ਇੱਕ ਵਾਰ, ਜਦੋਂ ਰਕਸ਼ਸਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚ ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਸਕੰਦਾ ਜਾਂ ਗੋਵਿੰਦਾ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਛੱਡੀ ਗਈ ਇਕ ਭਾਲ, ਮਹੇਂਦਰ ਦੇ ਵਜਰ ਵਾਂਗ, ਮਾਊਂਟ ਅੰਜਨਾ ਵੱਲ ਵੱਜਣ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ ਮਾਲਯਵਾਨ ਵੱਲ ਵੱਜਣ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹੋ ਕੇ ਦੌੜੀ। ਉਹ ਭਾਲ, ਮਾਲਯਵਾਨ ਦੇ ਚੌੜੇ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ, ਜਿਸ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਭਾਰੀ ਹਾਰ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਪਹਾੜੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਵੱਜਣ ਵਾਲੇ ਵਜਰ ਵਾਂਗ ਪਈ। ਉਸ ਭਾਲ ਦੇ ਵੱਜਣ ਨਾਲ ਮਾਲਯਵਾਨ ਦੀ ਕਵਚ ਟੁੱਟ ਗਈ, ਤੇ ਉਹ ਗਹਿਰੀ ਹਨੇਰੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ। ਪਰ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਕੇ, ਉਹ ਅਡੋਲ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਠੀਕ ਹੋ ਕੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਮਾਲਯਵਾਨ ਨੇ ਕਈ ਨੁਕੀਲੇ ਕਾਂਟਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਕਾਲੀ ਲੋਹ ਦੀ ਭਾਲ ਫੜੀ ਤੇ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਛਾਤੀ ਵਿਚ ਵੱਜਾ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਲਹੂ-ਲੁਹਾਨ ਹੋਏ ਰਾਤ ਦੇ ਯਾਤਰੀ ਨੇ ਵਾਸਵਾ ਦੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਮੁੱਕੇ ਨਾਲ ਵੱਜਾ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਇਕ ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਦੂਰੀ ਉੱਤੇ ਪਿੱਛੇ ਹੋ ਗਿਆ। ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਸ਼ੋਰ ਹੋਇਆ, “ਸ਼ਾਬਾਸ਼, ਸ਼ਾਬਾਸ਼!” ਦੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਆਈਆਂ। ਰਕਸ਼ਸ ਨੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੂੰ ਵੱਜਾ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਗਰੁੜ ਨੂੰ ਵੀ ਵੱਜਾ ਲਾਇਆ। ਇਸ ਉੱਤੇ ਵੈਨਤੇਯਾ, ਗਰੁੜ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ ਪੰਖਾਂ ਦੀ ਹਵਾਵਾਂ ਨਾਲ ਰਕਸ਼ਸ ਨੂੰ ਉਡਾ ਕੇ ਪਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਤੇਜ਼ ਹਵਾ ਸੁੱਕੇ ਪੱਤਿਆਂ ਦੇ ਢੇਰ ਨੂੰ ਉਡਾ ਦੇਂਦੀ ਹੈ। ਜਦ ਮਾਲਯਵਾਨ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਪੰਖਾਂ ਦੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਉਡਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਸੁਮਾਲੀ ਆਪਣੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਸਮੇਤ ਲੰਕਾ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਮਾਲਯਵਾਨ ਵੀ, ਪੰਖਾਂ ਦੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਉਡਾ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ ਲੰਕਾ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਲਜਾ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕਮਲ-ਨੇਤ੍ਰ ਵਾਲੇ, ਉਹ ਰਕਸ਼ਸ ਹਰੀ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਹਾਰ ਗਏ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਨੇਤਾ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਵਿਸ਼ਣੂ ਦਾ ਟਾਕਰਾ ਨਾ ਕਰ ਸਕਦੇ, ਡਰੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਲੰਕਾ ਛੱਡ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਵਸਣ ਚਲੇ ਗਏ। ਰਘੁ ਕੁਲ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਸੁਮਾਲੀ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਸਾਲਕਟੰਕਟਾ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਗਏ। ਪਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਮਾਰਿਆ, ਉਹ ਪੌਲਸਤਿਆ ਰਕਸ਼ਸ ਸਨ—ਸੁਮਾਲੀ, ਮਾਲਯਵਾਨ, ਮਾਲੀ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨੇਤਾ। ਰਕਸ਼ਸਾਂ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਕਾਂਟੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਾਰਾਇਣ—ਸ਼ੰਖ, ਚਕਰ ਤੇ ਗਦਾ ਵਾਲਾ ਦੇਵਤਾ—ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਮਾਰ ਸਕਦਾ। ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਉਹ ਅਚਲ, ਚਤੁਰਭੁਜ, ਨਾਰਾਇਣ ਹੋ, ਜੋ ਰਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਜਨਮ ਲਏ ਹੋ—ਅਜੈ, ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ। ਉਹ ਜੋ ਗੁੰਮ ਹੋਈ ਧਰਮ ਨੂੰ ਫਿਰ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਹਰ ਯੁਗ ਵਿਚ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸ਼ਰਨ ਆਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਜਾ, ਮੈਂ ਹੁਣ ਰਕਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਦੀ ਕਥਾ ਪੂਰੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ। ਹੁਣ, ਰਘੁ ਕੁਲ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਤੁਸੀਂ ਰਾਵਣ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਅਦਭੁਤ ਜਨਮ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣੋ। ਕਈ ਸਮੇਂ ਲਈ, ਸੁਮਾਲੀ, ਰਕਸ਼ਸ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਭਟਕਦਾ ਰਿਹਾ। ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਪੋਤਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸਨ, ਉਹ ਫਿਰ ਲੰਕਾ ਵਿਚ ਧਨ ਦੇ ਸਰਤਾਜ ਵਜੋਂ ਵੱਸਣ ਲੱਗਾ। ਇਕ ਸਮੇਂ, ਸੁਮਾਲੀ, ਰਕਸ਼ਸ, ਪਾਤਾਲ ਤੋਂ ਪੂਰੇ ਮਰਤ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਭਟਕਦਾ ਰਿਹਾ। ਕਾਲੀ ਬਦਲੀ ਵਾਂਗ, ਤੇ ਚਮਕਦੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਕੁੰਡਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਲਾ, ਜੋ ਕਮਲ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਲਕਸ਼ਮੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ। ਰਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਭਟਕਦਿਆਂ, ਧਨ ਦੇ ਸਰਤਾਜ ਨੂੰ ਪੁਸ਼ਪਕ ਰਥ ਵਿੱਚ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦੇ ਵੇਖਿਆ। ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ, ਪੌਲਸਤਿਆ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ, ਆਜ਼ਾਦੀ ਨਾਲ ਚਲਦੇ ਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਰੋਸ਼ਨ, ਮਿਲਣ ਜਾਂਦਾ ਵੇਖਦਾ ਹੈ। ਮਰਤ ਲੋਕ ਤੋਂ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਕੇ, ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਰਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸਿਆਣੇ ਨੇਤਾ ਨੇ ਸੋਚਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ—"ਸਾਡੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਕੀ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ? ਅਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਫਲਫਲਾਏ?" ਫਿਰ, ਰਕਸ਼ਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਕੈਕੇਸੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਪੁੱਤ, ਤੇਰੀ ਵਿਆਹ ਦੀ ਉਮਰ ਆ ਗਈ ਹੈ; ਤੇਰੀ ਜਵਾਨੀ ਲੰਘ ਰਹੀ ਹੈ। ਤੂੰ ਡਰ ਕਰਕੇ ਵਿਆਹ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤੇ, ਇਸ ਲਈ ਕੋਈ ਵੀ ਰਿਸ਼ਤਾ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।" "ਤੇਰੇ ਲਈ, ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ, ਧਰਮ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ, ਰੁਕ ਕੇ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਤੂੰ ਹਰ ਗੁਣ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਵਾਂਗ। ਅਵਿਵਾਹਿਤ ਧੀ ਦਾ ਭਾਰ, ਇਜ਼ਤਦਾਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਤੇਰੇ ਲਈ, ਪੁੱਤ, ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਕਿ ਕੌਣ ਤੈਨੂੰ ਵਿਆਹ ਲਈ ਚੁਣੇਗਾ।" "ਤੂੰ ਹਰ ਗੁਣ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਵਾਂਗ। ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਕੁੜੀ ਵਿਆਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਮਾਂ, ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਪਤੀ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ—all ਤਿੰਨ—ਇੱਕ ਅਣਜਾਣੀ ਵਿਚਾਰ ਵਿੱਚ ਪੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਧੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤਿੰਨ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਅਣਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।" "ਇਸ ਲਈ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਲਈ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਉੱਤਮ ਰਿਸ਼ੀ—ਪੌਲਸਤਿਆ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵਿਸ਼ਰਵਾਸ—ਚੁਣ।" "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਪੁੱਤ, ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ, ਇਸ ਧਨ ਦੇ ਸਰਤਾਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ ਹੋਣਗੇ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੂੰ ਵੇਖ ਰਹੀ ਹੈ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਧੀ ਨੇ, ਪਿਤਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦੀ ਇਜ਼ਤ ਕਰਦੇ, ਵਿਸ਼ਰਵਾਸ ਦੇ austerities ਕਰ ਰਹੇ ਥਾਂ ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਖੜੀ ਹੋ ਗਈ। ਇਸ ਵੇਲੇ, ਹੇ ਰਾਮਾ, ਪੌਲਸਤਿਆ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲਿਆ ਰਿਸ਼ੀ, ਅੱਗ ਦੀ ਰੀਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਚੌਥੀ ਲਪਟ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਕਈ ਸਖਤ ਸਮੇਂ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਨਾ ਕਰਕੇ, ਪਿਤਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਵਾਸਤੇ, ਕੈਕੇਸੀ ਉਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਉੱਤੇ ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਪੈਰ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਘੁੰਮਦੀ, ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜੀ ਹੋਈ। ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ, ਉਸ ਨੂੰ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ ਚਿਹਰਾ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਨਿੱਬਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਉਜਾਸ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾਰ, ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਉੱਤਮ ਨਾਰੀ, ਤੂੰ ਕਿਸ ਦੀ ਧੀ ਹੈਂ, ਕਿੱਥੋਂ ਆਈ ਹੈਂ? ਤੇਰਾ ਉਦੇਸ਼ ਕੀ ਹੈ? ਸੱਚ ਦੱਸ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ!" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਤੇ, ਕੁੜੀ ਨੇ, ਹੱਥ ਜੋੜਕੇ, ਕਿਹਾ, "ਮੇਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਤੁਸੀਂ ਮੇਰਾ ਮਨਸਾ ਜਾਣ ਸਕਦੇ ਹੋ।" "ਪਰ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰਿਸ਼ੀ, ਮੈਨੂੰ ਪਿਤਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਆਇਆ ਜਾਣੋ; ਮੇਰਾ ਨਾਮ ਕੈਕੇਸੀ ਹੈ। ਹੋਰ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣ ਸਕਦੇ ਹੋ।" ਫਿਰ, ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਧਿਆਨ ਧਰ ਕੇ, ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਸਮਝ ਗਿਆ, ਹੇ ਉੱਤਮ ਨਾਰੀ, ਤੇਰੇ ਮਨ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ।" "ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ, ਹੇ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ ਚਾਲ ਵਾਲੀ; ਤੇ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਐਸੇ ਕਠੋਰ ਸਮੇਂ ਤੇ ਮਿਲੀ ਹੈਂ—" "ਇਸ ਲਈ, ਸੁਣ, ਹੇ ਉੱਤਮ ਨਾਰੀ, ਜਿਹੇ ਪੁੱਤਰ ਤੂੰ ਜਣੇਗੀ: ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਵਭਾਵ ਭਿਆਨਕ ਹੋਵੇਗਾ, ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਦਿੱਖ ਵਾਲੇ ਹੋਣਗੇ, ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਵੰਸ਼ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਹੋਣਗੇ।