ਰਾਵਣ ਨੇ ਜਦੋਂ ਰਵਾਇਤੀ ਵਿਦਾਈ ਦੀ ਰਸਮ ਅਦਾ ਕਰ ਲਈ, ਉਹ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਰਥ ‘ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਧਨ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਕੁਬੇਰ ਦੇ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਨਿਕਲ ਪਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਛੇ ਵੱਡੇ ਸਲਾਹਕਾਰ—ਮਹੋਦਰ, ਪ੍ਰਹਸਤ, ਮਾਰੀਚ, ਸ਼ੁਕ, ਸਾਰਣ ਅਤੇ ਯੁੱਧ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤਿਆਰ ਧੂਮਰਾਖ੍ਸ਼ਾ ਵੀ ਸਨ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦੇਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਣ, ਰਾਵਣ ਦੇ ਨਾਲ ਚਲੇ। ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਹ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਬਸਤੀਆਂ, ਦਰਿਆਵਾਂ, ਪਹਾੜਾਂ, ਜੰਗਲਾਂ ਅਤੇ ਬਾਗ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਕੈਲਾਸ ਪਹਾੜ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ। ਜਦੋਂ ਯਕ੍ਸ਼ਾਂ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਆਪਣੇ ਸਲਾਹਕਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਜੰਗ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੋਇਆ ਉਥੇ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਰਾਵਣ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦਾ ਭਰਾ ਸੀ, ਕੁਬੇਰ ਕੋਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਾ ਕੇ ਕੁਬੇਰ ਨੂੰ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ। ਫਿਰ, ਧਨਾਦਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਮਿਲਣ ‘ਤੇ, ਉਹ ਯਕ੍ਸ਼ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਯੁੱਧ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਏ। ਫੌਜਾਂ ਦਾ ਗੋਲ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲਾ ਸ਼ੋਰ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗੂਂ ਉੱਭਰ ਆਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਾੜ ਹਿਲ ਰਹੇ ਹੋਣ। ਫਿਰ ਉਥੇ ਯਕ੍ਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਭਿਆਨਕ ਲੜਾਈ ਛਿੜ ਗਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰਾਵਣ ਦੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਚਿੰਤਤ ਹੋ ਗਏ। ਐਸਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸੈਨਿਕ ਜਥਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਦਸ ਮੂੰਹ ਵਾਲਾ ਰਾਵਣ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਚੀਕਾਂ ਮਾਰਦਾ ਹੋਇਆ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਲੜਾਈ ਲਈ ਵਧਿਆ। ਰਾਵਣ ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਸਲਾਹਕਾਰਾਂ ਨੇ ਵੀ ਹਰ ਇੱਕ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰ-ਹਜ਼ਾਰ ਯਕ੍ਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕੀਤਾ। ਦਸਾਨਨ ਰਾਵਣ ਨੇ ਗਦਿਆਂ, ਗੱਦਿਆਂ, ਤਲਵਾਰਾਂ, ਭਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਸੂਲਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰ ਖਾਂਦਿਆਂ ਹੋਇਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਦਸ ਮੂੰਹ ਵਾਲਾ ਰਾਵਣ ਇੰਨਾ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋਇਆ ਕਿ ਸਾਹ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਮੀਂਹ ਨਾਲ ਪਹਾੜ ਦਬ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਪਰ ਯਕ੍ਸ਼ਾਂ ਦੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰ ਖਾਂਦਿਆਂ ਵੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਦਰਦ ਮਹਿਸੂਸ ਨਹੀਂ ਹੋਈ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਾੜ ਤੇ ਮੀਂਹ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਪੈਣ। ਉਹ ਦੁਸ਼ਟ, ਕਾਲ ਦੀ ਲਕੜੀ ਵਰਗਾ ਗਦਾ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਫੌਜ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ ਤੇ ਯਕ੍ਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸਤਨਾਬੂਦ ਕਰਦਾ ਗਿਆ। ਉਹ ਯਕ੍ਸ਼ਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਇੰਝ ਸਾੜ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਨਾਲ ਭੜਕਿਆ ਹੋਇਆ ਅੱਗ ਸੁੱਕੀ ਲੱਕੜ ਜਾਂ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦੇਵੇ। ਮਹੋਦਰ, ਸ਼ੁਕ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੱਡੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਯਕ੍ਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਇੰਨਾ ਘਟਾ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਨਾਲ ਬੱਦਲ ਛਿਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਯਕ੍ਸ਼ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ, ਕਈ ਆਪਣੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਹੋਠਾਂ ਨੂੰ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਚਬਾਉਂਦੇ। ਕੁਝ ਹਲਕਾਣ ਹੋ ਕੇ, ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਗੱਲ ਲਾ ਕੇ, ਹਥਿਆਰ ਛੱਡ ਕੇ, ਜਿਉਂ ਜਲ-ਕਿਨਾਰੇ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਏ। ਜਿਹੜੇ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ, ਤੇ ਜਿਹੜੇ ਜੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਹ ਧਰਤੀ ‘ਤੇ ਹੀ ਰਹਿ ਗਏ—ਇਸ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਲੱਗਾ ਕਿ ਆਸਮਾਨ ਤੇ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਫਰਕ ਨਹੀਂ। ਜਦੋਂ ਕੁਬੇਰ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਯਕ੍ਸ਼ਾਂ ਦੇ ਮਹਾਂਬਲੀ ਨੇਤਾ ਟੁੱਟ ਗਏ ਹਨ, ਉਸ ਨੇ ਹੋਰ ਯਕ੍ਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ। ਏਸੇ ਵੇਲੇ, ਸੰਯੋਧਕੰਟਕ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਯਕ੍ਸ਼, ਜਿਸ ਕੋਲ ਵੱਡੀ ਤੇ ਤਾਕਤਵਰ ਫੌਜ ਸੀ, ਜੰਗ ਲਈ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਚੱਕਰ ਨਾਲ ਮਾਰੀਚ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਟੁੱਟ ਕੇ ਧਰਤੀ ‘ਤੇ ਆਇਆ ਹੋਇਆ ਗ੍ਰਹਿ, ਜਿਸ ਦਾ ਪੁੰਨ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਵਣ ਨੇ ਹੋਸ਼ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਅਰਾਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਸ ਯਕ੍ਸ਼ ਨਾਲ ਜੰਗ ਕੀਤੀ; ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਹ ਯਕ੍ਸ਼ ਟੁੱਟ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਭੱਜ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਰਾਵਣ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਬਿਲੌਰ ਦੀ ਧੂੜ ਨਾਲ ਰੰਗੀ ਹੋਈ, ਰੱਖਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਵਿਚੋਂ, ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਦਸਮੁੱਖ ਰਾਵਣ ਅੰਦਰ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਦਰਬਾਨ, ਜੋ ਸੂਰ્યਭਾਨੂ ਨਾਮਕ ਯਕ੍ਸ਼ ਸੀ, ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ। ਯਕ੍ਸ਼ ਵੱਲੋਂ ਰੋਕੇ ਜਾਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਰਾਵਣ ਅੰਦਰ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ; ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਰਾਵਣ ਨਹੀਂ ਰੁਕਿਆ। ਫਿਰ, ਉਸ ਨੇ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਉਖਾੜ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਯਕ੍ਸ਼ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚੋਂ ਲਹੂ ਵਹਿ ਨਿਕਲਿਆ, ਤੇ ਉਹ ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਚੁੱਕੇ ਹੋਏ ਧਾਤੂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਪਰ, ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਵਰਗੇ ਉਸ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਨਾਲ ਮਾਰ ਖਾਂਦਿਆਂ ਵੀ, ਰਾਵਣ ਨੂੰ, ਜੋ ਸਵੈੰਭੂ ਦੇ ਵਰਦਾਨ ਕਰਕੇ ਅਜੈਯ ਸੀ, ਕੋਈ ਚੋਟ ਨਾ ਲੱਗੀ। ਫਿਰ, ਉਸੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਨਾਲ, ਰਾਵਣ ਨੇ ਉਸ ਯਕ੍ਸ਼ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਹ ਯਕ੍ਸ਼ ਦਿੱਖ ਨਹੀਂ ਆਇਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਸੁਆਹ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਰਾਵਣ ਦੀ ਇਹ ਤਾਕਤ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਯਕ੍ਸ਼ ਭੱਜ ਗਏ; ਡਰ ਕੇ, ਉਹ ਨਦੀਆਂ ਤੇ ਗੁਫਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲੁਕ ਗਏ, ਹਥਿਆਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਉੱਤੇ ਰੰਗ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਫਿਰ, ਧਨ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਕੁਬੇਰ ਨੇ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਡਰੇ ਹੋਏ ਯਕ੍ਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਯਕ੍ਸ਼ ਮਣਿਕਾਰਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: ‘‘ਹੇ ਯਕ੍ਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ, ਰਾਵਣ—ਇਸ ਦੁਸ਼ਟ, ਖ਼ਰਾਬ ਮਨ ਵਾਲੇ—ਨੂੰ ਮਾਰ, ਤੇ ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਯਕ੍ਸ਼ਾਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਬਣ।’’ ਐਸਾ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਹਾਬਲੀ, ਅਜੈਯ ਮਣਿਭਦ੍ਰ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਯਕ੍ਸ਼ਾਂ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿਚ, ਹੋਰ ਚਾਰ ਯੋਧਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇਣ ਲਈ ਆਇਆ। ਫਿਰ ਯਕ੍ਸ਼ਾਂ ਨੇ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ, ਗਦਿਆਂ, ਗੱਦਿਆਂ, ਭਾਲਿਆਂ, ਬਰਛੀਆਂ ਅਤੇ ਲੋਹੇ ਦੀਆਂ ਲੱਕੜੀਆਂ ਨਾਲ ਵੱਜਦੇ ਹੋਏ। ਉਹ ਬਾਜਾਂ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹਲਚਲ ਕਰਦੇ, ਉਲਝਦੇ, ਅਤੇ ਚੀਕਦੇ, ‘‘ਮੈਂ ਪਿੱਛੇ ਨਹੀਂ ਹਟਦਾ—ਜੇ ਕੋਈ ਹਟਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਹਟ ਜਾਵੇ।’’ ਇਸ ਭਿਆਨਕ ਜੰਗ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਸਭ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਏ। ਉਸ ਜੰਗ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਹਸਤ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰ ਯਕ੍ਸ਼ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ, ਤੇ ਮਹੋਦਰ ਨੇ ਵੀ ਹੋਰ ਹਜ਼ਾਰ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਯਕ੍ਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਰਾਜਨ, ਆਪਣੇ ਗੁੱਸੇ ਅਤੇ ਯੁੱਧ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਵਿੱਚ, ਮਾਰੀਚ ਨੇ ਅੱਖ ਝਪਕਣ ਵਿੱਚ ਹੀ ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਯਕ੍ਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਿੱਥੇ ਯਕ੍ਸ਼ਾਂ ਦੀ ਸਿੱਧੀ-ਸਾਧੀ ਲੜਾਈ ਸੀ, ਉੱਥੇ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਮਾਇਆ ਤੇ ਜਾਦੂ ਸੀ। ਹੇ ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਨੇ ਜੰਗ ਵਿਚ ਵਧਤਰੀ ਪ੍ਰਗਟਾਈ।