ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਸੱਚ ਦੇ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਉਪਹਾਰ ਦਿੱਤੇ। ਕਿਸੇ ਨੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਘੜਾ ਦਿੱਤਾ, ਦੂਜੇ ਨੇ ਮੁੰਜਾ ਘਾਹ ਦਾ ਕਾਂਟਾ, ਤੀਜੇ ਨੇ ਇੱਕ ਡੰਡਾ, ਅਤੇ ਚੌਥੇ ਨੇ ਲੋਇਨਕਲੋਥ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਇੱਕ ਖੁਸ਼ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਸਟੀਕ ਦਿੱਤੀ, ਦੂਜੇ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਭੂਰੇ ਰੰਗ ਦੇ ਕੱਪੜੇ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਛਾਲ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਦਿੱਤੇ। ਇੱਕ ਨੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਮੱਥੇ ਦੀ ਗੁੱਟੀ ਅਤੇ ਲੱਕੜ ਦੀ ਰੱਸੀ ਦਿੱਤੀ; ਇੱਕ ਹੋਰ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਯਾਜ਼ਨਿਕ ਪਾਤਰ ਦਿੱਤੇ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਨੇ ਅੱਗ ਦੇ ਕੰਡੇ ਦਾ ਇੱਕ ਗੁੱਟਾ ਦਿੱਤਾ। ਇੱਕ ਨੇ ਉਦੁੰਬਰ ਦੇ ਲੱਕੜ ਦਾ ਡੰਡਾ ਦਿੱਤਾ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਕੁਝ ਨੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤੇ; ਹੋਰ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਉਚਾਰਨ ਕੀਤੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਰੇ ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਪਹਾਰ ਦਿੱਤੇ, ਕਹਿੰਦੇ, “ਇਹ ਅਦਭੁਤ ਕਹਾਣੀ ਰਿਸ਼ੀ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।” ਇਹ ਕਵੀਆਂ ਦੀ ਉੱਚੀ ਬੁਨਿਆਦ ਹੈ, ਜੋ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ; ਇਹ ਗੀਤ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁਣ ਹੈ। ਇਹ ਗੀਤ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਕਤ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਕੋਈ ਇਸਨੂੰ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ, ਜਦੋਂ ਵੀ ਇਹ ਦੋ ਗਾਇਕ ਗਾਇਕੀ ਕਰਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ। ਭਰਤ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਾਈ ਨੇ ਰਾਜਪੁਤਾਂ ਦੇ ਗਲੀਆਂ ਅਤੇ ਰਾਜਮਾਰਗਾਂ 'ਤੇ ਦੋ ਕੁਸ਼ੀਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਲੈ ਗਿਆ। ਰਾਮ, ਦੁਸ਼ਮਨ ਦੇ ਨਾਸਕ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਨੋਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ; ਉਹ ਸੁਨਿਹਰੀ ਸਿੰਘਾਸਨ 'ਤੇ ਬੈਠੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ। ਸਲਾਹਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਭਾਈਆਂ ਨਾਲ ਘੇਰੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਨੇ ਦੋ ਭਾਈਆਂ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਸੁਭਾਵਸ਼ੀਲ ਸਨ। ਰਾਮ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਸ਼ਤਰੁਘਨ ਅਤੇ ਭਰਤ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਇਸ ਦੋਨੋਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਰਗੀ ਚਮਕਦਾਰ ਹੈ, ਸੁਣੀ ਜਾਵੇ।” ਉਸ ਨੇ ਗਾਇਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਗਾਉਣ, ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਰਥ ਅਤੇ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ; ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਿੱਠੀ ਅਤੇ ਜਜ਼ਬਾਤੀ ਗਾਇਕੀ ਕੀਤੀ, ਆਪਣੇ ਦਿਲੋਂ ਉੱਭਰ ਕੇ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਸੂਤਰ ਅਤੇ ਥਾਪ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਾਇਆ, ਸਪਸ਼ਟ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਰਥ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਗੀਤ ਹਰ ਇਕ ਅੰਗ, ਮਨ ਅਤੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਮਿਠਾਸ, ਜੋ ਕੰਨ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਲੱਗਦੀ ਸੀ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦੀ ਸੀ। ਇਹ ਦੋ ਤਪਸਵੀ, ਜੋ ਰਾਜਸੀ ਜਨਮ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਗਾਇਕੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਿਪੁਣ ਹਨ ਅਤੇ ਤਪੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀਆਂ ਦੀ ਉੱਚੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣੋ। ਫਿਰ, ਰਾਮ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਗਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ। ਅਤੇ ਰਾਮ, ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਹੋਏ, ਸੁਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਿੱਚ ਧੀਰੇ-ਧੀਰੇ ਲੀਨ ਹੋ ਗਏ। ਹੁਣ ਸੁਣੋ, ਵਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਮਹਾਨ ਬਾਲ ਕਾਂਡ ਵਿੱਚ ਪੰਜਵੀਂ ਅਧਿਆਇ। ਇਹ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹਨਾਂ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਸੀ, ਜੋ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤਦੇ ਸਨ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਸਾਗਰ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰ ਖੁਦਿਆ ਗਿਆ; ਉਸ ਦੇ ਚਾਰਾਂ ਪਾਸੇ ਸਾਢੇ ਸਾਟ ਸੌ ਪੁੱਤਰ ਸਨ। ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ, ਇਸ ਮਹਾਨ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸਨੂੰ ਰਾਮਾਯਣ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਇਸ ਪੂਰੀ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਬਿਆਨ ਕਰਾਂਗੇ, ਜੋ ਧਰਮ, ਇੱਛਾ ਅਤੇ ਧਨ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ; ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਇਰਸ਼ਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸੁਣੀ ਜਾਵੇ। ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਅਯੋਧਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਮਨੂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਬਣਾਇਆ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸ਼ਹਿਰ ਬਾਰਾਂ ਯੋਜਨਾ ਲੰਬਾ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਯੋਜਨਾ ਚੌੜਾ ਸੀ, ਜਿਸਦੀ ਮੁੱਖ ਸੜਕਾਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੰਡੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਇਹ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਰਾਜਪੂਤ ਰਸਤਾ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ, ਜੋ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਿਆਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਸਦਾ ਤਾਜ਼ਾ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਛਿੜਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ, ਜਿਸਨੇ ਆਪਣੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜ ਨੂੰ ਵਧਾਇਆ, ਉਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦਰਵਾਜੇ ਅਤੇ ਅਰਚੇ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੰਡੇ ਹੋਏ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਨਾਲ, ਜੋ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਯੰਤਰਾਂ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਅਤੇ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਰਥ ਚਾਲਕਾਂ ਅਤੇ ਗਾਇਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸਦੀ ਬੇਮਿਸਾਲ ਸ਼ਾਨ ਸੀ, ਲੰਮੇ ਮਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਝੰਡਿਆਂ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਸੈਂਕੜੇ ਯੁੱਧ ਦੇ ਯੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਨਾਚਣ ਵਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਨਾਚਣ ਵਾਲੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨਾਲ ਘੇਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਬਾਗਾਂ ਅਤੇ ਆਮ ਬਗੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਸ਼ਾਲਾ ਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨਾਲ ਘੇਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਡਿੱਗੀਆਂ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਖਾਈਆਂ ਨਾਲ ਘੇਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਦੂਜਿਆਂ ਲਈ ਪਹੁੰਚਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਸੀ, ਅਤੇ ਘੋੜਿਆਂ, ਹਾਥੀਆਂ, ਗਾਂਵਾਂ, ਉੱਠਾਂ ਅਤੇ ਗਧਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਵਸਾਲੀ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਘੇਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਭੇਗ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਰ ਦੇ ਰਹੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਵਪਾਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸੁੰਦਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਜਵੇਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਏ ਗਏ ਮਹਿਲਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਾੜਾਂ, ਅਤੇ ਉੱਚੇ ਮਹਿਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਇੰਦਰ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਅਮਰਾਵਤੀ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੀ। ਇਹ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸੀ, ਸ਼ਤਰੰਜ ਦੇ ਖੇਡ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ, ਮਹਾਨ ਨਾਰੀਓਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਜਵੇਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਸਵਰਗ ਦੇ ਮਹਿਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ। ਇੱਕ ਗ੍ਰਹਿ ਸੀ, ਜੋ ਗਹਿਰਾਈ ਨਾਲ ਜੜਿਆ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਅਟੁੱਟ ਸੀ, ਸਮਤਲ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਚੌਲ ਅਤੇ ਜੌ ਦੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਚੀਨੀ ਗੰਧ ਨਾਲ ਮਿੱਠਾ ਪਾਣੀ। ਉਹ ਉੱਚੀ ਅਵਾਸੀ, ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਰਮ, ਮ੍ਰਿਦੰਗਾ, ਵੀਣਾ ਅਤੇ ਪਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦੀ ਸੀ। ਜਿਵੇਂ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧਾਂ ਦੁਆਰਾ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸਵਰਗ ਦਾ ਮਹਿਲ, ਇਸਦੇ ਨਿਵਾਸ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਰਚਿਤ ਸਨ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਆਦਮੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਹ ਲੋਕ ਜੋ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਚਾਹੇ ਦੂਰ ਜਾਂ ਨੇੜੇ ਦੇ ਲਕਸ਼ਾਂ 'ਤੇ, ਅਤੇ ਜੋ ਧੁਨ ਨਾਲ ਮਾਰਨ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁਣ ਹਨ, ਹਲਕੇ ਹੱਥਾਂ ਅਤੇ ਕੌਸ਼ਲ ਨਾਲ। ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਗਰਜਦੇ ਸ਼ੇਰਾਂ, ਚਿਤਿਆਂ ਅਤੇ ਜੰਗਲੀ ਸੂਰਾਂ ਦੇ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ, ਤੇਜ਼ ਹਥਿਆਰਾਂ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਹਥਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਐਸੇ ਮਹਾਨ ਰਥ-ਯੋਧਿਆਂ ਨਾਲ ਉਸ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਭਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ, ਜੋ ਅੱਗ ਵਰਗੇ, ਧਰਮੀ, ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਦੁਬਾਰਾਂ, ਛੇ ਵੈਦਿਕ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਦੇ ਮਾਸਟਰਾਂ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸੱਚ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ, ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤਪਸਵੀਆਂ ਨਾਲ ਘੇਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਹੁਣ ਸੁਣੋ, ਵਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਮਹਾਨ ਬਾਲ ਕਾਂਡ ਵਿੱਚ ਛੇਵੀਂ ਭਾਗ। ਉਸ ਅਯੋਧਿਆ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਵਿਦਵਾਨ ਸੀ, ਜੋ ਵੈਦਿਕ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁਣ, ਦੂਰਦਰਸ਼ੀ, ਮਹਾਨ ਚਮਕਦਾਰ, ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।