ਜਦੋਂ ਭਰਤ ਨੇ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਚੰਨ ਵਰਗ ਚਮਕਦਾਰ ਚਿਹਰੇ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਲਈ ਸਭ ਲੋਕ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ, ਤਾਂ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ, ਜੋ ਸ਼ਤ੍ਰੂਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਤੁਰੰਤ ਕੰਮ ’ਚ ਲੱਗ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੇ ਟੋਲੀਆਂ ਵੰਡ ਕੇ, ਜਿੱਥੇ ਜਿੱਥੇ ਰਸਤਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਓਥੇ ਓਥੇ ਮਿੱਟੀ ਪਾ ਕੇ ਸਾਰਾ ਰਸਤਾ ਸਮਤਲ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤਾ। ਨੰਦੀਗ੍ਰਾਮ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਤੱਕ ਸਾਰੇ ਰਸਤੇ ਤੋਂ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦੂਰ ਕਰਵਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਤੇ ਧਰਤੀ ਤੇ ਠੰਢਾ, ਬਰਫ ਵਰਗਾ ਪਾਣੀ ਛਿੜਕਿਆ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਭੁੰਨੇ ਹੋਏ ਅਨਾਜ ਅਤੇ ਫੁੱਲ ਛਿੜਕੇ, ਮਹਾਨ ਨਗਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਗਲੀਆਂ ਉੱਤੇ ਉੱਚੇ-ਉੱਚੇ ਝੰਡੇ ਲਹਿਰਾਏ। ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਵੇਰ ਦੇ ਸੂਰਜ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ, ਮੋਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਲੜੀਆਂ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਪੰਜ ਰੰਗਾਂ ਵਾਲੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ। ਸੈਂਕੜੇ ਲੋਕ ਰਾਜ ਮਾਰਗ ਉੱਤੇ ਫੁੱਲ ਤੇ ਅਨਾਜ ਛਿੜਕਦੇ ਹੋਏ, ਰਸਤਾ ਖੁਲ੍ਹਾ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਗਏ। ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਸੁਣ ਕੇ ਉਹ ਸਭ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਇਹ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਧ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਜਯੰਤ, ਵਿਜਯ, ਸਿੱਧਾਰਥ, ਅਰਥਸਾਧਕ, ਅਸ਼ੋਕ, ਮੰਤ੍ਰਪਾਲ ਅਤੇ ਸੁਮੰਤ੍ਰਾ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਦਲਾਂ ਸਮੇਤ ਚੱਲ ਪਏ। ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਮਸਤ ਹਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਝੰਡਿਆਂ ਤੇ ਸੋਹਣੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾ ਕੇ, ਕੁਝ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕੰਧੀਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਮਾਦਾ ਹਾਥਣੀਆਂ ਤੇ ਦੰਤਧਾਰੀ ਹਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਅੱਗੇ ਵਧਾਏ ਗਿਆ। ਮਹਾਨ ਸਾਰਥੀਆਂ ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਰਥਾਂ ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਕੇ, ਹਥਿਆਰ, ਜੈਵਲਿਨ, ਫੈਂਕਣ ਵਾਲੀਆਂ ਰੱਸੀ ਅਤੇ ਝੰਡੇ ਲੈ ਕੇ ਨਿਕਲ ਪਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਘੋੜੇ, ਹੋਰ ਵੀ ਵਧੀਆ ਘੋੜੇ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪੈਦਲ ਸੈਨਿਕ ਵੀ ਸਨ। ਫਿਰ ਦਸ਼ਰਥ ਜੀ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ, ਕੌਸਲਿਆ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਵਾਹਨਾਂ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਨੰਦੀਗ੍ਰਾਮ ਵੱਲ ਚੱਲ ਪਈਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸੁਮਿਤਰਾ ਅਤੇ ਕੈਕਈ ਵੀ ਗਈਆਂ। ਭਰਤ, ਜੋ ਧਰਮਾਤਮਾ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਮੁੱਖ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ, ਵਪਾਰਕ ਜਥਿਆਂ ਦੇ ਮੁਖੀਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਸੀ, ਜਿਹੜੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਮਿੱਠਾਈਆਂ ਲੈ ਕੇ ਖੜੇ ਸਨ। ਸ਼ੰਖ ਤੇ ਨਗਾਰੇ ਵੱਜ ਰਹੇ ਸਨ, ਵੰਸ਼ੀ ਤੇ ਭੱਟ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਭਰਤ ਜੀ, ਨਮ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਮੱਥਾ ਟੇਕ ਕੇ, ਰਾਜਸੀ ਪੈਰੀ-ਪਖਾਰ ਲਈ ਪਾਣੀ, ਚਿੱਟਾ ਛਤਰੀ, ਚਿੱਟੀਆਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਚਿੱਟੇ ਚਾਮ ਦੇ ਪੰਖੇ ਲੈ ਕੇ ਆਏ। ਭਰਤ, ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ ਕਮਜ਼ੋਰ, ਮਲੂਲ, ਛਾਲ ਤੇ ਕਾਲੀ ਮ੍ਰਿਗਚਰਮ ਧਾਰਨ ਕੀਤੀ ਹੋਈ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੀ ਆਮਦ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣ ਕੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਸਮੇਤ ਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਨਿਕਲਿਆ, ਤਾਂ ਧਰਤੀ ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਟਾਪਾਂ ਤੇ ਰਥਾਂ ਦੇ ਪਹੀਏਆਂ ਦੀਆਂ ਗੂੰਜਾਂ ਨਾਲ ਕੰਬਣ ਲੱਗ ਪਈ। ਸ਼ੰਖ ਤੇ ਨਗਾਰੇ ਵੱਜਣ ਲੱਗ ਪਏ, ਹਾਥੀਆਂ ਦੀਆਂ ਗੱਜਣੀਆਂ, ਸ਼ੰਖ ਤੇ ਨਗਾਰਿਆਂ ਦੀਆਂ ਧੁਨਾਂ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ ਹਿਲਣ ਜਿਹਾ ਲੱਗਣ ਲੱਗੀ। ਸਾਰੀ ਅਯੋਧਿਆ ਨਗਰੀ ਨੰਦੀਗ੍ਰਾਮ ਪਹੁੰਚ ਗਈ। ਇਹ ਵੇਖ ਕੇ ਭਰਤ ਨੇ ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਕਪੀ ਪੁੱਤਰ! ਕਿਤੇ ਤੁਸੀਂ ਮਨ ਵਿੱਚ ਚੰਚਲਤਾ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੇ? ਮੈਨੂੰ ਕਕੁਤਸਥ ਰਾਮ ਜੀ, ਜੋ ਸ਼ਤ੍ਰੂਆਂ ਦਾ ਦਮਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆ ਰਹੇ।" ਫਿਰ ਭਰਤ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਬਦਲਦੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਵਾਨਰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦੇ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਭਰਤ ਜੀ! ਭਰਦਵਾਜ ਜੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਤੇ ਇੰਦਰ ਦੇ ਵਰਦਾਨ ਨਾਲ ਰਾਮ ਜੀ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸੈਨਾ ਦੇ ਆਦਰ-ਸਤਿਕਾਰ ਲਈ, ਫਲ-ਫੁੱਲ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਦਰੱਖਤਾਂ ਹੇਠਾਂ, ਮਸਤ ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਵਿਚ, ਵਨਵਾਸੀ ਲੋਕ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਿਹਮਾਨਦਾਰੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।" "ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਵਾਨਰ ਸੈਨਾ ਹੁਣ ਗੋਮਤੀ ਦਰਿਆ ਪਾਰ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਵੇਖੋ, ਉਥੇ ਸਾਲ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਧੂੜ ਦਾ ਬੱਦਲ ਉੱਡ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਾਨਰ ਉਸ ਸੁੰਦਰ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਥੇ, ਦੂਰੋਂ, ਚੰਨ ਵਰਗ ਚਮਕਦਾਰ, ਆਕਾਸ਼ੀ ਰਥ ਦਿਸ ਰਿਹਾ ਹੈ।" "ਉਹ ਦਿਵਿਆ ਪੁਸ਼ਪਕ ਰਥ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਦੀ ਮਨ-ਸੰਕਲਪ ਰਚਨਾ ਹੈ, ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਹ ਰਥ, ਉੱਗਦੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਤੇ ਸੋਚ ਤੋਂ ਵੀ ਤੇਜ਼, ਕੁਬੇਰ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ ਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ।" "ਇਸ ਰਥ ਵਿੱਚ ਦੋ ਮਹਾਨ ਰਾਘਵ, ਵੈਦੇਹੀ (ਸੀਤਾ), ਬਲਵਾਨ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ਸ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।" ਫਿਰ ਉਤਸ਼ਾਹ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਬਦ-ਰੂਪ ਸੁਰ ਉੱਠਿਆ ਜੋ ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਛੂਹ ਗਿਆ। ਨਗਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕ—ਇਸਤਰੀਆਂ, ਬੱਚੇ, ਨੌਜਵਾਨ, ਬੁਜ਼ੁਰਗ—ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਬੋਲੇ, "ਇਹ ਰਾਮ ਜੀ ਹਨ!" ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਰਥਾਂ, ਹਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਤੋਂ ਉਤਰ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆ ਗਏ ਅਤੇ ਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਆਕਾਸ਼ੀ ਰਥ ਵਿੱਚ, ਚੰਨ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਨਿਹਾਰਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਭਰਤ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਰਾਘਵ ਜੀ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ, ਪੈਰੀ-ਪਖਾਰ ਤੇ ਹੱਥ ਧੋਣ ਲਈ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਰਤੀ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਆਕਾਸ਼ੀ ਰਥ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਦੀ ਮਨ-ਸੰਕਲਪ ਰਚਨਾ ਸੀ, ਭਰਤ ਦਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਅਤੇ ਲੰਮੀ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਭਰਤ ਨੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਰਥ ਦੇ ਅੱਗੇ ਬੈਠੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ, ਮਾਨੋ ਮੈਰੂ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦਾ ਹੋਵੇ, ਸਲਾਮ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਰਾਮ ਜੀ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ, ਉਹ ਉੱਤਮ ਆਕਾਸ਼ੀ ਰਥ, ਹੰਸਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਉਤਾਰਿਆ ਗਿਆ। ਭਰਤ, ਜੋ ਸੱਚੇ ਬਲ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਉਸ ਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਕੋਲ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚਿਆ ਤੇ ਮੁੜ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਕਕੁਤਸਥ ਰਾਮ, ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਭਰਤ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਉੱਤਸੁਕ ਹੋ ਕੇ, ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਗਲੇ ਲਾਇਆ। ਫਿਰ ਉਹ ਲਕਸ਼ਮਣ ਅਤੇ ਵੈਦੇਹੀ ਕੋਲ ਗਿਆ, ਸ਼ਤ੍ਰੂਆਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ "ਭਰਤ!" ਨਾਮ ਲੈ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਕੈਕਈ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਭਰਤ ਨੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ, ਜਾਮਵੰਤ, ਫਿਰ ਅੰਗਦ, ਮੈੰਦ, ਦ੍ਵਿਵਿਦ, ਨੀਲ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਭ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ। ਉਸਨੇ ਸੁਸ਼ੇਣ, ਨਲ, ਗਵਾਕਸ਼, ਗੰਧਮਾਦਨ, ਸ਼ਰਭ ਅਤੇ ਪਨਸਾ ਨੂੰ ਵੀ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਗਲੇ ਲਾਇਆ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਘੇਰ ਲਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪੂਰਾ ਮਹਿਲਾ, ਰਾਜਸੀ, ਸੈਨਿਕ, ਵਾਨਰ ਤੇ ਰਾਜ ਪਰਿਵਾਰ ਨੰਦੀਗ੍ਰਾਮ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਜੀ ਦੀ ਆਗਮਨ ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ, ਉਤਸ਼ਾਹ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਮਿਲੇ।