ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਸਾਹਮਣੇ, ਰਘੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਗੌਰਵ ਰਾਮ, ਜੋ ਧਰਮ ਦਾ ਪੂਰਾ ਪਾਲਣ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਨੇ ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਾਂਗ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਚੜ੍ਹਾ ਲਿਆ। ਰਾਮ ਨੇ ਧਨੁਸ਼ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਿੱਚਿਆ; ਫਿਰ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮਨੁੱਖ, ਰਾਮ, ਨੇ ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਵਿਚੋਂ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤੋੜਨ ਨਾਲ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਧਮਾਕਾ ਹੋਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਬਿਜਲੀ ਗੱਜਦੀ ਹੋਵੇ; ਧਰਤੀ ਹਿਲ ਗਈ, ਮਾਨੋ ਕੋਈ ਪਹਾੜ ਟੁੱਟ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਉਸ ਧਮਾਕੇ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਗਏ—ਸਿਰਫ਼ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਰਾਜਾ, ਅਤੇ ਰਘੁ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਛੱਡ ਕੇ। ਜਦ ਲੋਕ ਆਪਣੀ ਹਾਲਤ 'ਚ ਆ ਗਏ, ਤਾਂ ਰਾਜਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਡਰ ਦੂਰ ਹੋ ਚੁਕਾ ਸੀ, ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਵਾਕ-ਚਾਤੁਰ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮਹਾਨ ਵਿਅਕਤੀ, ਮੈਂ ਰਾਮ, ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇਖੀ ਹੈ; ਇਹ ਵਾਕਈ ਅਦਭੁਤ, ਅਕਲਪਨੀਆ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਉਮੀਦ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ।" "ਮੇਰੀ ਧੀ ਸੀਤਾ, ਜਦ ਰਾਮ, ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਉਸ ਦਾ ਵਰ ਬਣੇਗਾ, ਤਾਂ ਜਨਕ ਦੇ ਘਰ ਦੀ ਮਾਣ-ਸ਼ਾਨ ਵਧੇਗੀ। ਹੇ ਕੌਸ਼ਿਕ, ਮੇਰਾ ਵਚਨ ਹੁਣ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ: 'ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਸ਼ਕਤੀ ਦੁਆਰਾ ਜਿੱਤਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।' ਮੇਰੀ ਧੀ, ਜੋ ਮੇਰੀ ਜਾਨ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕੇ ਪਿਆਰੀ ਹੈ, ਹੁਣ ਰਾਮ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।" "ਤੁਹਾਡੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਾਲ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੇਰੇ ਮੰਤਰੀ ਤੁਰੰਤ, ਹੇ ਕੌਸ਼ਿਕ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਹੋਵੇ, ਅਯੋਧਿਆ ਤੇਜ਼ ਰਥਾਂ 'ਚ ਜਾਵਣ।" "ਉਹ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ਲਿਆਉਣ, ਆਦਰ-ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸਣ ਕਿ ਮੇਰੀ ਧੀ, ਜੋ ਸ਼ਕਤੀ ਦੁਆਰਾ ਜਿੱਤੀ ਗਈ, ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।" "ਉਹ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਣ ਕਿ ਰਘੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ, ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ 'ਚ ਹਨ, ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ, ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਲਿਆਉਣ।" ਕੌਸ਼ਿਕ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੋ," ਅਤੇ ਧਰਮਕ ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਯੋਧਿਆ ਭੇਜਿਆ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਹੋਈਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੱਸਣ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਲਿਆਉਣ। ਹੁਣ, ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਬਾਲ ਕਾਂਡ ਦੀ ਅਠਠਵੀਂ ਸਰਗਾ ਸੁਣੋ। ਜਨਕ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ 'ਤੇ, ਉਹ ਦੂਤ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਥ ਥੱਕ ਚੁਕੇ ਸਨ, ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਦੇ ਸਫ਼ਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਯੋਧਿਆ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ। ਰਾਜਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਹ ਮਹੱਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ ਅਤੇ ਉਮਰਦਰਾਜ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਸਾਰੇ ਦੂਤ, ਨਿਰਭੀਤ ਹੋ ਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਆਦਰ-ਭਾਵ ਅਤੇ ਮਿੱਠੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮਿਥਿਲਾ ਦੇ ਰਾਜਾ ਜਨਕ, ਆਪਣੇ ਯਜਨ-ਅਗਨਿ ਨਾਲ, ਵਾਰ ਵਾਰ ਪਿਆਰ-ਭਰਿਆ, ਮਿੱਠਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਭੇਜਦੇ ਹਨ। ਰਾਜਾ ਜਨਕ, ਆਪਣੇ ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ ਅਤੇ ਆਚਾਰਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਪਹਿਲਾਂ ਤੁਹਾਡੀ ਖੇਰੀ ਅਤੇ ਅਟੱਲ ਸੁਖ-ਸਮ੍ਰਿਧੀ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ। ਤੁਹਾਡੀ ਖੇਰੀ ਪੁੱਛ ਕੇ, ਮਿਥਿਲਾ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਕੌਸ਼ਿਕ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਾਲ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: "ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਮੇਰਾ ਪੁਰਾਣਾ ਵਚਨ: ਮੇਰੀ ਧੀ ਨੂੰ ਸ਼ਕਤੀ ਦੁਆਰਾ ਜਿੱਤਿਆ ਜਾਣਾ ਸੀ; ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਅਸਫਲ ਹੋ ਕੇ, ਨਾਰਾਜ਼ ਹੋ ਗਏ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਧੂਰੀ ਰਹੀ।" "ਇਹ ਮੇਰੀ ਧੀ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਸੌਭਾਗ ਨਾਲ, ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਜਿੱਤੀ ਗਈ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਆਦਿ ਦੇ ਨਾਲ ਆਏ।" "ਉਹ ਮਹਾਨ, ਦਿਵਿਆ ਧਨੁਸ਼, ਵੱਡੀ ਸਭਾ ਵਿਚ, ਮਹਾ-ਬਾਹੁ ਰਾਮ, ਉੱਚ-ਆਤਮਾ ਨੇ ਤੋੜਿਆ।" "ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਸੀਤਾ, ਜੋ ਸ਼ਕਤੀ ਦੁਆਰਾ ਜਿੱਤੀ ਗਈ, ਉਸ ਮਹਾਨ-ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਦੇਣੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਵਚਨ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ—ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿਓ।" "ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ ਅਤੇ ਆਚਾਰਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਜਲਦੀ ਤੇ ਸੁਖ-ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਆਓ; ਤੁਹਾਨੂੰ ਰਘੁ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਵੇਖਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।" "ਹੇ ਰਾਜਾ, ਤੁਸੀਂ ਮੇਰਾ ਵਚਨ ਪੂਰਾ ਕਰੋ; ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦਾ ਪਿਆਰ ਮਿਲੇਗਾ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਿਦੇਹ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਅਤੇ ਸ਼ਤਾਨੰਦ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਨਾਲ, ਇਹ ਮਿੱਠੇ ਸ਼ਬਦ ਕਹੇ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ ਅਤੇ ਵਸੀਸ਼ਠ, ਵਾਮਦੇਵ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: "ਕੌਸ਼ਿਕ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ 'ਚ, ਰਾਮ, ਕੌਸਲਿਆ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਸਮੇਤ, ਵਿਦੇਹਾਂ ਵਿਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਹਨ।" "ਰਾਮ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇਖ ਕੇ, ਉੱਚ-ਆਤਮਾ ਜਨਕ, ਆਪਣੀ ਧੀ ਰਘੁਵੰਸ਼ੀ ਨੂੰ ਦੇਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।" "ਜੇ ਜਨਕ ਦਾ ਚਲਣ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆਵੇ, ਤਾਂ ਚਲੋ, ਜਲਦੀ ਉਸ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਚਲਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਕਿ ਸਮਾਂ ਨਾ ਵਿਅਰਥ ਜਾਵੇ।" ਮੰਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਨਿਸ਼ਚਤ ਹੀ।" ਖੁਸ਼ ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਅਸੀਂ ਕੱਲ੍ਹ ਰਵਾਨਾ ਹੋਵਾਂਗੇ।" ਰਾਜਾ ਦੇ ਮੰਤਰੀ, ਆਦਰ-ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ, ਉਹ ਰਾਤ ਉਥੇ ਗੁਜ਼ਾਰਦੇ ਹਨ, ਸਾਰੇ ਖੁਸ਼ ਅਤੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ। ਹੁਣ, ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਬਾਲ ਕਾਂਡ ਦੀ ਉਨੀਹਵੀਂ ਸਰਗਾ ਸੁਣੋ। ਜਦ ਰਾਤ ਬੀਤ ਗਈ, ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਆਚਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨਾਲ, ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: "ਅੱਜ, ਸਾਰੇ ਖਜ਼ਾਨੇਦਾਰ, ਵੱਡੀ ਦੌਲਤ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕੀਮਤੀ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ, ਅੱਗੇ ਭੇਜੋ।" "ਚਾਰ ਵਾਂਗ ਫੌਜ ਪੂਰੀ ਤਿਆਰ ਹੋ ਕੇ, ਜਲਦੀ ਰਵਾਨਾ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਆਦੇਸ਼ 'ਤੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰਥ ਤੁਰੰਤ ਜੋੜਿਆ ਜਾਵੇ।" "ਵਸੀਸ਼ਠ, ਵਾਮਦੇਵ, ਜਾਬਾਲੀ, ਕਸ਼ਯਪ, ਅਤੇ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀ ਮਾਰਕੰਡੇਯ, ਨਾਲ-ਨਾਲ ਕਾਟਯਾਯਨ, ਉਪਸਥਿਤ ਹੋਣ।" "ਇਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅੱਗੇ ਜਾਣ, ਅਤੇ ਮੇਰਾ ਰਥ ਜੋੜੋ, ਤਾਂ ਕਿ ਕੋਈ ਦੇਰੀ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਦੂਤ ਮੈਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਲਿਜਾਣ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।" ਰਾਜਾ ਦੇ ਹੁਕਮ 'ਤੇ, ਚਾਰ ਵਾਂਗ ਫੌਜ, ਰਾਜਾ ਦੇ ਪਿੱਛੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ, ਰਵਾਨਾ ਹੋਈ। ਚਾਰ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਸਫ਼ਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਵਿਦੇਹ ਦੇ ਦੇਸ਼ 'ਚ ਪਹੁੰਚੇ, ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਜਨਕ ਨੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਮਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਵਾਗਤ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕੀਤੀ।