ਹਨੁਮਾਨ ਨੂੰ ਰਾਮ ਚੰਦਰ ਜੀ ਨੇ ਸਪਸ਼ਟ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ, "ਹੇ ਵਾਨਰ, ਜਦ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਮੰਨਸ਼ਾ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਚੇ ਨੂੰ ਸਮਝ ਲਏਂ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਅਜੇ ਦੂਰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਗਏ ਹੋਏ, ਤੂੰ ਤੁਰੰਤ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾ।" ਇਹ ਹੁਕਮ ਮਿਲਦਿਆਂ, ਵਾਯੂ ਪੁੱਤਰ ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅਯੋਧਿਆ ਵੱਲ ਦੌੜ ਪਿਆ। ਉਹ ਇੰਨੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉੱਡਿਆ ਜਿਵੇਂ ਗਰੁੜ ਸੱਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸੱਪ ਨੂੰ ਫੜਨ ਲਈ ਦੌੜਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਦਾ, ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਉੱਤਮ ਆਵਾਸ ਨੂੰ ਲੰਘਦਾ, ਹਨੁਮਾਨ ਗੰਗਾ ਅਤੇ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਮਹਾਨ ਸੰਗਮ ਨੂੰ ਵੀ ਪਾਰ ਕਰ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਉਹ ਸ਼੍ਰਿੰਗਵੇਰਪੁਰ ਪਹੁੰਚਿਆ ਅਤੇ ਗੁਹਾ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ। ਉਥੇ, ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਸ਼ੁਭ ਵਚਨ ਕਹੇ: "ਤੇਰਾ ਮਿੱਤਰ, ਕਕੁਤਸਥ ਵੰਸ਼ੀ ਰਾਮ, ਜੋ ਸੱਚੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਸੀਤਾ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਸਮੇਤ, ਤੈਨੂੰ ਸੁਖ-ਸਮਾਚਾਰ ਭੇਜ ਰਿਹਾ ਹੈ।" ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਗੁਹਾ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, "ਇੱਥੇ ਪੰਜ ਰਾਤਾਂ ਗੁਜਾਰ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਮুনি ਨੇ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਭਰਦਵਾਜ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ, ਤੂੰ ਇਥੇ ਹੀ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਵੇਖੇਂਗਾ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਮਹਾਬਲੀ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਹਨੁਮਾਨ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਹर्ष ਨਾਲ ਕੰਬ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਵੱਡੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧ ਗਿਆ। ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਰਾਮ ਦੇ ਸਨਾਨ ਸਥਾਨ, ਰੇਤਲੇ ਦਰਿਆ, ਗੋਮਤੀ ਨਦੀ ਜਿਸ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਪਸ਼ੂ ਚਰਦੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਡਰਾਉਣੇ ਸਾਲ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵੇਖੇ। ਉਸ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭੀੜ, ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਵੀ ਵੇਖੇ। ਲੰਮਾ ਰਸਤਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਤੈਅ ਕਰਕੇ, ਵਾਨਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਹਨੁਮਾਨ, ਨੰਦੀਗ੍ਰਾਮ ਨੇੜੇ ਫੁੱਲਦਾਰ ਰੁੱਖਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵਿਹਾਰ ਵਾਲੇ ਬਾਗ ਜਾਂ ਚਿਤ੍ਰਰਥ ਦੇ ਰੁੱਖ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ, ਅਯੋਧਿਆ ਤੋਂ ਇਕ ਕੋਸ਼ ਦੂਰ, ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਸੁਤਾਂ ਅਤੇ ਪੌਤਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ, ਸੋਹਣੀਆਂ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਫਿਰ, ਉਸ ਨੇ ਭਰਤ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਦੁਖੀ ਤੇ ਦੁਬਲਾ ਹੋਇਆ, ਜਟਾਧਾਰੀ, ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਲਪਟਿਆ ਹੋਇਆ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਨਾਲ ਦੁਖੀ, ਤਪੱਸਿਆ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹ ਕੇਵਲ ਫਲ ਤੇ ਕੁੰਦ ਖਾਂਦਾ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਧਰਮ ਨਿਸ਼ਠ, ਛਾਲ ਤੇ ਕਾਲੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਮ੍ਰਿਗ ਚਮੜੇ ਵਿੱਚ ਲਪਟਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਸਾਫ਼, ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ, ਰਾਜਪੂਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਜੁੱਤੀਆਂ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖ ਕੇ ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਾਜ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਭਰਤ, ਚਾਰੇ ਵਰਣਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ, ਮੰਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਮੁੱਖ ਯੋਧੇ, ਗੈਰੂਏ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਪਰ ਨਾਗਰਿਕ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਨਿਸ਼ਠ ਸਨ, ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਦੇ ਭੋਗ-ਵਿਲਾਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਭਰਤ ਨੂੰ ਧਰਮ ਦਾ ਰੂਪ ਮੰਨਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਆਤਮਾ ਲਈ ਸਰੀਰ ਪਿਆਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਵਾਯੂ ਪੁੱਤਰ ਹਨੁਮਾਨ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ: "ਜਿਸ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਦੁਖੀ ਹੋ, ਜੋ ਦੰਡਕ ਅਰਨ੍ਯ ਵਿੱਚ ਛਾਲ ਤੇ ਜਟਾ ਪਹਿਨ ਕੇ ਵੱਸ ਰਿਹਾ ਸੀ—" "ਤੁਸੀਂ ਜਿਸ ਕਕੁਤਸਥ ਲਈ ਸੋਗ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਉਸ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੁਖ-ਸਮਾਚਾਰ ਭੇਜਿਆ ਹੈ। ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਖੁਸ਼ਖਬਰੀ ਲਿਆਂਦਾ ਹਾਂ, ਆਪਣੇ ਭਾਰੀ ਦੁਖ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿਓ।" "ਇਸੇ ਵੇਲੇ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਰਾਮ ਨਾਲ ਮਿਲੋਂਗੇ, ਜੋ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਮੈਥਿਲੀ ਨੂੰ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਉਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ, ਮਹਾਨ ਮਿਤ੍ਰਾਂ ਸਮੇਤ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵੈਦੇਹੀ ਸੀਤਾ, ਜੋ ਰਾਮ ਨਾਲ ਐਸੇ ਹੀ ਪੂਰਨ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਚੀ ਮਹੇਂਦਰ ਨਾਲ।" ਹਨੁਮਾਨ ਦੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣਕੇ, ਕੈਕੇਈ ਪੁੱਤਰ ਭਰਤ ਅਚਾਨਕ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭੂਮੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਵਿੱਚ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਘਵ ਦਾ ਭਰਾ ਉੱਠਿਆ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਿਆ ਅਤੇ ਹਨੁਮਾਨ ਨੂੰ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ। ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਭਰਤ ਨੇ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਵਾਨਰ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਭਿੱਜਾ ਦਿੱਤਾ। ਭਰਤ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਤੂੰ ਚਾਹੇ ਦੇਵਤਾ ਹੋਵੇਂ ਜਾਂ ਮਨੁੱਖ, ਤੂੰ ਦਇਆ ਕਰਕੇ ਇੱਥੇ ਆਇਆ ਹੈਂ। ਮਿੱਠੇ ਸੁਨੇਹੇ ਲਈ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਯੋਗ ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।" "ਇੱਕ ਲੱਖ ਗਾਂਵਾਂ, ਸੌ ਉੱਤਮ ਪਿੰਡ, ਅਤੇ ਸੋਹਣੀਆਂ, ਸੁਭਾਸ਼ੀਲ, ਕੰਨ-ਬਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਕੁੜੀਆਂ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।" "ਸੁਨਹਿਰੀ ਰੰਗ ਵਾਲੀਆਂ, ਸੁੰਦਰ ਨੱਕਾਂ, ਚੰਨ ਵਰਗੇ ਮਿੱਠੇ ਚਿਹਰੇ, ਹਰ ਗਹਣੇ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ, ਉੱਚ ਕੁਲ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਤੇਰੀਆਂ ਹਨ।" ਰਾਮ ਦੇ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣਕੇ, ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਹਨੁਮਾਨ ਦੀ ਅਚੰਭਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਖ਼ਬਰ ਤੇ ਹੈਰਾਨ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਰਾਮ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਆਸ ਵਿੱਚ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਦੁਬਾਰਾ ਬੋਲ ਪਿਆ। ਹੁਣ, 126ਵਾਂ ਸਰਗ ਸੁਣੋ। ਭਰਤ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਕਈ ਸਾਲ ਹੋ ਗਏ, ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਉਹ ਮਹਾਨ ਅਰਨ੍ਯ ਨੂੰ ਗਿਆ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣਨ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਰੱਖਦਾ ਹਾਂ।" "ਸੱਚਮੁੱਚ, ਇਹ ਪੁਰਾਣਾ ਕਹਾਵਤ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸਫਲ ਹੋ ਗਿਆ: 'ਪਿਆਰੇ ਦੀ ਜਿਊਂਦੇ ਵੇਖਣ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ, ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕੇ ਹੈ।'" "ਰਾਘਵ ਅਤੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕਿਵੇਂ ਹੋਈ? ਕਿਹੜੀ ਧਰਤੀ ਤੇ, ਕਿਸ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ? ਮੈਨੂੰ ਸੱਚ ਦੱਸੋ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਪੁੱਛ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।" ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਵਲੋਂ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਤੇ, ਸੋਹਣੇ ਆਸਨ ਉੱਤੇ ਬੈਠਿਆ ਹਨੁਮਾਨ, ਫਿਰ ਰਾਮ ਦੇ ਸਾਰੇ ਅਰਨ੍ਯ ਦੇ ਕਰਤੱਬ ਸੁਣਾਉਣ ਲੱਗਾ। ਉਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਰਾਮ ਨੂੰ ਤੇਰੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਦੋ ਵਰਾਂ ਕਰਕੇ ਵਨਵਾਸ ਮਿਲਿਆ, ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਵਿੱਚ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਮਰ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਕਿ, "ਤੁਹਾਨੂੰ, ਪ੍ਰਭੂ, ਦੂਤਾਂ ਰਾਹੀਂ ਰਾਜ ਮਹਲ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਅਯੋਧਿਆ ਪਹੁੰਚੇ, ਰਾਜ ਲੈਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ।" "ਫਿਰ, ਤੁਸੀਂ ਚਿਤ੍ਰਕੂਟ ਪਹਾੜ ਤੇ ਜਾ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਧਰਮ-ਨਿਸ਼ਠ ਭਰਾ ਨੂੰ ਰਾਜ ਲੈਣ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ। ਪਰ, ਰਾਜਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨੂੰ ਮੰਨ ਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਰਾਜ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਰਾਮ ਦੀਆਂ ਜੁੱਤੀਆਂ ਲੈ ਕੇ ਮੁੜ ਆ ਗਏ।" "ਇਹ ਸਭ, ਹੇ ਮਹਾਬਲੀ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪਤਾ ਹੈ; ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਸੁਣੋ, ਤੁਹਾਡੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀ ਹੋਇਆ।" "ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਚਲੇ ਗਏ, ਉਹ ਜੰਗਲ, ਜਿੱਥੇ ਬੱਦਲ, ਹਿਰਣ ਅਤੇ ਪੰਛੀ ਸਨ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੁੰਨ ਅਤੇ ਉਦਾਸ ਹੋ ਗਿਆ।