ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਦੋ ਭਰਾ ਹੋਏ—ਹੇਤੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਹੇਤੀ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਆਗੂ ਸਨ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਵਿੱਚ ਮਧੂ ਤੇ ਕੈਟਭ ਵਰਗੇ ਮਹਾਬਲੀ। ਇਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਕਾਰਨ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਭਾਰੀ ਵੈਰੀ ਬਣ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਪ੍ਰਹੇਤੀ ਧਰਮਾਤਮਾ ਸੀ, ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਤਪਸਵੀਆਂ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵਸਦਾ ਸੀ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਹੇਤੀ ਨੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਵੱਡੀ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ। ਹੇਤੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਉੱਤੇ ਕਾਬੂ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਕਾਲਭਾਗਿਨੀ ਨਾਮ ਦੀ ਕੁਆਰੀ ਭਯਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਬਣਾਇਆ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਹੀ ਭੈਅ ਦਾ ਕਾਰਨ ਸੀ। ਉਸ ਭਯਾ ਤੋਂ ਹੇਤੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ—ਵਿਦ੍ਯੁਤਕੇਸ਼, ਜੋ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉਤਮ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ। ਵਿਦ੍ਯੁਤਕੇਸ਼, ਹੇਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਤੇਜ਼ਸਵੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਉੱਭਰਦੇ ਬੱਦਲ। ਜਦੋਂ ਵਿਦ੍ਯੁਤਕੇਸ਼ ਜਵਾਨ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਵਿਆਹ ਦੀ ਸੋਚੀ। ਹੇਤੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਸੰਧਿਆ ਦੀ ਧੀ ਲੱਭੀ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਤਾਕਤਵਾਨ ਸੀ। ਸੰਧਿਆ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਇਹ ਧੀ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਵਿਦ੍ਯੁਤਕੇਸ਼ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੀ। ਵਿਦ੍ਯੁਤਕੇਸ਼ ਨੇ ਸੰਧਿਆ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਦੀ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਰਹਿਣ ਲੱਗੇ, ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰ ਪੌਲੋਮੀ ਦੇ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਸੰਧਿਆ ਦੀ ਧੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸਾਲਕਟੰਕਟਾ ਸੀ, ਵਿਦ੍ਯੁਤਕੇਸ਼ ਤੋਂ ਗਰਭਵਤੀ ਹੋਈ, ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਬੱਦਲਾਂ ਨੂੰ ਭਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸੀ, ਜੋ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਬੱਦਲਾਂ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾਰ ਪੁੱਤਰ ਲੈ ਕੇ ਫਿਰਦੀ ਸੀ, ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਤੇ ਗਈ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਗੰਗਾ ਨੇ ਅੱਗ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਪਰ ਵਿਦ੍ਯੁਤਕੇਸ਼ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਰਮਣ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਈ, ਆਪਣੇ ਹੀ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਗਈ। ਉਹ ਛੱਡਿਆ ਗਿਆ ਬੱਚਾ, ਜਿਸਦੀ ਰੋਣਕ ਬੜੀ ਤੇਜ ਸੀ, ਬੜੀ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਰੋਣ ਲੱਗ ਪਿਆ, ਪਰ ਫਿਰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਆਪਣੇ ਮੁੱਠ ਨੂੰ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਪਾ ਕੇ ਰੋਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਮਹਾਦੇਵ ਅਤੇ ਪਾਰਵਤੀ, ਆਪਣੇ ਬਲਦ ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ, ਹਵਾ ਦੇ ਰਸਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਹ ਰੋਣ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣੀ। ਉਮਾ ਨੇ ਦਇਆ ਨਾਲ ਭਾਵਾ—ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦੇ ਨਾਸਕਰ—ਦਾ ਦਿਲ ਹਿਲਾ ਦਿੱਤਾ। ਤਦ ਮਹਾਦੇਵ, ਜੋ ਅਜਰ-ਅਮਰ ਹੈ, ਉਸ ਰਾਕਸ਼ਸ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਉਮਰ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅਮਰਤਾ ਦਾ ਵਰ ਦਿੱਤਾ। ਪਾਰਵਤੀ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤ ਵਿਚ, ਉਸ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਵੀ ਦਿੱਤਾ; ਉਮਾ ਨੇ ਵੀ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿਤਾ। ਬੱਚਾ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ, ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਵੱਡਾ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਇਹ ਬੱਚਾ ਸੁਕੇਸ਼ਾ ਸੀ। ਸੁਕੇਸ਼ਾ, ਆਪਣੇ ਵਰ ਦੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ, ਮਹਾਦੇਵ ਦੇ ਕੋਲ ਵੱਸਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਆਵਾਜਾਈ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰ ਅਮਰਾਵਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸੁਕੇਸ਼ਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਵਿਸ਼ਵਾਵਸੁ, ਜੋ ਬੜਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਸੀ, ਆਇਆ। ਉਸ ਦੀ ਦੂਜੀ ਧੀ, ਦੇਵਵਤੀ, ਜੋ ਲਕਸ਼ਮੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁੰਦਰਤਾ ਤੇ ਜਵਾਨੀ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਸੁਕੇਸ਼ਾ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਲਈ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਵੇਂ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਦੌਲਤ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਦੇਵਵਤੀ ਨੇ, ਜੋ ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਵਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬੜੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਗਰੀਬ ਵਿਅਕਤੀ ਅਚਾਨਕ ਧਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਵੇ। ਸੁਕੇਸ਼ਾ, ਜੋ ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲਾ ਰਾਕਸ਼ਸ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਵਰ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ, ਦੇਵਵਤੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਜੰਗਲ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦਾ ਵੱਡਾ ਹਾਥੀ, ਚਮਕਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਦੇਵਵਤੀ ਤੋਂ ਸੁਕੇਸ਼ਾ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ—ਮਾਲ੍ਯਵਤ, ਸੁਮਾਲੀ ਅਤੇ ਮਾਲੀ। ਇਹ ਤਿੰਨਵੇਂ ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁੱਗ ਦੀ ਯਜਨ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਤਾਕਤਵਾਨ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਮੌਰ ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਵਿੱਚ ਤ੍ਰਿਣੇਤ੍ਰ ਧਰਣੀ ਦੇਵ ਵਰਗੇ ਸਨ। ਇਹ ਤਿੰਨ ਭਾਈ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਾਂਗ ਥਿਰ, ਤਿੰਨ ਅੱਗਾਂ ਵਾਂਗ ਤੇਜ, ਤਿੰਨ ਮਹਾਨ ਮੰਤਰਾਂ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਭਿਆਨਕ ਰੋਗਾਂ ਵਾਂਗ ਡਰਾਉਣੇ ਸਨ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਵਿੱਚ ਵੱਧਦੇ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਛੱਡੇ ਹੋਏ ਰੋਗ ਵੱਧ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਕੇ ਵਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਤਿੰਨ ਭਰਾ ਵੀ ਦ੍ਰਿੜ ਨਿਸ਼ਚੈ ਕਰਕੇ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਤੇ ਗਏ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਭਾਰੀ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬੜੀ ਹੀ ਕਠਿਨ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਅਸੁਰਾਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਡਰਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਹ ਸੱਚ, ਸਾਫ਼-ਦਿਲੀ ਅਤੇ ਸਵੈ-ਨਿਯੰਤਰਣ ਨਾਲ ਅਤਿ ਕਠਿਨ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਇਸ ਤਪੱਸਿਆ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਚਾਰ ਮੁੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਸਰਵਵਿਆਪੀ ਪ੍ਰਭੂ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਵਿਹਾਜਾ ਰਥ ਤੇ ਆ ਕੇ, ਸੁਕੇਸ਼ਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, "ਮੈਂ ਵਰਾਂ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹਾਂ।" ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਉਹ ਤਿੰਨ ਭਰਾ ਡਰਦੇ ਹੋਏ, ਹਥ ਜੋੜ ਕੇ ਬੋਲੇ, "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੀ ਤਪੱਸਿਆ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ, ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਅਜੇਹਾ ਵਰ ਦਿਓ ਕਿ ਅਸੀਂ ਅਜੇਤ ਹੋਈਏ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੋਈਏ, ਅਤੇ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਵਾਲੇ ਹੋਈਏ। ਸਾਨੂੰ ਤਾਕਤਵਾਨ ਅਤੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੀਤ ਵਾਲਾ ਬਣਾ ਦਿਉ।" ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ।" ਉਹ ਸੁਕੇਸ਼ਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵਰ ਦੇ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਇਹ ਵਰ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਨਿਰਭੈ ਹੋ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਮਲਿਆਂ ਤੋਂ, ਦੇਵਤੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਅਤੇ ਗੰਧਰਵ—all ਕਿਸੇ ਵੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤੋਂ ਵਾਂਝੇ ਰਹਿ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸ ਬੜੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਅਮਰ ਕਾਰੀਗਰ ਸੀ, ਆਖਣ ਲੱਗੇ, "ਤੂੰ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤਾਕਤ, ਤੇਜ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਤੇਰੇ ਹੀ ਰੂਪ ਤੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮਨਪਸੰਦ ਘਰ ਬਣਦੇ ਹਨ।" ਉਹ ਬੋਲੇ, "ਹੇ ਮਹਾਨ ਗਿਆਨੀ! ਸਾਡੇ ਲਈ ਵੀ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਮਹਲ ਬਣਾਓ—ਹਿਮਵਤ, ਮੇਰੂ ਜਾਂ ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਤੇ—ਜਿਵੇਂ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦਾ ਮਹਲ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਕਸ਼ਸ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਇਹ ਅਨੋਖੀ ਕਥਾ ਚਲਦੀ ਰਹੀ।