ਬਹੁਤ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਰਾਮ ਜੀ, ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਬ੍ਰਹਮਰਸ਼ੀ ਪੁਲਸਤਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਚਰਿਤਰ ਵਿੱਚ, ਅਜੇਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਵਡਿਆਈਆਂ ਪੂਰੀਆਂ ਬਿਆਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ; ਸਿਰਫ਼ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਹੀ ਇਹ ਸਮਝ ਲਿਆ ਜਾਵੇ ਕਿ ਉਹ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਨ। ਇਸ ਵਜ੍ਹਾ ਕਰਕੇ, ਪੁਲਸਤਿਆ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਹੋ ਗਏ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਖੁਸ਼ ਹੋਈ। ਪੁਲਸਤਿਆ, ਧਰਮ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਨਿਸ਼ਠਾ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਮਹਾ ਪਹਾੜ ਮੇਰੂ ਦੇ ਪਾਸੇ, ਟ੍ਰਣਵਿੰਦਿਆ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਸਦੇ ਸਨ। ਉੱਥੇ, ਉਹ ਧਰਮਾਤਮਾ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਯਮ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਅਧਿਆਨ ਤੇ ਤਪस्या ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹੇ। ਪਰ ਜਦ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੇ, ਕੁੜੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਨ ਲੱਗੀਆਂ। ਇਹ ਕੁੜੀਆਂ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਨਾਗਾਂ, ਅਤੇ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ, ਨਾਲ ਹੀ ਅਪਸਰਾਵਾਂ, ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਆਈਆਂ। ਉਹ ਜੰਗਲ ਹਰ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਮਨੋਹਰ ਤੇ ਸੁਖਦਾਇਕ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਸਭ ਕੁੜੀਆਂ ਉੱਥੇ ਆ ਕੇ ਖੇਡਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ। ਉਸ ਥਾਂ ਦੀ ਖੂਬਸੂਰਤੀ ਕਰਕੇ, ਰਾਮ ਜੀ, ਪੁਲਸਤਿਆ ਜੀ ਉੱਥੇ ਵੱਸਦੇ ਰਹੇ; ਪਰ ਜਦ ਇਹ ਕੁੜੀਆਂ ਗੀਤ ਗਾਉਣ, ਵਾਦਯੰਤਰ ਵਜਾਉਣ ਅਤੇ ਨਾਚਣ ਲੱਗੀਆਂ, ਤਾਂ ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਤਪ ਕਰ ਰਹੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਉੱਤੇ, ਮਹਾਨ ਤੇ ਉਜਲੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ: "ਤੁਸੀਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜਿਸਦੀ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਪਵੇਗੀ, ਉਹ ਮਾਤਾ ਬਣੇਗੀ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਭ ਕੁੜੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਮੰਨਣ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ, ਕੋਈ ਵੀ ਉੱਥੇ ਨਹੀਂ ਗਈ। ਪਰ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਟ੍ਰਣਬਿੰਦੂ ਦੀ ਧੀ ਨੇ ਇਹ ਸੁਣਿਆ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਬਿਨਾ ਡਰ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਆਈ, ਤੇ ਉੱਥੇ ਖੜੀ ਹੋ ਕੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਸਖੀ ਉੱਥੇ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ, ਮਹਾਨ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਿਸ਼ੀ, ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਤਪ ਤੇ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਪਾਠ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਸ ਕੁੜੀ ਨੇ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਉਚਾਰਨਾ ਸੁਣੀ ਤੇ ਤਪ ਦਾ ਰੂਪ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਦੇਹਕਲੇ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਈ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸਰੀਰਕ ਬਦਲਾਅ ਸਪਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ। ਆਪਣੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋਈ, ਤੇ ਸੋਚਿਆ, "ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਇਹ ਕੀ ਹੋਇਆ?" ਫਿਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਰਹੀ। ਟ੍ਰਣਬਿੰਦੂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਅਜਿਹੀ ਹਾਲਤ ਵੇਖੀ, ਤਾਂ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੂੰ ਅਜਿਹੀ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਕਿਉਂ ਹੋਈ?" ਦੁਖੀ ਕੁੜੀ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਆਸਕਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, "ਪਿਤਾ ਜੀ, ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਕਿ ਮੇਰੀ ਸੂਰਤ ਅਜਿਹੀ ਕਿਉਂ ਹੋ ਗਈ।" "ਪਰ ਪਹਿਲਾਂ, ਮੈਂ ਇਕੱਲੀ ਹੀ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਪੁਲਸਤਿਆ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਗਈ ਸੀ, ਆਪਣੀਆਂ ਸਖੀਆਂ ਨੂੰ ਲੱਭਣ।" "ਮੈਂ ਉੱਥੇ ਕੋਈ ਸਖੀ ਨਹੀਂ ਵੇਖੀ, ਪਰ ਆਪਣੀ ਬਦਲ ਗਈ ਸੂਰਤ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਡਰ ਕਰਕੇ ਇੱਥੇ ਆ ਗਈ।" ਟ੍ਰਣਬਿੰਦੂ, ਜੋ ਤਪ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ, ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ, ਤੇ ਯੋਗ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਕੁੜੀ ਦੀ ਹਾਲਤ ਦਾ ਕਾਰਨ ਵੇਖ ਲਿਆ। ਉਹ ਪੁਲਸਤਿਆ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਪੁਲਸਤਿਆ ਕੋਲ ਗਏ, ਤੇ ਕਿਹਾ: "ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਿਸ਼ੀ ਜੀ, ਮੇਰੀ ਧੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਉਹ ਖੁਦ ਵੀ ਰਾਜੀ ਹੈ।" "ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੁਹਾਡੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਠ ਰਹੇਗੀ, ਜੋ ਤਪ ਨਾਲ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।" ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੁਬਾਰਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਪੁਲਸਤਿਆ ਨੇ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਜ਼ਾਹਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ, "ਜੋ ਹੋਵੇ।" ਧੀ ਨੂੰ ਯੋਗ ਰੀਤਿ ਨਾਲ ਦੇ ਕੇ, ਟ੍ਰਣਬਿੰਦੂ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ; ਤੇ ਕੁੜੀ ਉੱਥੇ ਰਹੀ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦੀ। ਪੁਲਸਤਿਆ, ਉਸ ਦੇ ਚਰਿਤਰ ਤੇ ਵਿਵਹਾਰ ਤੋਂ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਕੇ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਕਿਹਾ: "ਹੇ ਸੋਹਣੀ ਕੁੜੀ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ; ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਅੱਜ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਰਗਾ ਪੁੱਤਰ ਦਿਆਂਗਾ।" "ਉਹ ਦੋ ਵੰਸ਼ਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਹੋਵੇਗਾ, ਤੇ ਪੌਲਸਤਿਆ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਵੇਗਾ; ਤੇ ਇਹ ਵੇਦ, ਜੋ ਤੂੰ ਪੜ੍ਹੀ ਹੈ, ਹੁਣ ਮੇਰੀ ਵੱਲੋਂ ਤੇਰੀ ਹੋਵੇਗੀ।" "ਇਸ ਲਈ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਰਵਾ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਦੇਵੀ ਅੰਦਰੋਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਈ। ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਵਿਸ਼ਰਵਾ ਨਾਮਕ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਧਰਮ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਸੀ। ਉਹ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਨਿਰਪੱਖ, ਵਚਨ ਤੇ ਵਿਵਹਾਰ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਠ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਵਾਂਗ ਤਪ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਪੁਲਸਤਿਆ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਿਸ਼ਰਵਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਵਾਂਗ ਤਪ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਸੱਚਵਾਦੀ, ਧਰਮਾਤਮਾ, ਸ਼ਾਂਤ, ਅਧਿਆਨ-ਨਿਸ਼ਠ, ਪਵਿੱਤਰ, ਸਭ ਸੁਖਾਂ ਤੋਂ ਅਲੱਗ, ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ। ਉਸ ਦੇ ਵਿਵਹਾਰ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਭਰਦਵਾਜ ਨੇ ਆਪਣੀ ਧੀ, ਜੋ ਦੇਵੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ ਸੀ, ਵਿਸ਼ਰਵਾ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਲਈ ਦਿੱਤੀ। ਵਿਸ਼ਰਵਾ ਨੇ ਭਰਦਵਾਜ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਯੋਗ ਰੀਤਿ ਨਾਲ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਸੰਤਾਨ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ। ਉੱਚਤ ਅਨੰਦ ਨਾਲ, ਵਿਸ਼ਰਵਾ ਨੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਰਿਸ਼ੀ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਾਇਆ, ਜੋ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਅਦਭੁਤ ਸੀ। ਉਹ ਧਰਮ ਦੇ ਗਿਆਨ ਨਾਲ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਸਭ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਿਆ; ਜਦ ਉਹ ਜਨਮਿਆ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ। ਉਸ ਦੀ ਸ਼ੁਭ ਬੁੱਧੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਧਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਅਤੇ ਦੇਵ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ। ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਵਿਸ਼ਰਵਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ ਤੇ ਵਿਸ਼ਰਵਾ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਉਹ ਵੈਸ਼ਰਵਣ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ, ਵੈਸ਼ਰਵਣ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਸੀ, ਤਪ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ, ਹਵਨ ਦੀਆਂ ਆਹੁਤੀਆਂ ਨਾਲ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਵਧਦਾ ਗਿਆ।