ਇਥੇ, ਪਹਿਲਾਂ ਮਹਾਂਦੇਵ ਨੇ ਆਪਣਾ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ ਸੀ; ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਇੱਥੇ ਹੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਸੇਤੁਬੰਧਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵਡਿਆਈ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਹੈ; ਇਹ ਪਵਿੱਰ, ਉੱਤਮ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਇਥੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਆਏ ਸਨ; ਅਤੇ, ਸੀਤਾ, ਇੱਥੇ ਹੀ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ, ਸੋਹਣੀ ਜੰਗਲ, ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੀ ਮਨਮੋਹਣੀ ਨਗਰੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਮੈਂ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਸੀ; ਫਿਰ ਸੀਤਾ ਨੇ, ਵਾਲੀ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਤਾਰਾ ਅਤੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਪਿਆਰੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਲਾਜ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਨਰਮ ਬੋਲ ਕਹੇ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਹੋਰ ਵਾਨਰ-ਪਤਨੀਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ, ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਅਯੋਧਿਆ, ਰਾਜਧਾਨੀ, ਜਾਵਾਂ।" ਵੈਦੇਹੀ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੋਲਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਘੁਕੁਲ ਨੰਦਨ ਰਾਮ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 'ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ' ਕਹਿ ਕੇ, ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਸਭ ਕੁਝ ਠੀਕ ਕੀਤਾ। ਰਾਮ ਨੇ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੇ ਵਿਮਾਨ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਕਿਹਾ, "ਸਾਰੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਕਹੋ, ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਸੀਤਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਅਯੋਧਿਆ ਚਲਣ। ਸੁਗ੍ਰੀਵ, ਤੂੰ ਵੀ ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਸਮੇਤ ਚਲ।" ਰਾਮ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੋਲਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਾਨਰ-ਰਾਜਾ ਸੁਗ੍ਰੀਵ, ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਸੰਗੀਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਅਤੇ ਤਾਰਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਪਿਆਰੀ, ਰਘੁਕੁਲ ਨੰਦਨ ਰਾਮ ਨੇ ਮੈਥਿਲੀ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਤੈਨੂੰ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨੂੰ ਅਯੋਧਿਆ ਜਾਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਚਲੋ, ਅਸੀਂ ਵਾਨਰ-ਪਤਨੀਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਦਸ਼ਰਥ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨੂੰ ਅਯੋਧਿਆ ਵਿਖਾਵਾਂ।" ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਤਾਰਾ, ਜੋ ਹਰ ਅੰਗ ਵਿਚ ਚਮਕਦੀ ਸੀ, ਸਾਰੀਆਂ ਵਾਨਰ-ਪਤਨੀਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ। "ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਆਗਿਆ ਮਿਲੀ ਹੈ, ਹੁਣ ਮੇਰੀ ਵੀ ਇੱਛਾ ਹੈ ਕਿ ਅਯੋਧਿਆ ਦੇਖੀਏ। ਅਸੀਂ ਰਾਮ ਦੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਨੂੰ, ਨਗਰ ਅਤੇ ਦੇਹਾਤ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਸਮੇਤ, ਅਤੇ ਦਸ਼ਰਥ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਦੀ ਚਮਕ ਨੂੰ ਦੇਖਾਂਗੇ।" ਤਾਰਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਸਾਰੀਆਂ ਵਾਨਰ-ਪਤਨੀਆਂ, ਰਵਾਇਤੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਜ-ਸਵਰ ਕੇ, ਪ੍ਰਦੱਖਣਾ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਵਿਮਾਨ 'ਚ ਚੜ੍ਹ ਗਈਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਮਾਨ 'ਚ ਚੜ੍ਹਦੇ ਤੇ ਉਡਦੇ ਦੇਖ ਕੇ, ਰਘੁਕੁਲ ਨੰਦਨ ਰਾਮ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਿਹਾਰਿਆ। ਰਿਸ਼ਯਮੂਕ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਫਿਰ ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਸੀਤਾ, ਉਹ ਵੱਡਾ ਪਹਾੜ ਵੇਖੋ, ਜੋ ਬਦਲ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਵਰਗਾ ਹੈ।" ਉਹ ਰਿਸ਼ਯਮੂਕ ਪਹਾੜ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਖਣ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਜਿੱਥੇ ਮੈਂ ਵਾਨਰ-ਰਾਜਾ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਇੱਥੇ, ਸੀਤਾ, ਮੈਂ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨਾਲ ਵਾਲੀ ਦੇ ਵਧ ਦੀ ਸਾਂਝ ਕੀਤੀ ਸੀ; ਇਹ ਹੈ ਸੋਹਣੀ ਪੰਪਾ ਝੀਲ, ਅਤੇ ਅਜੋਕੇ ਜੰਗਲ। ਇੱਥੇ, ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਵਿੱਛੜ ਕੇ, ਮੈਂ ਗਹਿਰੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਵਿਚ ਰੋਇਆ ਸੀ; ਇਸ ਕੰਢੇ 'ਤੇ ਮੈਂ ਧਰਮਵਾਨ ਸ਼ਬਰੀ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ। ਇੱਥੇ, ਜੋਜਨ ਜਿੰਨਾ ਲੰਬੇ ਹੱਥਾਂ ਵਾਲਾ ਕਬੰਧ ਨੂੰ ਮੈਂ ਮਾਰਿਆ; ਜਨਸਥਾਨ 'ਚ, ਸੀਤਾ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਰੁੱਖ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ, ਪਿਆਰੀ, ਵੱਡਾ ਜਟਾਯੂ, ਜੋ ਪੰਛੀਆਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਰਾਵਣ ਵੱਲੋਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ। ਇੱਥੇ ਹੀ ਖਰ, ਦੂਸ਼ਨ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ਿਰਸ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਸਿੱਧੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ। ਇਹ ਹੈ, ਪਿਆਰੀ, ਸਾਡਾ ਆਸ਼ਰਮ; ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਕੁਟੀਆ, ਜੋ ਦੇਖਣ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਹੀ ਰਾਵਣ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ, ਤੈਨੂੰ ਜਬਰ ਨਾਲ ਉਠਾ ਲਿਆ ਸੀ; ਇਹ ਹੈ ਸੁਹਾਵਣੀ, ਸਾਫ-ਸੁਥਰੀ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਗੋਦਾਵਰੀ ਨਦੀ। ਇੱਥੇ ਅਗਸਤਿਆ ਦਾ ਆਸ਼ਰਮ ਹੈ, ਕੇਲਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ; ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਹੀ, ਆਸ਼ਰਮ 'ਚ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ਿ ਸੂਤੀਕਸ਼ਣ ਹਨ। ਅਤੇ, ਵੈਦੇਹੀ, ਇੱਥੇ ਮਹਾਨ ਆਸ਼ਰਮ ਸ਼ਰਭੰਗ ਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਕਦੇ ਹਜ਼ਾਰ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਇੰਦਰ ਆਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਖੇਤਰ 'ਚ, ਮੈਂ ਵੱਡੇ-ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ ਵੀਰਾਧ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ; ਵੇਖੋ, ਪਤਲੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਉਹ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ, ਅਤ੍ਰੀ, ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਮੁਖ, ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਅੱਗ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾ ਹੈ; ਇੱਥੇ, ਸੀਤਾ, ਤੂੰ ਧਰਮ-ਨਿਸ਼ਠਾ ਵਾਲੀ ਤਪਸਵਿਨੀ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਸੀ। ਇੱਥੇ, ਪਤਲੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਚਿਤ੍ਰਕੂਟ ਪਹਾੜ ਚਮਕਦਾ ਹੈ; ਇੱਥੇ, ਕੈਕਈ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮੈਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਆਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਹੈ ਸੋਹਣੀ ਯਮੁਨਾ, ਜਿਸ ਦੇ ਜੰਗਲ ਬੜੇ ਸੋਹਣੇ ਹਨ; ਅਤੇ, ਮੈਥਿਲੀ, ਇੱਥੇ ਭਰਦਵਾਜ ਰਿਸ਼ਿ ਦਾ ਆਸ਼ਰਮ ਹੈ। ਇੱਥੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਗੰਗਾ, ਤਿੰਨ ਧਾਰਾ ਵਾਲੀ ਨਦੀ, ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਅਤੇ ਫੁੱਲੇ ਹੋਏ ਜੰਗਲ ਹਨ। ਇਹ ਹੈ ਸ਼੍ਰਿੰਗਵੇਰਪੁਰ, ਜਿੱਥੇ ਮੇਰਾ ਮਿੱਤਰ ਗੁਹਾ ਵੱਸਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ, ਸੀਤਾ, ਇੱਥੇ ਸਰਯੂ ਨਦੀ, ਆਪਣੇ ਕੰਢੇ 'ਤੇ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ, ਸੀਤਾ, ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ; ਵੈਦੇਹੀ, ਅਯੋਧਿਆ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰ, ਜਦ ਤੂੰ ਮੁੜ ਆ ਰਹੀ ਹੈਂ। ਫਿਰ, ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਅਤੇ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਸਮੇਤ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ, ਉੱਚ-ਉੱਚ ਕੁਦਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਨਗਰੀ ਨੂੰ ਨਿਹਾਰਦੇ ਹਨ। ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਉਸ ਨਗਰੀ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਚਿੱਟੇ ਮਹਲਾਂ ਨਾਲ ਸੁਭਾਏ ਹੋਈ, ਵੱਡੀ, ਹਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ, ਇੰਦਰ ਦੀ ਅਮਰਾਵਤੀ ਵਰਗਾ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਹੈ। ਹੁਣ, ਤੂੰ ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਯੁੱਧ ਕਾਂਡ ਦਾ 124ਵਾਂ ਸਰਗ ਸੁਣ। ਜਦੋਂ ਚੌਦਾਂ ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਹੋ ਗਏ, ਪੰਜਵੇਂ ਦਿਨ, ਰਾਮ, ਲੱਖਣ ਦਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ, ਭਰਦਵਾਜ ਰਿਸ਼ਿ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ 'ਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਆਦਰ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।