ਮਹਾਰਾਜ ਜਨਕ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ, ਸਭ ਰਾਜਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸਨਮਾਨਿਤ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਧਨੁਸ਼ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਕਿਸੇ ਨੇ ਮਹਾਰਾਜ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਰਾਜਾ, ਇਹ ਵਧੀਆ ਧਨੁਸ਼ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ ਆਦਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਮਿਥਿਲਾ ਦੇ ਪਤੀ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੋ ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਵੇਖੋ।" ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਹਾਰਾਜ ਜਨਕ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਭਰਾਤਾ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਜਨਕ ਨੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਇਹ ਉੱਤਮ ਧਨੁਸ਼ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਜਨਕ ਵੰਸ਼ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਤਣਨ ਜਾਂ ਚੁੱਕਣ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹੇ।" ਉਸ ਨੇ ਵਧੇਰੇ ਦੱਸਿਆ, "ਦੇਵਤਾ, ਅਸੁਰ, ਰਾਖਸ਼ਸ, ਗੰਧਰਵ, ਯਕਸ਼, ਕਿਨਰ ਜਾਂ ਮਹਾਨ ਸਪ—ਕਿਸੇ ਦੇ ਵੀ ਵੱਸ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਿ ਇਹ ਧਨੁਸ਼ ਤਣ ਸਕਣ ਜਾਂ ਚੁੱਕ ਸਕਣ। ਫਿਰ ਆਮ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਤਾਂ ਇਹ ਹੋਣਾ ਸੰਭਵ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਤਣਣ, ਚੁੱਕਣ ਜਾਂ ਮੋੜਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਣ।" ਮਹਾਰਾਜ ਨੇ ਅੱਗੇ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਧਨੁਸ਼ ਲਿਆਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਰਾਜਕੁਮਾਰਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਧਨੁਸ਼ ਵਿਖਾਓ।" ਜਨਕ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ, "ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ, ਇਹ ਧਨੁਸ਼ ਵੇਖ।" ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੇ ਹੁਕਮ 'ਤੇ, ਰਾਮ ਉਸ ਥਾਂ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਧਨੁਸ਼ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਨੇ ਪੇਟਾ ਖੋਲ੍ਹਿਆ, ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਅਤੇ ਆਖਿਆ, "ਇਹ ਵਧੀਆ, ਦਿਵ੍ਯ ਧਨੁਸ਼ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਛੂਹਾਂਗਾ; ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਚੁੱਕਣ ਅਤੇ ਤਣਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵੀ ਕਰਾਂਗਾ।" ਮਹਾਰਾਜ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਜਿਵੇਂ ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ," ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਵੀ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ। ਰਾਮ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੇ ਹੁਕਮ 'ਤੇ, ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਜਤਨ ਦੇ, ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਵਿਚਕਾਰੋਂ ਫੜਿਆ। ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਰਘੁਕੁਲ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਰਾਮ ਨੇ, ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ, ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਤਾਣ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਹਿਲਾਉਣਾ ਹੋਵੇ। ਧਨੁਸ਼ ਤਾਣਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਮ ਨੇ ਪੂਰੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਖਿੱਚਿਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਹ ਮਹਾਨ ਧਨੁਸ਼ ਰਾਮ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵਿਚਕਾਰੋਂ ਟੁੱਟ ਗਿਆ। ਉਸ ਧਨੁਸ਼ ਦੇ ਟੁੱਟਣ ਨਾਲ ਇਕ ਭਾਰੀ ਗੂੰਜ ਉਠੀ, ਜਿਵੇਂ ਬਿਜਲੀ ਕੜਕਦੀ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਵੀ ਵੱਡੇ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਹਿੱਲ ਗਈ। ਉਸ ਭਾਰੀ ਧੁਨੀ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਸਦਮੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਜਮੀਨ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ, ਸਿਵਾਏ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਰਘੁਕੁਲ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ। ਜਦ ਲੋਕ ਠੀਕ ਹੋਏ, ਤਾਂ ਮਹਾਰਾਜ ਜਨਕ ਨੇ ਡਰ ਮੁਕਾ ਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, "ਮੈਂ ਦਸ਼ਰਥ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਦੀ ਤਾਕਤ ਦੇਖੀ ਹੈ; ਇਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਅਦਭੁਤ, ਅਕਲਪਨੀਆ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਉਮੀਦ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ। ਮੇਰੀ ਧੀ ਸੀਤਾ, ਜਦ ਰਾਮ ਵਰਗਾ ਵਰ ਪਾ ਲਵੇਗੀ, ਤਾਂ ਜਨਕ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਹੋਵੇਗੀ।" "ਹੇ ਕੌਸ਼ਿਕ, ਮੇਰਾ ਵਰਤ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ: 'ਸੀਤਾ ਪ੍ਰਤਾਪ ਨਾਲ ਜਿਤੀ ਜਾਵੇ।' ਹੁਣ ਮੇਰੀ ਜਾਨ ਤੋਂ ਵਧੀਕ ਪਿਆਰੀ ਧੀ ਰਾਮ ਨੂੰ ਦੇਣੀ ਹੈ। ਤੁਹਾਡੀ ਆਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਮੰਤਰੀ ਤੁਰੰਤ ਤੇਜ਼ ਰਥਾਂ 'ਚ ਅਯੋਧਿਆ ਨੂੰ ਜਾਂਣ, ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਆਦਰ ਸਹਿਤ ਮੇਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ਲਿਆਉਣ ਅਤੇ ਧੀ ਦੇ ਦਾਨ ਦੀ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੱਸਣ।" "ਉਹ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਦੱਸਣ ਕਿ ਕਕੁਤਸਥ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ, ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੇਠ, ਇੱਥੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਲਿਆਉਣ।" ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਜਿਵੇਂ ਤੁਹਾਡੀ ਇੱਛਾ," ਅਤੇ ਧਰਮਾਤਮਾ ਜਨਕ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਸੁਨੇਹਾ ਲੈ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਅਯੋਧਿਆ ਭੇਜਣ। ਹੁਣ ਸੁਣੋ ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਬਾਲ ਕਾਂਡ ਦਾ ਅਠਾਹਠਵਾਂ ਸਰਗ। ਜਨਕ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ 'ਤੇ, ਉਹ ਦੂਤ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਥ ਥੱਕ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਦਾ ਸਫਰ ਕਰਕੇ ਅਯੋਧਿਆ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ। ਰਾਜਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਹ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੇ ਅਤੇ ਉਮਰਦਰਾਜ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਦੇਵਤੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਸਾਰੇ ਦੂਤ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਨਿਰਭਯ ਹੋ ਕੇ, ਆਦਰ ਸਹਿਤ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਬੋਲਣ ਲੱਗੇ। "ਮਿਥਿਲਾ ਦੇ ਰਾਜਾ ਜਨਕ, ਆਪਣੇ ਪਵਿੱਤਰ ਅਗਨਿ ਸਮੇਤ, ਮੁੜ ਮੁੜ ਪਿਆਰ ਭਰੀ ਮਿੱਠੀ ਬੋਲੀ ਨਾਲ..." "ਮਹਾਰਾਜ ਜਨਕ, ਆਪਣੇ ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ ਅਤੇ ਆਚਾਰਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਪਹਿਲਾਂ ਤੁਹਾਡੀ ਖੈਰ-ਅਫ਼ੀਅਤ ਅਤੇ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ।" "ਤੁਹਾਡੀ ਖੈਰੀਅਤ ਪੁੱਛ ਕੇ, ਮਿਥਿਲਾ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਵਿਦੇਹ, ਕੌਸ਼ਿਕ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਸੁਨੇਹਾ ਭੇਜਦੇ ਹਨ।" "ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ, ਮੇਰਾ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਵਰਤ ਸੀ ਕਿ ਮੇਰੀ ਧੀ ਪ੍ਰਤਾਪ ਨਾਲ ਹੀ ਜਿਤੀ ਜਾਵੇ। ਰਾਜੇ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਕੇ ਅਸਫਲ ਤੇ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਵਾਪਸ ਮੁੜ ਗਏ ਹਨ।" "ਇਹ ਮੇਰੀ ਧੀ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ, ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਜਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਥੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਆਦਿ ਨਾਲ ਆਏ ਸਨ।" "ਉਹ ਅਮੋਲਕ, ਦਿਵ੍ਯ ਧਨੁਸ਼, ਮਹਾਨ ਸਭਾ ਵਿਚ, ਬਾਹੁਬਲੀ, ਉੱਚ ਆਤਮਾ ਰਾਮ ਨੇ ਤੋੜਿਆ।" "ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਸੀਤਾ, ਜੋ ਪ੍ਰਤਾਪ ਨਾਲ ਜਿੱਤੀ ਗਈ, ਇਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਦੇਣੀ ਹੈ; ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਵਰਤ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ—ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਸਹਿਮਤੀ ਦਿਓ।" "ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ, ਆਪਣੇ ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ ਅਤੇ ਆਚਾਰਿਆਂ ਸਮੇਤ ਜਲਦੀ ਤੇ ਸੁਖ-ਸਲਾਮਤੀ ਨਾਲ ਆਓ; ਤੁਹਾਨੂੰ ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।" "ਹੇ ਰਾਜਾ, ਤੁਸੀਂ ਮੇਰਾ ਵਰਤ ਪੂਰਾ ਕਰੋ; ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦੋਵੇਂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦਾ ਪਿਆਰ ਮਿਲੇਗਾ।" "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਦੇਹ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੀ ਆਗਿਆ ਅਤੇ ਸ਼ਤਾਨੰਦ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਨਾਲ, ਇਹ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਕਹੇ।" ਇਹ ਸੁਨੇਹਾ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਬਹੁਤ ਹੀ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ ਅਤੇ ਵਸੀਸ਼ਠ, ਵਾਮਦੇਵ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, "ਕੁਸ਼ਿਕ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੇਠ, ਕੌਸ਼ਲਿਆ ਦਾ ਲਾਲ ਰਾਮ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਭਰਾ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਵਿਦੇਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰਹਿ ਰਹੇ ਹਨ।" "ਰਾਮ ਦਾ ਪ੍ਰਤਾਪ ਦੇਖ ਕੇ, ਉੱਚ ਆਤਮਾ ਜਨਕ ਆਪਣੀ ਧੀ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।" "ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜਨਕ ਦਾ ਇਹ ਚਲਣ ਚੰਗਾ ਲੱਗੇ, ਤਾਂ ਆਓ ਜਲਦੀ ਉਸ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਚੱਲੀਏ, ਤਾਂ ਜੋ ਕੋਈ ਦੇਰੀ ਨਾ ਹੋਵੇ।