ਜਨਕ ਜੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਬਹੁਤ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਇਸ ਲਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਘੰਭੀਰ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਜਦੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਦੇਖੀ, ਉਹ ਬੇਹੱਦ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚਾਰ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਸੈਨਾ ਦਿੱਤੀ। ਫਿਰ, ਜਿਹੜੇ ਰਾਜੇ ਹਰਾਏ ਗਏ, ਉਹ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਜਾਂ ਭੱਜ ਗਏ। ਉਹ ਰਾਜੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੰਤਰੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਉੱਤੇ ਸੰਦੇਹ ਸੀ ਜਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੁਸ਼ਟਤਾ ਕੀਤੀ, ਉਹ ਵੀ ਮਿਟ ਗਏ। ਜਨਕ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਹੇ ਵਧੀਆ ਰਿਸ਼ੀ, ਇਹੋ ਉਹ ਮਹਾਨ ਤੇਜਸਵੀ ਧਨੁਸ਼ ਹੈ।" ਫਿਰ ਜਨਕ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਹੇ ਧੀਰਵਾਨ, ਮੈਂ ਇਹ ਧਨੁਸ਼ ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਵਿਖਾਵਾਂਗਾ। ਜੇ ਰਾਮ ਇਸ ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਤਾਣ ਸਕਣ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਧੀ ਸੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਗਰਭ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਜੰਮੀ ਸੀ, ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਦੇਵਾਂਗਾ।" ਇਸ ਉਪਰੰਤ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਜਨਕ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਕਿਹਾ, "ਰਾਜਨ, ਇਹ ਧਨੁਸ਼ ਰਾਮ ਨੂੰ ਵਿਖਾਓ।" ਜਨਕ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਉਹ ਦਿਵ੍ਯ ਧਨੁਸ਼, ਜੋ ਸੁਗੰਧਿਤ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਲਿਆਉਣ। ਮੰਤਰੀ ਜਦੋਂ ਜਨਕ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਸ਼ਹਿਰ ਅੰਦਰ ਗਏ, ਤਾਂ ਉਹ ਵੱਡਾ ਲੋਹਾ ਦਾ ਪੇਟਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਧਨੁਸ਼ ਸੀ, ਬਾਹਰ ਲਿਆਏ। ਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਮਰਦ, ਮਿਲ ਕੇ, ਵੱਡੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਉਹ ਅੱਠ ਪਹੀਏ ਵਾਲਾ ਪੇਟਾ ਖਿੱਚ ਕੇ ਲਿਆਏ। ਫਿਰ ਉਹ ਮੰਤਰੀ, ਜਿਹੜੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਬਲਵਾਨ ਸਨ, ਜਨਕ ਕੋਲ ਆਏ ਅਤੇ ਆਖਿਆ, "ਰਾਜਨ, ਇਹ ਉਹ ਉੱਤਮ ਧਨੁਸ਼ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਸਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ। ਹੇ ਮਿਥਿਲਾ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੋ ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਦੇਖੋ।" ਜਨਕ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਭਰਾਤਾ ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਇਹ ਧਨੁਸ਼ ਜਨਕ ਵੰਸ਼ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਦਾ ਪੂਜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਕੋਈ ਵੀ ਇਸਨੂੰ ਤਾਣ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ। ਨਾ ਦੇਵਤੇ, ਨਾ ਅਸੁਰ, ਨਾ ਰਾਖਸ਼ਸ, ਨਾ ਗੰਧਰਵ, ਯਕਸ਼, ਕਿੰਨਰ ਜਾਂ ਮਹਾਨ ਨਾਗ—ਕੋਈ ਵੀ ਇਸਨੂੰ ਤਾਣ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ। ਫਿਰ ਆਮ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਤਾਂ ਇਹ ਸੰਭਵ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕਿ ਇਹ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕਣ, ਤਾਣਣ ਜਾਂ ਇਸ 'ਚ ਤਾਗਾ ਪਾਉਣ। ਇਹ ਉੱਤਮ ਧਨੁਸ਼ ਲਿਆਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਰਿਸ਼ੀ, ਇਸਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਰਾਜਕੁਮਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵਿਖਾਓ।" ਜਨਕ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ, ਇਹ ਧਨੁਸ਼ ਦੇਖੋ।" ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ 'ਤੇ, ਰਾਮ ਜਿੱਥੇ ਧਨੁਸ਼ ਸੀ, ਉੱਥੇ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੇਟਾ ਖੋਲ੍ਹਿਆ, ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਅਤੇ ਆਖਿਆ, "ਇਹ ਉੱਤਮ, ਦਿਵ੍ਯ ਧਨੁਸ਼ ਮੈਂ ਹੱਥ ਲਾਵਾਂਗਾ, ਇਸਨੂੰ ਚੁੱਕਣ ਅਤੇ ਤਾਣਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਾਂਗਾ।" ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜਿਵੇਂ ਤੁਹਾਡੀ ਮਰਜ਼ੀ।" ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਵੀ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਰਾਮ ਨੇ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਯਤਨ ਦੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਬਚਨ 'ਤੇ, ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਮੱਧ ਵਿਚੋਂ ਫੜ ਲਿਆ। ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਚਿਰਾਗ, ਧਰਮਾਤਮਾ ਰਾਮ ਨੇ, ਬੜੀ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ, ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਤਾਣ ਦਿੱਤਾ। ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਾਣ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਮੱਧ ਵਿਚੋਂ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ। ਧਨੁਸ਼ ਦੇ ਟੁੱਟਣ ਨਾਲ, ਇਕ ਡੂੰਘਾ ਗੜਗੜਾਹਟ ਵਾਲਾ ਸਵਰ ਹੋਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਬਿਜਲੀ ਕੜਕਦੀ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਹਿੱਲ ਗਈ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਪਹਾੜ ਟੁੱਟ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਉਹ ਧੁਨੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਡਿੱਗ ਪਏ—ਸਿਰਫ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਹੀ ਸੁਚੇਤ ਰਹੇ। ਜਦੋਂ ਲੋਕ ਸੁਧ ਬਚ ਗਏ, ਰਾਜਾ, ਡਰ ਮੁਕ ਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗਾ, "ਮੈਂ ਰਾਮ, ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਤਾਕਤ ਦੇਖ ਲਈ। ਇਹ ਵਾਕਈ ਅਚੰਭੇ ਵਾਲੀ, ਅਕਲਪਨੀਯ ਤੇ ਮੇਰੀ ਉਮੀਦ ਤੋਂ ਪਰੇ ਗੱਲ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੇਰੀ ਧੀ ਸੀਤਾ, ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਨੂੰ ਵਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਮਿਲੇਗੀ, ਤਾਂ ਜਨਕ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਮਹਾਨ ਖ਼ਿਆਤੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਹੇ ਕਉਸ਼ਿਕ, ਮੇਰਾ ਵਚਨ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ: 'ਸੀਤਾ ਪ੍ਰਤਾਪ ਨਾਲ ਹੀ ਮਿਲੇਗੀ।' ਹੁਣ ਮੇਰੀ ਧੀ, ਜੋ ਮੇਰੀ ਜਾਨ ਤੋਂ ਵੀ ਪਿਆਰੀ ਹੈ, ਮੈਂ ਰਾਮ ਨੂੰ ਦੇਣ ਦਾ ਨਿਰਣੈ ਕਰ ਲਿਆ।" "ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਆਗਿਆ ਦੇਵੋ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਮੰਤਰੀ ਤੁਰੰਤ ਤੇਜ਼ ਰਥਾਂ 'ਤੇ ਅਯੋਧਿਆ ਨੂੰ ਜਾਣ, ਤੇ ਦਸ਼ਰਥ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਲਿਆਉਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸਣ ਕਿ ਮੇਰੀ ਧੀ, ਜੋ ਪ੍ਰਤਾਪ ਨਾਲ ਜਿੱਤੀ ਗਈ, ਹੁਣ ਰਾਮ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਉਹ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਣ ਕਿ ਕਕੁਤਥ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਰਖਿਆ ਹੇਠ ਹਨ, ਉਹ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹਨ ਤੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਇੱਥੇ ਲਿਆਉਣ।" ਕਉਸ਼ਿਕ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਜਿਵੇਂ ਤੁਹਾਡੀ ਮਰਜ਼ੀ।" ਫਿਰ ਧਰਮਾਤਮਾ ਰਾਜਾ ਜਨਕ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਅਯੋਧਿਆ ਜਾ ਕੇ ਸਾਰੇ ਵਾਕਿਆਂ ਦੀ ਸੁਚਨਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੂੰ ਦੇਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਲਿਆਉਣ। ਹੁਣ ਸੁਣੋ, ਮਹਾਨ ਰਾਮਾਇਣ, ਬਾਲਕਾਂਡ ਦੇ ਅਠਾਹਠਵੇਂ ਸਰਗ ਦੀ ਕਥਾ। ਜਨਕ ਵਲੋਂ ਭੇਜੇ ਗਏ ਦੂਤ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਥ ਥੱਕ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਦਾ ਸਫਰ ਕਰਕੇ ਅਯੋਧਿਆ ਪਹੁੰਚੇ। ਰਾਜੇ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਉਹ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ ਅਤੇ ਉਮਰਦਰਾਜ, ਪਰਚੰਨ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਸਾਰੇ ਦੂਤ, ਡਰ ਰਹਿਤ ਅਤੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਆਦਰ ਅਤੇ ਮਿੱਠੇ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। "ਮਿਥਿਲਾ ਦੇ ਰਾਜੇ ਜਨਕ, ਆਪਣੇ ਪਵਿੱਤਰ ਅੱਗ ਨਾਲ, ਵਾਰੰ-ਵਾਰ ਪਿਆਰ ਭਰੇ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੀ ਖੇਰੀਅਤ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ। ਜਨਕ ਰਾਜਾ, ਆਪਣੇ ਪੁਜਾਰੀ ਅਤੇ ਆਚਾਰਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੁਹਾਡੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਅਤੇ ਚਿਰੰਜੀਵਤਾ ਦੀ ਖ਼ੈਰੀਅਤ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਤੁਹਾਡੀ ਖੇਰੀਅਤ ਪੁੱਛ ਕੇ, ਮਿਥਿਲਾ ਦੇ ਰਾਜੇ, ਕਉਸ਼ਿਕ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਿੰਦੇ ਹਨ: 'ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ, ਮੇਰਾ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਵਚਨ ਸੀ ਕਿ ਮੇਰੀ ਧੀ ਪ੍ਰਤਾਪ ਨਾਲ ਹੀ ਮਿਲੇਗੀ; ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ, ਜੋ ਅਸਫਲ ਰਹੇ ਅਤੇ ਨਾਰਾਜ਼ ਹੋ ਗਏ, ਉਹ ਮੁੜ ਗਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਅਸਮਰਥ ਸਾਬਤ ਹੋਈ।'" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਨਕ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤਪੱਸਿਆ, ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ, ਰਾਮ ਦੀ ਅਦਭੁਤ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਸੀਤਾ ਦਾ ਵਰ ਚੁਣਨ ਦਾ ਵਚਨ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਦੀ ਕਥਾ ਦੱਸ ਕੇ, ਦਸ਼ਰਥ ਨੂੰ ਆਦਰ ਸਹਿਤ ਨਿਮੰਤਰਣ ਭੇਜਿਆ।