ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਨੇ ਸੀਤਾ ਮਾਤਾ ਦੇ ਕੋਲ ਬੈਠ ਕੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਥੱਪੜਾਂ, ਘੁੱਟਿਆਂ ਅਤੇ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਾਕਸ਼ਸਣੀਆਂ ਨੂੰ ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ, ਕੁੱਟਾਂਗਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਨ ਤੇ ਨੱਕ ਕੱਟਾਂਗਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਾਲ ਪਾੜਾਂਗਾ, ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੁੱਖ ਦਿੱਤਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜ਼ਾ ਦੇ ਕੇ ਮਾਰ ਦੇਵਾਂਗਾ। ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਭਯਾਨਕ ਰਾਕਸ਼ਸਣੀਆਂ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤ ਸਜ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਕੇ ਨਸ਼ਟ ਕਰਾਂਗਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਡਰਾਇਆ ਸੀ।" ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਹਮਦਰਦ ਅਤੇ ਦੁਖੀ ਜਨਾਂ ਨਾਲ ਸਨੇਹ ਵਾਲੀ ਸੀਤਾ ਜੀ ਨੇ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ ਹਨੁਮਾਨ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਹੇ ਵੱਡੇ ਬੰਦਰ, ਜਿਹੜੇ ਨੌਕਰ ਤੇ ਦਾਸੀਆਂ ਰਾਜ ਆਦੇਸ਼ 'ਤੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇ ਹੁਕਮ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਕੌਣ ਗੁੱਸਾ ਕਰੇ? ਇਹ ਸਭ ਮੇਰੇ ਆਪਣਿਆਂ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਫਲ ਹੈ। ਹਰ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਫਲ ਭੋਗਦਾ ਹੈ। ਤੂੰ ਐਸਾ ਨਾ ਬੋਲ, ਹੇ ਬਲਵਾਨ, ਇਹ ਤਾਂ ਭਾਗ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਰਸਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਹੋਇਆ, ਮੇਰੇ ਨਸੀਬ 'ਚ ਸੀ। ਰਾਵਣ ਦੀ ਦਾਸੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਮੇਰੀ ਹਾਲਤ ਹੈ, ਮੈਂ ਇਹ ਸਭ ਸਹਿ ਰਹੀ ਹਾਂ। ਇਹ ਰਾਕਸ਼ਸਣੀਆਂ ਰਾਵਣ ਦੇ ਹੁਕਮ 'ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਡਰਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਦ ਰਾਵਣ ਮਾਰੇ ਜਾਵੇਗਾ, ਤਾਂ ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਡਰਾਉਣਗੀਆਂ।" "ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ ਧਰਮ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸ਼ਲੋਕ ਹੈ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਵੱਡੇ ਬਾਘ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਰਿੱਛ ਵਲੋਂ ਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ—ਹੇ ਬੰਦਰ, ਉਹ ਸੁਣ: ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਮੰਦ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਪਾਪ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ। ਵਚਨ ਨਿਭਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਚੰਗਾ ਚਲਣ ਹੀ ਸੱਜਣਾਂ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਹੋਂਦੀ ਹੈ। ਚਾਹੇ ਕੋਈ ਮੰਦ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨੇਕ, ਜਾਂ ਮੌਤ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋਵੇ, ਉੱਤਮ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦਇਆ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੋਸ਼ ਰਹਿਤ ਨਹੀਂ। ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਹੜੇ ਕਠੋਰ ਤੇ ਮੰਦ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਵੀ ਅਪਵਿਤ੍ਰ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।" ਜਦ ਸੀਤਾ ਜੀ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਹੀਆਂ, ਤਾਂ ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਤੁਸੀਂ ਰਾਮ ਜੀ ਲਈ ਯੋਗ ਅਤੇ ਨੇਕ ਪਤਨੀ ਹੋ। ਹੁਕਮ ਕਰੋ, ਹੇ ਮਾਤਾ, ਮੈਂ ਰਾਘਵ ਦੇ ਕੋਲ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ।" ਹਨੁਮਾਨ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ, ਵੈਦੇਹੀ, ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ, ਜੋ ਸਦਾ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਨੂੰ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ।" ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਨੇ, ਵਾਯੂ ਪੁੱਤਰ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਮੈਥਿਲੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਕੇ ਬੜੀ ਸਮਝਦਾਰੀ ਨਾਲ ਆਖਿਆ, "ਅੱਜ ਤੁਸੀਂ ਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਪੂਰਨ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਜੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਮਿੱਤਰ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਨਾਸਕ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਦੇਖੋ ਗੀ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੀਤਾ ਜੀ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰਕੇ, ਮਹਾਬਲੀ ਹਨੁਮਾਨ ਰਾਘਵ ਦੇ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਗਏ। ਉਥੇ, ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਜਨਕ ਨੰਦਨੀ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਕਹਿ ਚੁੱਕੀ ਸੀ, ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸੁਣਾਇਆ। ਹੁਣ, ਯੁੱਧ ਕਾਂਡ ਦੇ ਮਹਾਨ ਰਾਮਾਯਣ ਵਿੱਚ, ੧੧੪ਵਾਂ ਸਰਗ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਵੱਡੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਹਨੁਮਾਨ, ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਕਮਲ-ਨੈਨੀ, ਧਨੁਰਧਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਰਾਮ ਜੀ ਕੋਲ ਬੋਲੇ, "ਜਿਸ ਲਈ ਇਹ ਸਾਰਾ ਉਪਰਾਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਦੇ ਲਈ ਇਹ ਸਭ ਯਤਨ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਮੈਥਿਲੀ, ਜੋ ਦੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਦੇਖੋ। ਉਹ, ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਡੁੱਬੀ, ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹੰਜੂ ਲਿਆਏ, ਤੁਹਾਡੀ ਜਿੱਤ ਦੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਹੋਈ ਆਸ 'ਤੇ, ਉਹ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹੰਜੂ ਲਿਆਏ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।" ਹਨੁਮਾਨ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣਕੇ, ਰਾਮ ਜੀ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਹਨ, ਤੁਰੰਤ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ, ਅੱਖਾਂ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਹੰਜੂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਡੂੰਘੀ ਸਾਹ ਲੈ ਕੇ ਧਰਤੀ ਵੱਲ ਤੱਕਿਆ ਅਤੇ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਸੀਤਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਦਿਵ੍ਯ ਸੁਗੰਧੀਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ੋਭਾਵਾਨ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਈ ਹੋਈ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਦਾ ਸਿਰ ਧੋ ਕੇ, ਬਿਨਾ ਦੇਰੀ ਕੀਤੇ ਲਿਆਓ।" ਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਹੁਕਮ 'ਤੇ, ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਲਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸੀਤਾ ਜੀ ਨੂੰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਹੇਲੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਆਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਫਿਰ ਵਿਭੀਸ਼ਣ, ਜੋ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਨਮ੍ਰ ਰਾਜਾ ਸਨ, ਸੀਤਾ ਜੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਿਰ 'ਤੇ ਜੋੜੇ ਹੋਏ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਵੈਦੇਹੀ, ਤੁਸੀਂ ਦਿਵ੍ਯ ਸੁਗੰਧੀਆਂ ਤੇ ਸ਼ੋਭਾਵਾਨ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੋ, ਅਤੇ ਪਲਕੀ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹੋ, ਤੁਹਾਡਾ ਪਤੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਵੈਦੇਹੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਹੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਬਿਨਾ ਨ੍ਹਾਏ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ।" ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਤੁਸੀਂ ਉਹੀ ਕਰੋ, ਜੋ ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ ਹੈ।" ਮੈਥਿਲੀ, ਜੋ ਪਤੀ-ਵਰਤਾ ਤੇ ਨੇਕ ਸੀ, ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਜੋ ਆਖਿਆ, ਓਹੀ ਹੋਵੇ।" ਫਿਰ ਸੀਤਾ ਜੀ ਨੇ ਸਿਰ ਧੋ ਕੇ, ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਹਿੰਗੇ ਗਹਣੇ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਵਸਤ੍ਰ ਪਾ ਕੇ, ਚਮਕਦਾਰ ਪਲਕੀ ਵਿੱਚ ਵਿਠਾਈ ਗਈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੀਮਤੀ ਕਪੜਿਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਕਈ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕੀਤੀ। ਵਿਭੀਸ਼ਣ, ਰਾਮ ਜੀ ਕੋਲ ਆ ਕੇ, ਨਿਵੇਕਲੇ ਮਨ ਨਾਲ, ਸੀਤਾ ਜੀ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਦਿੱਤੀ। ਸੀਤਾ ਜੀ, ਜੋ ਕਈ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰਹੀ ਸੀ, ਦੀ ਆਉਣ ਦੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰੋਧ, ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਦੁੱਖ—all ਤਿੰਨ ਭਾਵ ਆ ਗਏ। ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ, ਸੀਤਾ ਜੀ ਨੂੰ ਪਲਕੀ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਮਨਾਈ, ਅਤੇ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਨਮ੍ਰ ਰਾਕਸ਼ਸ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਮੇਰੀ ਜਿੱਤ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤਤਪਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋ, ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਲਿਆਓ।" ਰਾਘਵ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਆਸ-ਪਾਸ ਦਾ ਖੇਤਰ ਸਾਫ਼ ਕਰਵਾਉਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮ, ਸੀਤਾ ਅਤੇ ਹਨੁਮਾਨ ਦੀ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਮੁਲਾਕਾਤ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਧੀਰਜ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਦਇਆ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਮਹਾਨ ਰਾਮ ਕਥਾ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹੋਈ।