ਹਿਮਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭਾਰਗਵ ਰਿਸ਼ੀ, ਚਯਵਨ, ਆ ਕੇ ਵਸੇ। ਉਥੇ, ਇੱਕ ਉੱਚ ਕੁਲ ਦੀ ਮਹਿਲਾ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਉਸ ਕੋਲ ਆਈ। ਕਲਿੰਦੀ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕੌਂਅ ਦੇ ਪੱਤੇ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਚਯਵਨ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਆਈ, ਉਸ ਨੇ ਉਤਮ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਚਯਵਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਤਾਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਦੇਖ ਕੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ, “ਹੇ ਉੱਚ ਕੁਲ ਦੀ ਮਹਿਲਾ, ਤੇਰੇ ਗਰਭ ਵਿਚ ਇੱਕ ਨਿਆਯਵਾਨ ਤੇ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ালী ਪੁੱਤਰ ਜਨਮ ਲਵੇਗਾ। ਤੇਰੇ ਗਰਭ ਨਾਲ, ਹੇ ਕੰਵਾਂ-ਅੱਖੀ, ਤੂੰ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰ।” ਕਲਿੰਦੀ, ਜੋ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਚਯਵਨ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਸਹ-ਪਤਨੀ ਨੇ ਈਰਖਾ ਕਰਕੇ, ਗਰਭ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਦੀ ਨੀਅਤ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦਵਾਈ ਪਿਲਾਈ; ਪਰ ਉਸ ਦਵਾਈ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਸਗਰ ਨਾਂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਿਆ। ਸਗਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਸਮੰਜਾ ਸੀ, ਅਸਮੰਜਾ ਤੋਂ ਅੰਸ਼ੁਮਾਨ, ਅੰਸ਼ੁਮਾਨ ਤੋਂ ਦਿਲੀਪ, ਦਿਲੀਪ ਤੋਂ ਭਾਗੀਰਥ। ਭਾਗੀਰਥ ਤੋਂ ਕਕੁਤਸਥ, ਕਕੁਤਸਥ ਤੋਂ ਰਘੁ, ਰਘੁ ਤੋਂ ਪ੍ਰਵ੍ਰਿਦ੍ਹ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਕਲਮਸ਼ਾਪਾਦਾ, ਕਲਮਸ਼ਾਪਾਦਾ ਤੋਂ ਸ਼ੰਖਨਾ, ਸ਼ੰਖਨਾ ਤੋਂ ਸੁਦਰਸ਼ਨਾ, ਸੁਦਰਸ਼ਨਾ ਤੋਂ ਅਗਨੀਵਰਨ। ਅਗਨੀਵਰਨ ਤੋਂ ਸ਼ੀਘਰਗਾ, ਸ਼ੀਘਰਗਾ ਤੋਂ ਮਾਰੁ, ਮਾਰੁ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸ਼ੁਸ਼ਰੁਕਾ, ਪ੍ਰਸ਼ੁਸ਼ਰੁਕਾ ਤੋਂ ਅੰਬਰੀਸ਼। ਅੰਬਰੀਸ਼ ਤੋਂ ਨਹੁਸ਼, ਨਹੁਸ਼ ਤੋਂ ਯਯਾਤੀ, ਯਯਾਤੀ ਤੋਂ ਨਾਭਾਗਾ। ਨਾਭਾਗਾ ਤੋਂ ਅਜਾ, ਅਜਾ ਤੋਂ ਦਸ਼ਰਥ, ਤੇ ਦਸ਼ਰਥ ਤੋਂ ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ। ਇਹ ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ, ਪਵਿੱਤਰ, ਧਰਮਨਿਸ਼ਠ, ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ, ਮਹਾਨ ਨਾਇਕ ਰਾਜਾ ਹਨ। “ਹੇ ਰਾਜਨ, ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਲਈ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਧੀ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਤੂੰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਹੀ ਧੀ ਦੇ, ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਰਾਬਰੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।” ਹੁਣ, ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਬਾਲਕਾਂਡ ਦੀ ਇਕਹੱਤਰਵੀਂ ਸਰਗਾ ਸੁਣੋ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਜਨਕ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਤੇਰੀ ਭਲਾਈ ਹੋਵੇ; ਤੂੰ ਸਾਡੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਸੁਣਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ। ਪੁੱਤਰੀ ਦੇਣ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ, ਵੰਸ਼ ਦੀ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵੰਸ਼ ਵਿਚ ਜਨਮੇ ਵਿਅਕਤੀ ਵੱਲੋਂ ਦਿੰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਸੁਣ। ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕਰਤਬਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਨਿਮੀ ਸੀ, ਜੋ ਉੱਚ ਧਰਮ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮਿਥੀ ਸੀ, ਤੇ ਮਿਥੀ ਤੋਂ ਜਨਕ; ਪਹਿਲਾ ਜਨਕ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਜਨਕ ਤੋਂ ਉਦਾਵਾਸੁ। ਉਦਾਵਾਸੁ ਤੋਂ ਨੰਦਿਵਰਧਨ, ਨੰਦਿਵਰਧਨ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਯੋਧਾ ਸੁਕੇਤੁ। ਸੁਕੇਤੁ ਤੋਂ ਧਰਮਵਾਨ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ाली ਦੇਵਰਾਤਾ; ਦੇਵਰਾਤਾ, ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ, ਬ੍ਰਿਹਦਰਥਾ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਬ੍ਰਿਹਦਰਥਾ ਤੋਂ ਮਹਾਵੀਰ, ਮਹਾਵੀਰ ਤੋਂ ਸੁਧ੍ਰਿਤੀ, ਜੋ ਸੱਚੇ ਧੀਰਜ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਸੁਧ੍ਰਿਤੀ ਤੋਂ ਧਰਮਵਾਨ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਕੇਤੁ, ਤੇ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਕੇਤੁ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਹਰਯਸ਼ਵ। ਹਰਯਸ਼ਵ ਤੋਂ ਮਾਰੁ, ਮਾਰੁ ਤੋਂ ਪ੍ਰਤੀਨਧਕ, ਤੇ ਪ੍ਰਤੀਨਧਕ ਤੋਂ ਧਰਮਵਾਨ ਰਾਜਾ ਕੀਰਤਿਰਥ। ਕੀਰਤਿਰਥ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਦੇਵਮੀਢਾ, ਦੇਵਮੀਢਾ ਤੋਂ ਵਿਬੁਧਾ, ਵਿਬੁਧਾ ਤੋਂ ਮਹੀਧਰਕਾ। ਮਹੀਧਰਕਾ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਕੀਰਤਿਰਾਤਾ, ਤੇ ਕੀਰਤਿਰਾਤਾ ਤੋਂ ਮਹਾਰੋਮਾ। ਮਹਾਰੋਮਾ ਤੋਂ ਧਰਮਵਾਨ ਸਵਰਨਰੋਮਾ, ਤੇ ਸਵਰਨਰੋਮਾ ਤੋਂ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਹ੍ਰਸਵਰੋਮਾ। ਉਹ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਸਨ; ਮੈਂ ਵੱਡਾ ਹਾਂ, ਤੇ ਮੇਰਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਕੁਸ਼ਧਵਜ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ, ਤੇ ਰਾਜ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਮੈਨੂੰ ਦੇ ਕੇ, ਉਹ ਜੰਗਲ ਚਲੇ ਗਏ, ਤੇ ਕੁਸ਼ਧਵਜ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਜਦ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਸਵਰਗ ਚਲੇ ਗਏ, ਮੈਂ ਰਾਜ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਧਰਮ ਨਾਲ ਨਿਭਾਈ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਕੁਸ਼ਧਵਜ ਨੂੰ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਦੇਖਿਆ। ਫਿਰ, ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਸੰਕਾਸਿਆ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਜਾ ਸੁਧਨਵਾ ਆਇਆ, ਤੇ ਮਿਥਿਲਾ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਸੰਦੇਸ਼ ਭੇਜਿਆ, “ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਅਦਵਿਤੀਯ ਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਸੀਤਾ, ਕੰਵਾਂ-ਅੱਖੀ ਕੁਮਾਰੀ, ਦੇ।” ਜਦ ਮੈਂ ਉਹ ਨਾ ਦਿੱਤਾ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਸਾਡੇ ਵਿਚਕਾਰ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ; ਉਸ ਲੜਾਈ ਵਿਚ, ਮੈਂ ਰਾਜਾ ਸੁਧਨਵਾ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਸੁਧਨਵਾ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਕੁਸ਼ਧਵਜ ਨੂੰ ਸੰਕਾਸਿਆ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ। ਇਹ ਮੇਰਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਹੈ, ਤੇ ਮੈਂ ਵੱਡਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ; ਮਹਾਨ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਦੋਨੋਂ ਵਧੀਆ ਵਧੀਆ ਵਧੂਆਂ ਤੇਰੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਮੇਰੀ ਧੀ ਸੀਤਾ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਧੀਆਂ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਤੇ ਜੋ ਸ਼ੌਰਿਆ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ, ਮੈਂ ਰਾਮ ਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ; ਉਰਮਿਲਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ। ਦੂਜੀ ਉਰਮਿਲਾ ਵੀ, ਮੈਂ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਆਖਦਾ ਹਾਂ, ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ; ਮਹਾਨ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ, ਦੋਨੋਂ ਵਧੂਆਂ ਤੇਰੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਲਈ ਗਾਈਆਂ ਦੇਣ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕਰ, ਤੇ ਪਿਤਰ ਧਰਮ ਦੀ ਰੀਤ ਨਿਭਾ; ਫਿਰ, ਭਾਗ ਤੁਹਾਡਾ ਹੋਵੇ, ਵਿਆਹ ਦੀ ਰਸਮ ਕਰ। ਅੱਜ ਮਘਾ ਨਕਸ਼ਤਰ ਹੈ, ਤੇ ਤੀਜੇ ਦਿਨ ਉੱਤਰ ਫਲਗੁਨੀ ਨਕਸ਼ਤਰ ਹੋਵੇਗਾ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਵਿਆਹ ਕਰ, ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਲਈ ਸ਼ੁਭ ਦਾਨ ਕਰ। ਹੁਣ, ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਬਾਲਕਾਂਡ ਦੀ ਬਹੱਤਰਵੀਂ ਸਰਗਾ ਸੁਣੋ।