ਮਹਾਰਾਜ ਜਨਕ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਜੀ ਨੂੰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਧੀ ਸੀਤਾ ਦਾ ਵਿਵਾਹ ਕੇਵਲ ਉਸੇ ਨੂੰ ਕਰਾਂਗਾ ਜੋ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਵੇ।” ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਭ ਰਾਜੇ ਮਿਥਿਲਾ ਆਏ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਪਰਖ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹੋ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਹਾਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਧਨੁਸ਼ ਮੰਗਵਾਇਆ ਗਿਆ। ਰਾਜੇ ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਉਠਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ, ਪਰ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਜਾਂ ਉਠਾਉਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਸਮਰਥ ਰਹੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਨਿਕਲੀ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਜਨਕ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਅਪਮਾਨ ਤੋਂ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਗੁੱਸਾ ਆ ਗਿਆ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਕਤੀ 'ਤੇ ਸੰਦੇਹ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਮਿਥਿਲਾ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ। ਇੱਕ ਪੂਰਾ ਸਾਲ ਲੰਘ ਗਿਆ, ਪਰ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਸਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਸੰਸਾਧਨ ਖਤਮ ਹੋ ਗਏ। ਇਸ ਦੁਖੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ, ਜਨਕ ਨੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਕੇ austerities ਕੀਤੀਆਂ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਜਨਕ ਨੂੰ ਚਾਰ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਫੌਜ ਦਿੱਤੀ। ਫੌਜ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਰਾਜੇ ਮਾਰੇ ਗਏ ਜਾਂ ਭੱਜ ਗਏ। ਉਹ ਰਾਜੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਸੰਦੇਹ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਮਿਥਿਲਾ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੋ ਗਏ। ਜਨਕ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਜੀ ਨੂੰ ਧਨੁਸ਼ ਦਿਖਾਇਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, “ਇਹ ਚਮਕਦਾਰ ਧਨੁਸ਼, ਮੈਂ ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਦਿਖਾਵਾਂਗਾ; ਜੇ ਰਾਮ ਇਸ ਨੂੰ ਤਾਣ ਸਕੇ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤ੍ਰ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਧੀ ਸੀਤਾ ਦੇ ਦਿਆਂਗਾ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮਚੰਦ੍ਰ ਜੀ ਦੀ ਪਰੀਖਾ ਲਈ ਤਿਆਰੀ ਹੋਈ। ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਜੀ ਨੇ ਜਨਕ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ, “ਰਾਜਾ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਧਨੁਸ਼ ਦਿਖਾਓ।” ਜਨਕ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ, “ਇਹ ਸੁਗੰਧਤ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਧਨੁਸ਼ ਲਿਆਓ।” ਮੰਤਰੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਗਏ, ਅਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਵਾਲਾ ਲੋਹੇ ਦਾ ਚੈਸਟ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ ਬਾਹਰ ਆਏ। ਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਆਦਮੀ ਮਿਲ ਕੇ ਉਸ ਅਠ-ਪਹੀਏ ਵਾਲੇ ਚੈਸਟ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਿੱਚ ਕੇ ਲਿਆਏ। ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੇ ਜਨਕ ਨੂੰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, “ਮਹਾਰਾਜ, ਇਹ ਉਹ ਧਨੁਸ਼ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਭ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਸਤਕਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਪਰ ਕੋਈ ਵੀ ਤਾਣ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ। ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੋ ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਵੇਖੋ।” ਜਨਕ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਜੀ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਜੋੜੇ ਹਥਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ, “ਇਹ ਧਨੁਸ਼, ਜਨਕ ਵੰਸ਼ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਸਤਕਾਰਿਆ, ਪਰ ਤਾਣ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ। ਨਾ ਦੇਵ, ਨਾ ਅਸੁਰ, ਨਾ ਰਾਖਸ਼ਸ, ਨਾ ਗੰਧਰਵ, ਯਕਸ਼, ਕਿਨਨਰ ਜਾਂ ਮਹਾਨ ਸर्प—ਕੋਈ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਤਾਣ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ। ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਤਾਂ ਇਹ ਅਸੰਭਵ ਹੈ।” “ਇਹ ਧਨੁਸ਼ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਜੀ; ਇਸ ਨੂੰ ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਦਿਖਾਓ।” ਜਨਕ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ, “ਰਾਮ, ਬੇਟਾ, ਇਹ ਧਨੁਸ਼ ਵੇਖੋ।” ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਜੀ ਦੇ ਹੁਕਮ 'ਤੇ, ਰਾਮ ਚੈਸਟ ਦੇ ਕੋਲ ਗਿਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਿਆ, ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, “ਇਹ ਚੰਗਾ, ਦਿਵਿਆ ਧਨੁਸ਼ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਛੂਹਾਂਗਾ, ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਉਠਾ ਕੇ ਤਾਣਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਾਂਗਾ।” ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਜੋ ਹੋਵੇ।” ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਜੀ ਨੇ ਵੀ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ। ਰਾਮ ਨੇ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਜ਼ੋਰ-ਵਰਤੋਂ ਦੇ, ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਫੜਿਆ। ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕ ਦੇਖ ਰਹੇ ਸਨ, ਰਾਮ, ਰਘੁਵੰਸ਼ ਦਾ ਆਨੰਦ, ਨੇ ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਬੜੀ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਤਾਣ ਦਿੱਤਾ। ਧਨੁਸ਼ ਤਾਣਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਮ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਿੱਚਿਆ, ਅਤੇ ਵਧੀਆ ਬਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ, ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਰਾਮ, ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਮੱਧ ਵਿੱਚੋਂ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਤੋਂ ਇੱਕ ਭਾਰੀ ਧੁਨੀ ਉਠੀ, ਜਿਵੇਂ ਬਿਜਲੀ ਚਮਕਦੀ ਹੋਵੇ, ਧਰਤੀ ਹਿਲ ਗਈ ਜਿਵੇਂ ਪਹਾੜ ਟੁੱਟ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਲੋਕ, ਉਸ ਧੁਨੀ ਤੋਂ ਹੱਕ-ਬੱਕ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ—ਸਿਰਫ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਜੀ, ਜਨਕ, ਅਤੇ ਰਘੁਵੰਸ਼ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤ੍ਰ ਹੀ ਅਡੋਲ ਰਹੇ। ਜਦ ਲੋਕ ਹੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਏ, ਜਨਕ ਨੇ ਡਰ ਮੁਕਾ ਕੇ, ਜੋੜੇ ਹਥਾਂ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਜੀ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ, “ਮੈਂ ਰਾਮ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇਖੀ, ਇਹ ਅਦਭੁਤ, ਵਿਲੱਖਣ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਉਮੀਦ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ। ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤ੍ਰ ਰਾਮ ਨੂੰ ਪਤੀ ਪਾ ਕੇ, ਮੇਰੀ ਧੀ ਸੀਤਾ ਜਨਕ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਮਹਿਮਾ ਦੇਵੇਗੀ।” “ਕੌਸ਼ਿਕ ਜੀ, ਮੇਰਾ ਵਚਨ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ—ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਜਿੱਤਿਆ ਗਿਆ। ਮੇਰੀ ਧੀ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਵੀ ਪਿਆਰੀ ਹੈ, ਹੁਣ ਰਾਮ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਤੁਹਾਡੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਨਾਲ, ਮੇਰੇ ਮੰਤਰੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੇਜ਼ ਰਥਾਂ 'ਤੇ ਅਯੋਧਿਆ ਜਾ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਸਤਕਾਰ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ਲਿਆਉਣ। ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਰੀ ਘਟਨਾ ਅਤੇ ਧੀ ਦੇ ਦਾਨ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣ।” “ਉਹ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਦੱਸਣ ਕਿ ਦੋ ਕਕੁਤਸ੍ਥ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਪੁੱਤ੍ਰ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਜੀ ਦੀ ਰਖਿਆ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਲਿਆਉਣ।” ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਜੋ ਹੋਵੇ।” ਜਨਕ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਉਹ ਅਯੋਧਿਆ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ, ਸਾਰੀ ਘਟਨਾ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਦੇਣ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਲਿਆਉਣ। ਅਗਲੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ, ਜਨਕ ਦੇ ਮੰਤਰੀ, ਜੋ ਰਥਾਂ 'ਤੇ ਥਕ ਚੁਕੇ ਸਨ, ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਯੋਧਿਆ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ।