ ਕੁਸ਼ੀਲਵਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਨੌਜਵਾਨ, ਜੋ ਵਧੀਆ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਲੈ ਆਏ। ਰਾਮ, ਜੋ ਸ਼ਤ੍ਰੂਆਂ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਰਾਜਸੀ ਆਸਨ 'ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੋਵੇਂ ਨੂੰ ਬੜੀ ਇਜ਼ਤ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ ਦੇਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਰਾਮ ਆਪਣੇ ਸਲਾਹਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਦੋ ਭਰਾ, ਜੋ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਸੁਭਾਵ ਵਿੱਚ ਸ਼ਲਾਖਣਯੋਗ ਹਨ, ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ। ਫਿਰ ਰਾਮ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਇਹ ਦੋਵੇਂ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣੋ।” ਰਾਮ ਨੇ ਗਾਇਕਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਰਥ ਅਤੇ ਭਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਕਥਾ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ। ਦੋਵੇਂ ਗਾਇਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦਿਲੋਂ, ਮਿੱਠੀ ਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਭਰੀ ਆਵਾਜ਼ 'ਚ ਗਾ ਕੇ ਸਭ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲਿਆ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗਾਇਕੀ ਸੁਰ ਅਤੇ ਲਯ ਵਿੱਚ ਬਿਲਕੁਲ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਕਥਾ ਦਾ ਅਰਥ ਸਾਫ-ਸਾਫ ਦੱਸਦੇ ਹੋਏ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਧੁਨ ਹਰ ਇਕ ਦੇ ਮਨ, ਦਿਲ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਧੁਰਤਾ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ। ਇਹ ਦੋ ਸੰਨਿਆਸੀ, ਰਾਜਸੀ ਜਨਮ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਾਲੇ, ਵਧੀਆ ਗਾਇਕ ਅਤੇ ਤਪਸੀ ਵੀ ਹਨ। ਰਾਮ ਨੇ ਆਪ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਅਜੋਕੇ ਹਨ। ਹੁਣ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਕਾਰਜਾਂ ਦੀ ਉੱਤਮ ਕਥਾ ਸੁਣੋ। ਰਾਮ ਦੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਦੇਣ 'ਤੇ, ਦੋਵੇਂ ਨੇ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕਥਾ ਗਾਉਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਰਾਮ, ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਬੈਠਾ, ਥੋੜਾ-ਥੋੜਾ ਕਰਕੇ ਕਥਾ ਸੁਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਹੁਣ, ਤੁਸੀਂ ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਬਾਲ ਕਾਂਡ ਦੀ ਪੰਜਵੀਂ ਅਧਿਆਇ ਸੁਣੋ। ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹਨਾਂ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਸੀ, ਜੋ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਕਥਾ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਗਰ ਨਾਮ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਮੁੰਦਰ ਖੋਦਿਆ; ਉਸ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਸਾਠ ਹਜ਼ਾਰ ਪੁੱਤਰ ਸਨ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਲੜੀ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਰਾਮਾਯਣ ਦੀ ਮਹਾਨ ਕਥਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ। ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਇਹ ਪੂਰੀ ਕਥਾ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਾਂਗੇ, ਜੋ ਧਰਮ, ਆਰਥ ਅਤੇ ਕਾਮ ਦੇ ਨਾਲ ਹੈ; ਇਹ ਵਿਭਾਵਨਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਸੁਣੀ ਜਾਵੇ। ਇਕ ਸ਼ਹਿਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਅਯੋਧਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ; ਇਸ ਨੂੰ ਮਨੁ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਨੇ ਆਪ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸ਼ਹਿਰ, ਲੰਬਾਈ ਵਿੱਚ ਬਾਰਾਂ ਯੋਜਨ ਅਤੇ ਚੌੜਾਈ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਯੋਜਨ ਸੀ, ਅਤੇ ਰਾਜ ਮਾਰਗਾਂ ਵਧੀਆ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵੰਡੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਮਹਾਨ ਰਾਜ ਮਾਰਗ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਸਦਾ ਤਾਜਾ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਝੜਿਆ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਛਿੜਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ, ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਵੱਸਦਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਅਯੋਧਿਆ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਅਤੇ ਤੋरण, ਵਧੀਆ ਵੰਡੇ ਹੋਏ ਬਾਜ਼ਾਰ, ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਯੰਤਰਾਂ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਅਤੇ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਦੀ ਵਸਤੀ ਸੀ। ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਗਾਇਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ਾਨ-ਸ਼ੌਕਤ ਬੇਮਿਸਾਲ ਸੀ; ਉੱਚੀਆਂ ਹਵੈਲੀਆਂ, ਝੰਡੇ, ਅਤੇ ਸੈਂਕੜੇ ਯੁੱਧ ਯੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਨਾਚਣ ਵਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਦੇ ਟੋਲ, ਬਾਗਾਂ ਅਤੇ ਆਮ ਦੇ ਬੂਟਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਘੇਰੇ ਵਾਲੀ ਸ਼ਾਲਾ ਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਚਹੁੰ ਪਾਸੇ ਡੂੰਘੀਆਂ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਖਾਈਆਂ, ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਔਰਾਂ ਲਈ ਔਖਾ, ਅਤੇ ਘੋੜੇ, ਹਾਥੀ, ਗਾਂ, ਉਟ, ਅਤੇ ਗਧਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਵਸਾਲ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸਭਾਵਾਂ, ਜੋ ਟ੍ਰਿਬਿਊਟ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ, ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਵਪਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਸ਼ਹਿਰ ਸੁੰਦਰ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਹਵੈਲੀਆਂ, ਜੋ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ, ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਂਗ, ਅਤੇ ਉੱਚੀਆਂ ਮੰਜ਼ਿਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਇੰਦਰ ਦੀ ਅਮਰਾਵਤੀ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਸ਼ਤਰੰਜ ਵਾਂਗ ਆਕਾਰ ਵਾਲਾ, ਉੱਤਮ ਨਾਰੀ ਸਮੂਹਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਅਤੇ ਦੇਵ ਮੰਦਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਵਸਤੀ ਪੱਕੀ ਅਤੇ ਅਟੁੱਟ, ਸਮਤਲ ਧਰਤੀ 'ਤੇ, ਚਾਵਲ, ਜੌ, ਅਤੇ ਗੰਨੇ ਦੇ ਰਸ ਨਾਲ ਮਿੱਠਾ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਉੱਤਮ ਨਿਵਾਸ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡੰਬ, ਮ੍ਰਿਦੰਗ, ਵੀਣਾ ਅਤੇ ਪਨਵਾਂ ਦੀਆਂ ਧੁਨਾਂ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦਾ ਸੀ। ਜਿਵੇਂ ਸਿੱਧਾਂ ਨੇ ਤਪ ਨਾਲ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਦੇਵ ਮੰਦਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ, ਉਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਹਵੈਲੀਆਂ ਵਧੀਆ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਨ। ਉਹ ਲੋਕ, ਜੋ ਤੀਰ ਚਲਾਉਣ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਚੁਕਦੇ ਨਹੀਂ, ਚਾਹੇ ਨਿਕਟ ਜਾਂ ਦੂਰ, ਜੋ ਧੁਨੀ ਨਾਲ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਲਾਉਣ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੀਣ, ਹਲਕਾ ਹੱਥ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆ ਨਾਲ ਨਿਪੁੰਨ ਸਨ। ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ, ਬਾਘ ਅਤੇ ਜੰਗਲੀ ਸੂਰਾਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਹਥਿਆਰ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਮਾਰਦੇ ਸਨ। ਦਸ਼ਰਥ ਰਾਜਾ ਨੇ ਅਯੋਧਿਆ ਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਮਹਾਨ ਰਥੀ ਯੋਧਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਅੱਗ ਵਾਂਗ, ਧਰਮਕ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਦ੍ਵਿਜ, ਜੋ ਛੇ ਵੈਦਾਂ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸੱਚ ਦੇ ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ, ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਪਵਿੱਤਰ ਤਪਸੀ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਹੁਣ, ਤੁਸੀਂ ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਬਾਲ ਕਾਂਡ ਦੀ ਛੇਵੀਂ ਅਧਿਆਇ ਸੁਣੋ। ਉਸ ਅਯੋਧਿਆ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਵਿਦਵਾਨ, ਜੋ ਵੈਦਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਾਲਾ, ਦੂਰਦਰਸ਼ੀ, ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲਾ, ਅਤੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਤੇ ਦੇਸ਼ ਵਾਸੀਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਸੀ। ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਥੀ, ਯਜਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਠ, ਸਵੈ-ਨਿਯੰਤਰਿਤ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਵਾਂਗ ਰਾਜ ਰਿਸ਼ੀ, ਤੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ। ਉਹ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਸ਼ਤ੍ਰੂ ਨਾਸਕ, ਮਿੱਤਰਤਾ ਵਾਲਾ, ਇੰਦ੍ਰ ਅਤੇ ਕੁਬੇਰ ਵਾਂਗ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਵਿੱਚ ਬਰਾਬਰ ਸੀ। ਜਿਵੇਂ ਮਨੁ, ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲਾ, ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਰਖਵਾਲਾ ਸੀ, ਤਿਵੇਂ ਦਸ਼ਰਥ ਰਾਜਾ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਰਖਵਾਲਾ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਸੱਚੇ ਸੰਕਲਪ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਤ੍ਰੈ-ਪੁਰਸ਼ਾਰਥ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਉੱਤਮ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਇੰਦ੍ਰ ਦੀ ਅਮਰਾਵਤੀ ਵਾਂਗ ਸ਼ਾਸਿਤ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਉੱਤਮ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਘੱਟ ਧਨ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਸੀ; ਹਰ ਘਰ ਵਾਲਾ ਗਾਂ, ਘੋੜੇ, ਧਨ ਅਤੇ ਅਨਾਜ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਕੋਈ ਲਾਲਚੀ ਜਾਂ ਕੰਜੂਸ, ਨਾ ਕੋਈ ਕਠੋਰ ਮਨੁੱਖ, ਅਯੋਧਿਆ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਸੀ; ਨਾ ਕੋਈ ਅਗਿਆਨੀ ਜਾਂ ਨਾਸਤਿਕ। ਸਭ ਪੁਰਸ਼ ਅਤੇ ਨਾਰੀ, ਚਲਣ-ਫਿਰਣ ਵਿੱਚ ਧਰਮਕ, ਵਧੀਆ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਵਾਲੇ, ਸੁਭਾਵ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼, ਅਤੇ ਚਲਣ-ਚਲਣ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਾਂਗ ਪਵਿੱਤਰ ਸਨ।